TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
CHRISTOPHER BRUCE SMYTH BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/4837)
Karar Tarihi: 13/9/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Murat İlter DEVECİ
Başvurucu
:
Christopher Bruce SMYTH
Vekili
:
Av. Fikret HAKGÜDEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ölüm olayının etkili bir şekilde soruşturulmamasınedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/3/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü sunmuştur.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerine, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi(UYAP) aracılığıyla erişilen belgelere ve Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığından(Cumhuriyet Başsavcılığı) bir örneği temin edilen 2010/7773Sor. sayılı soruşturma evrakına göre ilgili olaylar özetleşöyledir:
9. 12/9/2010 tarihinde, saat 13.48 sıralarında ankesörlü birtelefondan Manavgat İlçe Jandarma Komutanlığı (Jandarma Komutanlığı) 156Jandarma İmdat İhbar Merkezini arayan bir kişi, yüzünde morluklar bulunan birerkek cesedinin sırtüstü yatar vaziyette durduğundan söz etmiş ve cesedinbulunduğu yeri tarif etmiştir. İhbarı yapan kişi, işe gitmesi gerektiğini veyardımcı olamayacağını beyan ederek ismini ve kullandığı mobil telefonunnumarasını söylememiştir.
10. Tarif edilen yere aynı gün saat 14.20 sıralarında gelenJandarma Komutanlığı görevlileri saat 17.30'a kadar cesedi aramış ancakbulamamışlardır.
11. 156 Jandarma İmdat İhbar Merkezini arayan bir başka kişinin(S.D.) cesedin bulunduğu yeri tarif etmesi üzerine Jandarma Komutanlığıgörevlileri, aynı gün saat 19.00-20.00 sıralarında ormanlık alan içinde, kimlikbilgileri tespit edilemeyen bir erkek cesedi bulmuşlardır.
12. Olayın bildirilmesi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı derhâlve kendiliğinden soruşturma başlatmıştır.
13. Cumhuriyet savcısı 12/9/2010 tarihinde, saat 21.00sıralarında cesedin bulunduğu yeri incelemiş; emrindeki kolluk görevlilerindenolayı aydınlatmaya yarayacak iz ve delillerin toplanmasını, olay yerininkrokisinin çizilmesini, olay yerinin fotoğraflarının çekilip kamera kaydınaalınmasını istemiştir.
14. Kolluk görevlilerince olay yerinin fotoğrafları çekilmiştir.
15. Cumhuriyet savcısınca düzenlenen olay yeri incelemesineilişkin tutanakta; olay yerinin kara yoluna 350-400 metre mesafede olduğu,cesedin ağaçların arasında uzanır vaziyette durduğu, cesedin ağız ve burnundankan damladığı, cesette boğuşma ve kavga belirtisi olmadığı, ölenin beyazrenkteki gömleğinin sağ göğüs hizasında kan lekesi bulunduğu, havanın karanlıkolması ve ışığın bulunmaması nedeniyle olay yerinin ölü muayenesi ve otopsiişlemine uygun olmadığı belirtilmiştir.
16. Ceset ölü muayenesi ve otopsi işlemi için Manavgat DevletHastanesi (Hastane) morguna götürülmüştür.
17. Ölünün adli muayenesi, Cumhuriyet savcısının huzurunda birpratisyen hekim tarafından 12/9/2010 tarihinde, saat 22.00 sıralarındahastanede yapılmıştır. Cumhuriyet savcısı hazır bulunan olay yeri incelemegörevlilerinden cesedin sağ elinin iki parmağından tırnak örneği alınmasınıistemiştir. Bu talimat üzerine alınan tırnak örneklerinin incelendiğine dairherhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Ölünün muayenesi sırasında ölenin kaldığısitede güvenlik görevlisi olarak çalışan H.T. ile bu sitedeki dairelerinsatışını yapan inşaat şirketinde çalışan A.A. ve D.Ç.ye ceset gösterilmiş ancakbu kişiler cesedi kesin olarak teşhis edememişlerdir. Ölü muayene işlemineilişkin tutanağın ilgili bölümü şöyledir:
"...
BAŞ VE BOYUN BÖLGESİNİN İNCELENMESİNDE:
Saç ve saçsız deride herhangi bir patolojikbulguya rastlanmadı, alın sol tarafında kaş üzerinde 8x4 cm ebadında yere temaseden bölgede ekimotik alanlar olduğu, yüzünün kanlıolduğu, alın ve göz çevresinin aşırı olmak üzere bütün yüzün siyonetik olduğu görüldü, burun sol yüzünde cesedin yatışpozisyonuna göre yere bakan kısmında 4x3 cm ebadında ekomitikalanlar olduğu, sol yanakta elmacık kemiği üzerinde muhtemelen yere temasizlerin ve ekimotik alanların olduğu görüldü, her ikiburun deliğinden ve ağızdan ve sol kulaktan kan gelmiş olduğu görüldü, solkulak arkasında ve alın bölgesi saçlı deri içinde bu bölgelerden kurtlanmayabaşladığı görüldü ve kurtçukların oluştuğu görüldü, boyun bölgesinde elleyapılan muayenede herhangi bir krepitasyon alınmadığıboyun kemiklerinin sağlam olduğu görüldü, boyun ön tarafının yatış pozisonuna göre morarmış olduğu görüldü, baş ve boyundakesici delici boğma telem izi ateşli silah yarasına ve darp cebir izinerastlanılmadığı görüldü.
