TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
CEMAL UÇARŞAHİN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/18993)
Karar Tarihi:26/10/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
Cemal UÇARŞAHİN
Vekili
:
Av. Mustafa GÖKÇE
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, haksız olarak tutuklanması sebebiyle nedeniyle kişihürriyeti ve güvenliği hakkının; yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmamasıve hakkaniyete uygun yürütülmemesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlaledildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 2/12/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine Antalya 1.Ağır Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idariyönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engelteşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 1/7/2016 tarihinde,başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 20/8/2007tarihinde tutuklanmıştır.
6. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 28/9/2007 tarihli veE.2007/15273 sayılı iddianamesiyle başvurucunun kasten öldürmeye teşebbüssuçunu işlediği iddiasıyla Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesine (Mahkeme) kamudavası açılmıştır.
7. Yapılan yargılaması sonucunda 10/11/2009 tarihli ve E.2007/355,K.2009/544 sayılı ilamıyla başvurucunun mahkûmiyetine karar verilmiştir.
8. Başvurucu müdafii tarafından anılankararın temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 3/10/2011 tarihli veE.2010/2402, K.2011/5611 sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar vermiştir.
9. Başvurucu, Mahkemenin 4/2/2014 tarihli veE.2011/125,K.2014/31 karar sayılı ilamı ile kasten öldürmeye teşebbüs suçundan 7 yıl 6 ayhapis cezasına mahkûm edilmiştir. Anılan hüküm, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin14/9/2015 tarihli ilamı ile onanmıştır.
10. Başvurucu 2/12/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 26/10/2016tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, aleyhinde yürütülen yargılama sonucu masumiyetkarinesi ihlal edilerek kasten öldürmeye teşebbüs suçundan mahkûm edildiğini,hukuka aykırı olarak tutuklandığını, yargılamanın makul süredesonuçlandırılmadığını ve hakkaniyete uygun yürütülmediğini belirterek kişiözgürlüğü ve güvenliği ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Kişi Hürriyeti veGüvenliği Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddialar
13. Başvurucu, yargılama süreci boyunca hukuka aykırı biçimdetutuklandığını ileri sürmüştür.
14. Bir suç isnadına bağlı olarak tutuklulukla ilgilişikâyetleri içeren bireysel başvurunun -ilk derece mahkemesince hüküm ilebirlikte verilen tutukluluğun devamı kararına itiraz edilmemiş ise- kararınverildiği tarihten itibaren, itiraz edilmiş ise itiraz merciince verilenkararın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir (Muhammet Ömeroğlu, B. No: 2014/657,17/5/2016, § 40). Somut olayda başvurucu tarafından İlk Derece Mahkemesincehüküm ile birlikte verilen tutukluluğun devamı kararına itiraz edildiğineyönelik bir bilgi ve/veya belge bulunmamaktadır. Bu nedenle başvurunun İlkDerece Mahkemesinin nihai kararını verdiği 4/2/2014 tarihinden itibaren otuzgün içinde yapılması gerekirken 2/12/2015 tarihinde yapılan bireysel başvurudasüre aşımı olduğu sonucuna varılmıştır.
15. Açıklanan nedenlerle kararın öğrenilmesinden itibaren otuzgün içinde yapılmayan bireysel başvurunun bu kısmının süre aşımı nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Adil Yagılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddialar
16. Bireysel başvuruların 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47.maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekmektedir. Anılan düzenlemelerde başvuru yoluöngörülen durumlarda bireysel başvuru süresinin başlangıcına ilişkin olarak "başvuru yollarınıntüketildiği" tarihten sözedilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta başvuru yapılamayacağı dikkatealınarak bu ibarenin "nihai kararın gerekçesinin öğrenilebildiği" tarih olarak anlaşılması gerekir. Buöğrenme, somut olayın özelliklerine göre farklı şekillerde gerçekleşebilir.
17. Bireysel başvuru süresi bakımından "nihai kararıngerekçesinin tebliği" öğrenme şekillerinden biridir (Mehmet Ali Kurtuldu, B. No: 2013/5504, 28/5/2014,§ 27). Ancak öğrenme, gerekçeli kararın tebliği ile sınırlı olarakgerçekleşmez; başka şekillerde de öğrenme söz konusu olabilir. Bu kapsamdanihai kararın gerekçesinin dosyadan suret alınması gibi hâllerde öğrenilmesi demümkündür. Başvurucuların nihai kararın gerekçesiniöğrendiklerinibeyan ettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin başlangıcı olarak elealınabilir (İlyas Türedi, B. No:2013/1267, 13/6/2013, §§ 21, 22).
18. Diğer yandan nihai kararın gerekçesi öğrenilmemiş olmaklabirlikte sonucunun öğrenildiği durumlar da söz konusu olabilir. Böyle birdurumda sonucu öğrenilen nihai kararın gerekçesine derece mahkemesinden kesinolarak erişilebilmesi mümkün ise bireysel başvuru süresinin sonucun öğrenildiğiitibaren başlatılması gerekir (A. C. vediğerleri [GK], B. No: 2013/1827,25/2/2016, § 27).
19. Başvurucu, onama kararını 2/11/2015 tarihinde öğrendiğinibeyan etmişse de UYAP üzerinden yapılan araştırmada, başvurucu vekilinin23/10/2015 tarihli dilekçeyle "Başkanlığınızınkararı Yargıtay incelemesinden geçerek ONANMAKLA, Anayasa Mahkemesine başvuruesnasında tebliğ tarihi önemli olduğundan Yargıtay ilamının tebliği[nin]" ilgili Mahkemeden istendiğigörülmüştür. Dolayısıyla sonucu öğrenilen nihai kararın gerekçesine DereceMahkemesinden 23/10/2015 tarihinde kesin olarak erişilebilmesi mümkünolduğundan bireysel başvuru süresinin sonucun öğrenildiği tarihten itibarenbaşlatılması gerekir.
20. Nihai kararın içeriğine erişme imkânının elde edildiği23/10/2015 tarihinden itibaren otuz gün içinde bireysel başvuruda bulunulmasıgerekirken başvuru süresi geçtikten sonra 2/12/2015 tarihinde bireysel başvuruyapılmıştır.
21. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin süreaşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu/başvurucular üzerindeBIRAKILMASINA 26/10/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.