TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
CEMİLE GÜNAYDIN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/5074)
Karar Tarihi: 20/11/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Recep KÖMÜRCÜ
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Raportör
:
Fatma Burcu NACAR YÜCE
Başvurucu
:
Cemile GÜNAYDIN
Vekili
:
Av. İsa BİRCAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, katkı payı alacağının faizinin tahsili istemiylebaşvurucu hakkında açılan davada kanun yolu incelemesi yapan merciinin görevyönünden kararı bozmasına rağmen mahkemenin bozma kararını aşarak ve öncekikararından dönerek yeni hüküm kurması ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyleadil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 20/3/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucunun boşandığı eşi, başvurucu hakkında alacak davasıaçıp daha önce hükmedilerek kesinleşen katkı payının ıslah tarihinden itibarenişlemiş yasal faizinin tahsilini talep etmiştir.
7. Finike Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 30/7/2010 tarihlikararla faiz talebine ilişkin davanın boşanma ilamının kesinleştiği tarihtenitibaren bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu ve başvurucu tarafındansüresi içinde zamanaşımı definde bulunulduğu gerekçesiyle davayı zamanaşımınedeniyle reddetmiştir.
8. Hüküm karşı tarafça temyiz edilmiştir. Yargıtay 8. HukukDairesi 3/4/2012 tarihli kararla davanın aile mahkemesi sıfatıyla bakılmasıgerektiği gerekçesiyle mahkeme hükmünü bozmuştur.
9. Bozma ilamına uyan Mahkeme 28/11/2012 tarihli karar ile bozmailamına uyarak katkı ve katılma payı alacağının, buna bağlı feri hak olan faizalacağının zamanaşımı konusunda 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk MedeniKanunu'nda bir hükmün bulunmadığını, alacağın 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılıTürk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresinetabi olduğunu, bu nedenle zamanaşımı itirazının yerinde olmadığını belirterekdavacının ıslah tarihi itibarıyla faiz alacağı istemini reddetmiş, boşanmailamının kesinleştiği tarihten başlayan faiz alacağı talebinin ise kısmenkabulüne karar vermiştir.
10. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 8.Hukuk Dairesi 22/4/2014 tarihli kararla ilk derece mahkemesi kararınıonamıştır.
11. Karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 20/1/2015 tarihlikararıyla reddedilmiştir.
12. Nihai karar 23/2/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu20/3/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 20/11/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
1. Başvurucunun iddiaları
14. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
2. Değerlendirme
15. Bireyselbaşvuru yapıldıktan sonra yürürlüğe giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılıKanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan HaklarıMahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne DairKanun'a geçici madde eklenmiştir.
16. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göreyargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesiya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddeninyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireyselbaşvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabuledilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaatüzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (TazminatKomisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.
17. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı yada yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediğiiddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurularailişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkinyolu, ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğinitartışmıştır.
18. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri malikülfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyleulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul birbaşarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkântanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunmasınedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğuhususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda AnayasaMahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarışansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen TazminatKomisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesininbireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararakbaşvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararıvermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
19. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Diğer İhlal İddiaları
21. Başvurucu, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin yalnızca görevyönünden bozma yapmasına rağmen Mahkemenin yeniden esas yönünden değerlendirmeyapmak suretiyle önceki kararından döndüğünü ve aleyhine hüküm kurduğunubelirterek Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
22. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucular tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan, B.No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).Bu itibarla başvurucunun bu başlık altındaki iddiaları hakkaniyete uygunyargılama hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.
23. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvurudaincelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde davakonusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıklailgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancakbireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariztakdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren yorum,uygulama ve sonuçlar Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamındadır (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013,§ 42).
24. Somut olayda Mahkeme, Yargıtayıngörev yönünden verdiği bozma ilamına uyarak aile mahkemesi sıfatıyla baktığıyargılamada davanın esasına girmek suretiyle tarafların iddia ve savunmalarıile dosya kapsamına alınan delilleri değerlendirerek karar vermiştir.Mahkemenin görev bozmasından sonra yeniden esasa yönelik değerlendirme yapıpönceki karardan aksi yönde karar vermesi hususuna dayalı olarak ileri sürülenihlal iddiaları, mahkemelerce delillerin değerlendirilmesi ve hukukkurallarının yorumlanmasına ilişkin olup mahkeme kararlarında bariz takdirhatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir hususunda bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyetiniteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
25. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer ihlal iddialarının açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA20/11/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.