GÖGÜS, KARIN VE SIRT BÖLGESİNİNİNCELENMESİNDE:
Göğüs ön yüzünde yatış pozisyonuna göre ölümorluklarının oluştuğu, göğüs kafesinde köprücük kemiğinde elle yapılanmuayenede herhangi bir kınk tespit edilemcdi. Batın bölgesinde yapılan incelemede herhangi birpatolojik bulguya rastlanmadı, batının biraz şişkin ve sert olduğu görüldü,sırt bölgesinde elle yapılan muayenede herhangi bir kırık tespit edilemedi,sırt bölgesi orta hat sol tarafında bel kısmında 15x15 cm ebadında cilt altıdağınık morlukların olduğu görüldü, göğüs karın ve sırt bölgesinde herhangi birdarp cebir veya kesici delici ateşli silah izine rastlanmadığı görüldü.
KOL VE BACAK BÖLGELERİNİN İNCELENMESİNDE:
Sağ ve sol kolda ve ellerde ölü morluklarınınoluştuğu, ölü katılığının oluştuğu, sağ kol dirsek ve bilek arasında muhtemelenyatış pozisyonuna bağlı ekimotik alanlar olduğugörüldü, sağ bilek iç kısımda lxl cm ebadında 4 adetküçük yüzeysel sıynklar olduğu görüldü, el kısmınınyarı kapalı vaziyette tırnak uçlarında siyonizeninoluştuğu görüldü, sol kol dirsek iç kısımda lxl emile 2x2 cm arasında değişen ebatlarda 7 adet yüzeysel sıyrık olduğu görüldü,sol kol dirsek ve bilek arsı dış yüzünde toprak olduğu görüldü sol elinde yineyan vaziyette kapalı tırnak uçlarında siyoneze olduğugörüldü bacaklarda herhangi bir, patolojik bulgunun olmadığı, her iki bacak ölümorluklarının ve ölü katılığının oluşmuş olduğu görüldü her iki ayak tırnakuçlarında siyoneze olduğu görüldü kol ve bacaklardakol ve bacaklarda kesici delici ateşli silah izine rastlanmadı.
GENİTAL BÖLGE İNCELENMESİNDE-
Genital bölgede kaita kaçışının olmadığı görüldü, fililivata bulgusunun olmadığı kuyruk sokumu bölgesindeters v şeklinde uzanan çeşitli ebatlarda 1x2 cm ebatlarına kadar çeşitliebatlarda çok sayıda yüzeysel sıyrık penis bölgesinde meni kaçışının olmadığı,testislerin aşırı şişkin ve aşırı siyoneze olduğutestis ön yüzünde 4x5 cm ebadında cilt soyulması olduğu görüldü genital bölgede kesici delici ateşli silah yaralanmasınarastlanmadı..."
18. Ölüm sebebinin belirlenememesi nedeniyle ceset Adli TıpKurumu Antalya Grup Başkanlığına (Grup Başkanlığı) gönderilmiş ve morgakonulmak üzere 13/9/2010 tarihinde, saat 00.01'de teslim edilmiştir.
19. Cumhuriyet Başsavcılığı Jandarma Komutanlığına bir müzekkereyazarak olayın aydınlatılması için şu hususların araştırılmasını istemiştir:
- Ölü kişinin açık kimlikbilgileri, ikamet ettiği yer ve birlikte yaşadığı kişiler
- Ölen kişinin en son görüştüğü kişiler ve kaldığı yer
- Ölen kişinin işi, Manavgat'ta bulunma sebebi ve Manavgat'tagörüştüğü kişiler
- Ölen kişinin kullandığı mobil telefonun numarası ve bu telefonile kurulan iletişimin tespiti
- Varsa ölen kişi ile arasında husumet bulunan kişiler
- Varsa ölen kişiye ait banka hesapları ve bu hesaplara aithareketler
- Ölüm olayının gerçekleştiği bölge çevresinde ve karayollarındaki iş yeri ve MOBESE kamaralarına ait görüntüler
- Ölüm olayını ihbar eden kişinin açık kimlik bilgileri
20. Olay yeri incelemesi sonucunda düzenlenen kolluktutanağında; cesedin bulunduğu zeminin çam yaprakları ile örtülü olmasınedeniyle ayakkabı veya lastik izi gibi bir iz tespit edilemediği, cesedinağzından ve burnundan kan geldiği, cesette ateşli silah giriş-çıkış deliği,telem izi ve boğuşma sonucu oluşabilecek çizikler bulunmadığı, cesedinüzerindeki elbiselerde yırtılma olmadığı, olay yeri ve çevresinde ölüm olayınıaydınlatabilecek herhangi bir iz, emare ve bulgu bulunmadığı ve öleninpantolonun sağ arka cebindeki cüzdanda bir banka kartı, bir kredi kartı veüzerinde O.Ş. isimli kişinin ismi ve telefon numaraları yazılı bir kartvizitbulunduğu belirtilmiştir.
21. Kolluk görevlilerince bilgi sahibi sıfatıyla ifadesi alınanS.D., saat 16.30 sıralarında ailesiyle piknik yapmak amacıyla ormanlık alanageldiğini, bira şişesi topladığını söyleyen, 40-45 yaşlarında, orta boylu,bıyıklı, kilolu ve saçları dökülmüş bir kişinin yanlarına gelip gördüğü birceset nedeniyle öğle vakti aradığı jandarmaya cesedin bulunduğu yeri yanlıştarif etmiş olabileceğini söylediğini, ona birlikte aramayı teklif ettiğiniancak bu kişinin kendisinden şüphelenilebileceğini beyan ederek gittiğini,bunun üzerine kendisinin jandarmayı arayıp cesedin bulunduğu yeri tarifettiğini, cesedin kime ait olduğunu bilmediğini söylemiştir.
22. Kolluk görevlileri 12/9/2010 tarihinde havanın kararmasınedeniyle olay yerini kısıtlı olarak incelemişlerse de ertesi gün havanınaydınlanmasını müteakip olay yerini tekrar incelemişler ancak ölen kişiye veyaolaya ilişkin herhangi bir delil ve emare tespit edememişlerdir.
23. Kolluk görevlilerince yapılan araştırmalar sonucunda cesedinİngiliz vatandaşı olan başvurucunun oğlu A.J.S.ye ait olduğu değerlendirilmiş, A.J.S.nin kullandığı mobil telefondan bir başka numaraaranarak mobil telefonun numarası saptanmış ve A.J.S.ye ait pasaportun birörneği temin edilmiştir.
24. Kolluk görevlileri A.J.S.ninkaldığı daireyi incelemiş ve tertipli olan dairede şüpheli bir durumlakarşılaşmamışlardır.
25. Kolluk görevlileri 14/9/2010 tarihinde D.Ç., M.B., H.T.,A.A., S.B ve N.K. ile Azerbaycan vatandaşı (kadın) E.A.nın bilgi sahibi sıfatıyla ifadelerini almıştır.
i. İfadesinde E.A., A.J.S. ile 10/9/2010 tarihinde akşamsaatlerinde O... isimlisitedetanıştığını, yaptıkları sohbet esnasında A.J.S.ninnişanlısı ile anlaşamadığından söz ettiğini, site görevlisi yardımıylaçağırdıkları taksi ile Side'de bulunan L... H...isimli diskoya gittiklerini, birer içki aldıklarını, A.J.S.nin10-15 dakikaya geleceğini söyleyip dışarı çıktığını, 1-1,5 saat kadarbeklediğini, bir süre yan masadaki biriyle konuştuğunu, diskoda A.J.S.yi bulamayınca diskodan ayrıldığını ve yanında paraolmadığı için kendisini evine bırakan taksiciye küpesini verdiğini söylemiştir.
ii. D.Ç. ifadesinde; bir inşaat şirketinde müşteri temsilcisiolarak çalıştığını, çalıştığı şirketin başvurucuya sattığı evin O... sitesindeolduğunu, kişisel olarak tanımadığı A.J.S.nin3/9/2010 tarihinde A. isimli bir kadınla tatile geldiğini, A.J.S.ninA. ile tatilin ilk haftasında site sakinlerini de rahatsız eden tartışmalaryaşadığını, konuyla ilgili olarak kendilerini bilgilendiren başvurucunun dahasonra A.nın uçak bileti aldığını söylediğini, A.nın şirkete ait bir araçla 10/9/2010 tarihinde, saat18.00 sıralarında havaalanına götürüldüğünü, A.nınkimlik bilgilerini bilmediğini ifade etmiştir.
iii. İfadelerde geçen, sitede gece güvenlik görevlisi olarakçalışan M.B., en son 10/9/2010 tarihinde saat 22.00-22.30 sıralarında gördüğü A.J.S.nin kendisinden taksi çağırmasını istediğini, buesnada A.J.S.nin yanında aynı sitede ikamet eden ve şarhoş olduğu izlenimi edindiği E.A.nın bulunduğunu, A.J.S.ninL... H... isimli diskoya gideceklerini söylediğini,A.J.S. ile E.A.nın tanımadığı bir taksicininkullandığı araçla gittiklerini, 11/9/2010 tarihinde, saat 1.30-2.00 sıralarındaE.A.nın tek başına siteye geldiğini ve kendisine A.J.S.nin gelip gelmediğini sorduğunu, A.J.S.ninzaman zaman tartıştığı İngiliz vatandaşı A.nın tatilierken bitirip ülkesine döndüğünü söylemiştir.
iv. S.B., taksi durağında yönetici olduğunu, hangi taksininnereden, hangi saatte, kimi aldığına dair kayıt tutmadıklarını, bu sebeplesiteye hangi taksinin gittiğini bilmediğini beyan etmiştir.
v. H.T., sitede gündüz güvenlik görevlisi olarak çalıştığını,kolluk görevlilerinin A.J.S.nin sitede kalıpkalmadığını sormaları üzerine müşteri temsilcisi D.Ç.yi aradığını, kolluk görevlileri ile D.Ç.nin telefonda görüştüğünü, babasının evinde kalan A.J.S.yi en son 9/9/2010 tarihinde, saat 9.00 sıralarındagördüğünü ve A.J.S.nin yanında bir kadın arkadaşıolduğunu ifade etmiştir.
vi. İfadesinde A.A., başvurucuya ev satışı yapan inşaatfirmasında pazarlama müdürü olarak çalıştığını, A.J.S.yi 9/9/2010 tarihinde, saat 9.00 sıralarında görüponunla selamlaştığını söylemiştir.
vii. N.K. ise taksicilik yaptığını, 21.00-21.30 sıralarındagelen çağrı üzerine siteye gittiğini, taksiye binen biri erkek iki kişiyi L... H... isimli diskoya götürdüğünü ve şahısların taksideyabancı dilde konuşup gülüştüklerini beyan etmiştir.
26. A.J.S.nin kaldığı dairede bulunanA.J.S.ye ait mobil telefon ve taşınabilir bilgisayar kolluk görevlilerince14/9/2010 tarihinde muhafaza altına alınmıştır.
27. A.J.S.ye ait mobil telefon numarasının 6/9/2010 ile13/9/2010 tarihleri arasındaki iletişiminin tespitine ilişkin raporlarıngönderilmesi için 14/9/2010 tarihinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim KurumuBaşkanlığına (BTK) müzekkere yazan Cumhuriyet Başsavcılığı, aynı zamanda A.E.tarafından kullanılan mobil telefon numarasının aynı tarihler arasındakiiletişiminin tespiti için Manavgat 1. Sulh Ceza Mahkemesinden (Sulh CezaMahkemesi) talepte bulunmuştur.
28. Sulh Ceza Mahkemesi 15/9/2010 tarihinde talebin kabulünekarar vermiştir.
29. Otopsi işlemi 15/9/2010 tarihinde Grup Başkanlığındayapılmış, ölü muayene işleminde hazır bulunan tanıkların kesin olarak cesediteşhis edememeleri nedeniyle ceset başvurucuyla yaşayan İngiliz vatandaşıL.C.C.ye gösterilmiştir. Cesedin başvurucunun oğlu A.J.S.ye ait olduğunu teşhiseden L.C.C. teşhis işlemi sırasında ve kollukça alınan ifadesinde; A.J.S.nin cesedin bulunduğu ormanlık alana normaldegitmediğini, ormanda yürüyüş yapan biri de olmadığını, 18 yaşlarında bir arakullanmış olsa da artık uyuşturucu kullanmadığını, İngiltere'de yaşayan A.J.S.nin eski kız arkadaşı M.denöğrendiğine göre A.J.S. ile birlikte tatil yapan A.nıntartışma yaşadığı A.J.S.yi "Benimle sevgili olmazsan eski Türk sevgilime habervererek senin ortadan kaybolmanı sağlayacağım." diyerek tehditettiğini, tehditte bahsi geçen kişiyi bilmediğini, A.J.S. ile A.nın tartışmasına Azerbaycan vatandaşı E. ile İngilizuyruklu D.nin de müdahil olduğunu ve A.nın 10/9/2010 tarihinde İngiltere'ye döndüğünüsöylemiştir.
30. Kolluk görevlileri 12/9/2010 tarihinde, saat 13.48sıralarında 156 Jandarma İmdat İhbar Merkezini arayan ankesörlü telefonunbulunduğu yer çevresinde kamera sisteminin bulunmadığını tespit etmiştir.
31. Kolluk görevlileri 15/9/2010 tarihinde, A.J.S.nin10/9/2010 tarihinde gittiği L... H... isimli diskodabarmen olarak çalışan S.K.nin ifadesini almıştır.İfadesinde S.K., kamera kayıtlarından gösterilen erkek ve kadının 10/9/2010tarihinde saat 21.30-22.00 sıralarında sarhoş olarak diskoya geldiklerini, içkiiçip yemek yediklerini, saat 00.00'a kadar barda durduklarını, kadının bir içkiistediğini ancak erkeğin boş cüzdanını kendisine gösterdiğini, erkekle kadınındışarıya çıktıklarını, 15-20 dakika sonra kadının tekrar bara geldiğini, birkaçdakika sonra da erkeğin geldiğini, daha sonra tanımadığı iki erkeğin bu kadınve erkeğin yanına geldiğini, kadınla diskoya beraber gelen erkeğin kadınlatartışıp dışarı çıktığını, sonradan gelen erkeklerden beyaz gömlekli olanınında 10 dakika sonra dışarı çıkıp 45-50 dakika sonra geri geldiğini, sonradangelen erkeklerden siyah gömlekli olanının ise kadınla dans edip içki içtiğini,saat 1.30-2.00 sıralarında siyah gömlekli erkeğin kadınla beraber diskodanayrıldığını, beyaz gömlekli erkeğin de diğerlerinden ayrı olarak diskoyu terkettiğini beyan etmiştir.
32. Kolluk görevlilerince 15/9/2010 tarihinde beyanınabaşvurulan İngiliz vatandaşıD.A.D., ölenle aynısitede ikamet ettiğini, tarihini hatırlamadığı bir gün A.J.S.ninkız arkadaşı A.yı gördüğünü, A.nıntartıştıklarını söylemesi üzerine A.J.S.nindairesinin kapısını çaldığını, A.J.S.den A.yı eve almasını istediğini, A.J.S.ninA.nın kız arkadaşı olmadığını söylediğini,A.J.S.ye"Bu şekilde insanları rahatsızederseniz yöneticiye söylerim." dediğini ve birlikte havuzbaşına gittikleri A.nın kendisine bağırdığını ifadeetmiştir.
33. L... H... isimli diskoya yakın birtaksi durağının yöneticisi olan E.Y. 16/9/2010 tarihinde kollukça alınanifadesinde; hangi taksinin nereye müşteri götürdüğüne dair kayıttutmadıklarını, hangi taksinin 10/9/2010 tarihinde, saat 1.30-2.00 sıralarındaO... isimli siteye müşteri götürdüğünü bilmediğini ancak o gece nöbetçi olantaksi şoförleriyle yaptığı görüşmeden O... isimli siteye müşterigötürülmediğini anladığını beyan etmiştir.
34. Kolluk görevlileri, 12/9/2010 tarihinde, saat 13.48sıralarında ankesörlütelefondan 156 Jandarma İmdatİhbar Merkezini arayan kişinin A.Y. olduğunu tespit etmiştir.
35. Cumhuriyet Başsavcılığı 16/9/2010 tarihinde şüphelisıfatıyla A.Y.nin beyanına başvurmuştur. A.Y.nin ifadesinin ilgili kısmı şöyledir:
"...10/09/2010 günü çalıştığım otelegittim. Sabaha kadar burada çalıştım. 11/09/2010tarihinde sabah saat:09:00 sıralarında otelden çıktımve şişe toplamak için Sorgun ormanların da dolaştığım sırada SorgunOrmanlarının içindebir şahsın uzandığını gördümşahıs sırt üstü uzanmıştı bende yanına yaklaştımyatan şahsa 1 metre yaklaştım şahıs sırt üstü uzanıyorduşahsa "gardaş gardaş, birader" diye seslendim ancak şahıs banaherhangi bir cevap vermedi şahıs bu sırada nefes alıp veriyordu, üstündeherhangi bir kan yada yara bere izi yoktu. Ve hatta horlama sesini duydum.Ve şahsın uyuduğunudüşündüm. Çünküuyuyorduhorlama seslerindenuyuduğunu anladım.Daha sonra cevap vermeyinceşahsınalkol almış olup uykuya daldığını düşünerek yanından ayrılıp işime devam ettim.Şahsı gördüğümde üstündemavi bir kot pantolon vebeyaz bir gömlek vardı üstünde herhangi bir dağınıklık yoktu ve normal bir şekildeuzanarak yatıyordu horlama sesini bizzat kulağımladuydum ayrıca nefes alıp verdiğini de gördümdahasonra olay yerinden ayrıldım şişelerimi toplayıptekrarotelin lojmanına gittim o akşam tekrarçalıştığımotele işe gittim. Sabah yani 12/09/2010 günüsabahyaklaşık09:00 daişten çıktım. Lojmana geldim. Bizimlojmanlarımız Sorgun da bulunmaktadır lojmanda üstümü değiştirdim. Ve tekrar şişetoplamak amacıyla sorgun ormanına gittim. Şişetopladığım sırada yine dün yani 11/09/2010 günü uyur vaziyette gördüğüm şahsınhala aynı yerde uzandığını ancak bu sefer yüzüstü uzandığını gördüm. Bununüzerine bu şahsın hala neden bu kadar süre kaldığını düşündüm. Ve şahsayaklaştım şahsa yaklaşık 1 metre yaklaştım. Yüzüne baktığımda mosmor olduğunugördüm bu defa şahsın ölmüş olduğunu düşündüm ve olay yerinden ayrıldım ve şişetoplamaya devam ettim. Side Sahiline gittim. OradadönüşteŞ... marketin ilerisinde bir bakkal var onun yanındaankesörlü bir telefon vardı oradan jandarmayı aradım sorgun ormanlarında ölübir şahsın olduğunu söyledim bana kim olduğumu sordular ancak ben kimliğimi söylemedim.Çünküben beni ifadeye çağırırlar ben ifadeişleri ileuğraşmak istemediğim için kimliğimivermedim.
[Cesedi saat 10.00'da görmesine rağmen neden en yakın ankesörlütelefondan veya kendi mobil telefonundan 156 Jandarma İmdat İhbar Merkeziniaramadığı ve neden kimliğini nedengizlediği sorusuüzerine]
Ben şişe toplamaya devam ettim hemen aramayıakıl edemedim dönüşte de gittim hemenotelingüvenlikmüdürü M... beye olayı anlattım o da bana jandarmayıaramamı söyledi bendeS... marketin yanında bulunanankesörlü telefondanaradım ben yukarıda belirttiğimgibi ifade verme işi ile uğraşmak istemediğimiçin ihbar ederkenaçık kimliğimi jandarmayasöylemedim. Çalıştığım için ifade verme işi ile uğraşacağım için işimiaksatmamak için kimliğimigizledim. Benim ceptelefonum şarjı bittiği için cep telefonundanaramadım.
[İlk gördüğünde A.J.S.nin nefes alıpalmadığından emin olup olmadığının sorulması üzerine]
[B]enilk gün şahsı canlı olaraknefesalıp verirken ve horlarken gördüm üstünde herhangi bir yara bere de yoktuüstündeki elbiseleri de düzgündü ancak ikinci gün gittiğimde yüz üstüuzandığını ve yüzünün mor olduğunu gördüm ve öldüğünü düşünerek jandarmayaihbarda bulundum ben bu olayı çalıştığım oteldeki güvenlik müdürüne de anlattımben kesinlikle bu şahsı başka herhangi bir yerde görmedim..."
36. Cumhuriyet Başsavcılığında ifade vermeden önce bilgi sahibisıfatıyla kolluk görevlilerine verdiği ifadede de benzer yönde beyanda bulunanA.Y., Cumhuriyet savcısına verdiği ifadeden farklı olarak 12/9/2010 tarihinde,saat 10.00 sıralarında gördüğü cesedin 150 metre uzağında bir taksinin olduğunusöylemiştir. Ancak bu taksi ile ilgili başkaca bir bilgi vermemiştir.
37. Cumhuriyet Başsavcılığı 16/9/2010 tarihinde şüphelisıfatıyla E.A.nın ifadesinialmıştır. E.A.nın ifadesininilgili bölümü şöyledir:
"Ben Cennet Mah. K... H... Sistesin deoturuyorum bendaha önce o şahsı tanımıyordumSidede oturduğumuz bir sıradabir kızkomşubir bayanla konuşuyordu. Ben yanlarına yaklaştım problem nedir dedim.Kız ağlamaklı bir haldeellerinigözlerine götürerek benimboyfrendim beni aldatıyor dedi. Bende bir şey olmaz ağlama bir şey olmazerkekler aldatır dedim. Onun gönlünü almak için buşekilde konuştum daha sonra gitti bilgisayarını getirdi bilgisayardan erkekarkadaşının onu aldattığını gösteren bir resim gösterdi. Fotoğraftaerkekarkadaşı elinde bir bir birayla yanında bir kızla duruyordubende kıza normal dedim daha sonra bana İstanbulu arayacağım dedive benimtelefonum ile bir yeri aradı aradıktan sonra bana teşekkür etti sonra bana benyarın İstanbula gideceğim dedi bunun üzerine yanımızaD... geldi bizD... le birlikte kıza yardım etmeyeçalıştık gittik çocuğun kaldığı eve gittikzile bastıkçocuk uyuyordu biz çocuğa bak senin kız arkadaşın ağlıyor gel kız arkadaşınıeve al dedik çocuk ta bize o benim kız arkadaşım değildir dedi ben onu biraydır tanıyorum dedi. Ve o da aşağıya indidaha sonrakızla erkek barıştı ve kız bizi suçlamaya başladı veeveçıktılar daha sonrabirliktedışarı gidip çıkıyorlardı.daha sonrakızın elindevalizlerle dışarı çıktığını erkek arkadaşının da yanında olduğunu gördümbirlikte dışarı çıktılar erkek te onu yolcu ediyordu kız servis aracına binip gitti.Erkek tesiteye geri geldi benve diğer komşularım sitede oturuyorduk.Çocuktageldisitedeki mini bardan bira aldı ve yanımıza gelipoturdu. yaklaşık bir saat konuştuk saat:21-22:00sıralarında komşular gitti benleçocuk yalnız kaldık.Bana istersen birliktediskoyagidelim diye teklifte bulundu bende param olmadığını söyledim. Bana paraproblem değilben üstümü değiştirip geleceğim dedi.Eve çıktı. Ve üstünü değiştirdi üstünde beyaz bir gömlek hatırladığım kadarıylabir kot vardı. Bende kendi evime gidip üstümü değiştirdim birliktesiteninönünden taksiye binip L... H... bara gittikyolda giderkenSide A... banktankendi kartı ile para çekti barda oturduk barda bencin tonik içmeye başladım o dahatırladığım kadarıyla3-4bardak Vodka içti, bende içtimdahasonra ben acıktımbana yemek ısmarladı bu sırada nekadar oturduğumuzu şuanda hatırlamıyorum tekrar ben tekrar içki istedim busırada çocuk bana parasının bittiğini söyledi ve birlikte bardan çıkarak tekrarSide de bulunan A... Banka giderek para çektiksonratekrar L... H... bara gittik ben sarhoştum. Tekrariçki içmeye başladık. Oturduk ancak ne kadar süre oturduğumuzu hatırlamıyorum.Çocuk yanımdayken yanımızda başka müşteriler de vardı ben yanımdakilerle dekonuşuyordum. Onlarla da ne konuştuğumu hatırlamıyorum. Daha sonra yanımdakiçocuk banatekrar parasının bittiğini söyledi bende onayou moneyfinishyani ona niyesenin paran bittidedim.O da bana okey okey dedi.Sonra biraz dahaoturduk sonra bana ben dışarı çıkıyorum geri geleceğim dedi bende okey dedimproblem yok dedim ben oturmaya devam ettimsonraingiliz çocuk bir daha gelmedibeno gittikten 20 dakika sonraonu o diskoda aramayabaşladım ancak bulamadım.Daha sonrabarçalışanları benim sarhoş olduğumu anladılar ve bana git bardan dedilerbende bardan çıktım. Yürüdüm yolda bir taksidurdurdum ve taksiye paramın olmadığını ancak küpelerimi verebileğimisöyledim taksicide beni eve bıraktı ben taksicinin plakasını almadım kimolduğunu bilmiyorum yaşlı şişman birisiydi sabah uyandığımda İngiliz çocuğusordum ama yoktu daha sonra ölü bulunduğunu duydum... ben sitede nişanlımT.P.T. ile birlikte yaşıyorum kaldığım ev kendisine aittir evi kendisi kiraladıresmiyette onun adına gözüküyor benonun sayesindegeçimimi sağlıyorum... benimle olduğu süre içerisinde kimseyle kavga etmediuyuşturucu kullandığını da görmedim. Sadece alkolkullandığınıgördüm. Ben olayın nasıl olduğunu bilmiyorum. Benimle olduğu süre içerisindeolaylar yukarıda anlattığım şekilde oldu...
[Kolluk ifadesinde neden A.J.S.ninbankadan para çektiğinden bahsetmediğinin sorulması üzerine]
[B]en çok sarhoş olduğum içinolayları tam hatırlayamadığım için olaylarıhatırladığım kadarıyla anlattım..."
38. Kolluk görevlileri A.J.S. ile ilgili işlemin jurnal kâğıdınıA... Bankasından 20/9/2010 tarihinde temin etmiştir. Söz konusu belgeye göreA.J.S. 11/9/2010 tarihinde, saat 00.06 sıralarında A... Bankasına ait ATM'den200 TL çekmiştir.
39. Cumhuriyet savcısı 21/9/2010 tarihinde, cesedin yurt içiveya yurt dışına naklinde sakınca bulunmadığına dair belge düzenlemiştir.
40. A.J.S. ile birlikte tatil yaptığı söylenen yabancı uyruklu A.A.M.M.nin 10/9/2010 tarihinde, saat 20.29 sıralarındaTürkiye'den çıktığı tespit edilmiştir.
41. Jandarma Komutanlığı, A.J.S.nin F... isimli sosyal paylaşım sitesindekihesabınaait 8-9 ve 10 Eylül 2010 tarihli paylaşımlara ilişkin çıktıları, L... H... isimli diskonun kamera görüntülerini içerir DVD'yi,A... Bankasının bulunduğu sokağın kamera görüntülerini içerir DVD'yi, S...Otelin Side yoluna ait kamera görüntülerini içerir DVD'yi ve kollukça yapılandiğer işlemlere ilişkin belgeleri ve tespit edilen delilleri 21/9/2010tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir.
42. Kollukça 22/9/2010 tarihinde ifadesine başvurulan yabancıuyruklu T.P.T., O... sitesinde kiracı olduğunu veA.J.S.yi tanımadığını beyan etmiştir.
43. L... H... isimli diskoda bulunankameraların 10/9/2010 Pazar günü saat 21.00'den 12/9/2010 Salı günü saat14.00'e kadar olan görüntüleri bir uzman yardımıylaDVD'lereaktarılmıştır.
44. L... H... isimli diskoda bulunankameralara ait görüntüleri ve Selimiye Jandarma Komutanlığında bulunan MOBESEgörüntülerini inceleyen kolluk görevlilerince düzenlenen 22/9/2010 tarihlitutanakta; A.J.S.nin 10/9/2010 tarihinde saat21.52'de E.A. ile diskoyageldiği, saat 23.59'da E.A.ile diskodan ayrıldığı, saat 00.06'da A... Bankasından para çektiği, saat00.12'de E.A. ile yeniden diskoya geldiği, saat 00.36'ya kadar diskonun ortabar bölümünde oturduğu, bu saatten sonra diskodaki veya diskonun da bulunduğuSelimiye Mahallesi'nde görüntüsüne rastlanmadığı belirtilmiştir.
45. Ölene ait kredi kartı 28/9/2010 tarihinde kollukgörevlilerince D.Ç.ye teslim edilmiştir.
46. Emniyet Genel Müdürlüğü Antalya Emniyet Müdürlüğünegönderdiği 29/9/2010 tarihli yazıda, A.J.S.ninölümüyle ilgili İngiliz İnterpolünden alınan biryazıdan söz edilmişve talep olması hâlinde polis işbirliği kapsamında talepte bulunulabileceği ifade edilmiştir. Söz konusuyazının iletildiği Cumhuriyet Başsavcılığı 8/10/2010 tarihinde öleninebeveyninin, kız arkadaşının ve ölenin F... isimlisosyal paylaşım sitesine ait hesabına ilişkin çıktılarda isimleri geçenlerinbeyanlarının alınmasını istemiştir.
47. BTK 29/9/2010 tarihinde A.J.S. ve E.A.nın iletişimlerinin tespitine ilişkin raporlarıCumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir. BTK, iletişimlerin tespitine ilişkinraporları işletmelerden gelen verileri esas alarak hazırladığından A.J.S.nin iletişiminin tespitine ilişkin kayıtta herhangibir veri yer almadığı görülmüştür.
48. Cumhuriyet Başsavcılığı 21/10/2010 başvurucunun ifadesinialmıştır. Başvurucu ifadesinde, oğlunun ölümünün İngiliz vatandaşı A.A.M.M. veAzeri vatandaşı E.A. ile bağlantılı olduğunu düşündüğünü söylemiştir.
49. Kolluk görevlileri, S... Otelin Side-Manavgat yolunugösteren ön giriş kapısı bölgesindeki kameranın kayıtlarını, kameranın bakımdaolması nedeniyle kayıt yapmadığı gerekçesiyle alamamışlardır. Ancak Akdenizsahiline bakan bölümde bulunan kameraya ait görüntüleri ise taşınabilir birbelleğe aktarmışlardır.
50. Başvurucu vekili 27/10/2010 ve 7/1/2011 tarihli dilekçeleriile Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat etmiş; diskodaki kamera görüntülerinegöre barmen S.K.nın ifadesinde geçen beyaz gömleklierkeğin A.J.S ve E.A. ile birlikte 23.50'de diskodan çıkıp00.15 sıralarındaA.J.S ve E.A. ile diskoya döndüğünü, beyaz gömlekli kişinin 01.21 sıralarındatek başına, D.A.D. olduğunu düşündükleri sarışın bir kadınla siyah gömlekli birerkeğin 01.16 sıralarında diskodan ayrıldığını, A.J.S. ile E.A. bar bölümündeotururlarken bir ara A.J.S.nin ayrıldığını, bu esnadaE.A.nın yanına gelen sarışın kadın ile siyah gömleklierkeğin A.J.S. gelmeden ayrıldığını, diskonun mutfak bölümünde bir arka kapıolduğunu, orada kamera olmadığını ancak MOBESE kamerasının bu kapıyı gördüğünüve E.A.nın ifadesinde geçen bazı hususların doğruolmadığını ileri sürüp D.A.D.nin yeniden ifadesininalınmasını, kamera görüntülerinin kriminal laboratuvararacılığıyla netleştirilmesini, diskonun arka kapısının bulunduğu yerdeki MOBESE'ye ait kayıtların celbini, diskonun arka tarafınapark eden araçların plakalarının ve sahiplerinin tespit edilmesini, beyaz vesiyah gömlekli kişilerin belirlenerek bu kişilerin ifadelerinin alınmasınıtalep etmiştir.
51. A.J.S.nin mobil telefonunda vebilgisayarında bulunan kayıtlar Jandarma KriminalDaire Başkanlığınca DVD'ye aktarılmıştır.
52. Kolluk görevlileri, kamera görüntülerinin kalitesininyetersiz olması ve çevreden geçen araçların farları nedeniyle diskonun arkatarafına park eden araçların plakalarının tespit edilemediğine ve diskonun arkakapısının bulunduğu yerdeki MOBESE kamerasının yaşanan elektrik kesintisinedeniyle kendisini kilitlediğine ve kayıt yapmadığına dair tutanak tutmuştur.
53. Başvurucu vekili 2/2/2011 tarihinde CumhuriyetBaşsavcılığına bir dilekçe vermiş ve daha önce verdiği dilekçelerde belirtilenkamera kaydının olaydan bir gün öncesine ve başka kişilere ait olduğunu, kamerakayıtlarına göre A.J.S.nin 01.22 sıralarında diskodantek başına ayrıldığını, 02.12'de tek başına diskoya döndüğünü, 03.00sıralarında tek başına diskodan ayrıldığını, bu esnada beyaz tişörtlü birkişinin A.J.S. ile beş altı dakika konuştuğunu ileri sürmüştür. Başvurucuvekilinin dilekçesinin ekinde yer alan ve kim tarafından verildiğianlaşılamayan belgeye göre A.J.S. A... Bankasına ait ATM'den 10/9/2010tarihinde saat 21.44'te 100 TL,11/9/2010 tarihinde saat 00.05'te 200 TL; V...Bankasına ait ATM'den 11/9/2010 tarihinde saat 03.07'de 300 TL, 03.19'da 20 TL;Z... Bankasından ise 11/9/2010 tarihinde saat 03.11'de 50 TL çekmiştir. Yinesöz konusu belgeye göre A.J.S.ye ait kredi kartı 14/9/2010 tarihindekullanılmaya çalışılmıştır. Ancak bu girişim başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
54. Olay tarihinde A.J.S.nin gittiğidiskoda güvenlik görevlisi olarak çalışan K.C. ve Y.B.ninkollukça ifadeleri alınmıştır. Verilen ifadelerden tanıkların A.J.S.nin diskodan çıktıktan sonra ne yaptığı konusundabilgi sahibi olmadıkları anlaşılmıştır.
55. E.A.nın3/2/2011 tarihinde kollukça yeniden ifadesi alınmıştır. E.A., diskodanayrıldıktan sonra A.J.S.ninne yaptığı konusunda herhangi bir bilgi vermemiştir.
56. Grup Başkanlığının 15/9/2010 tarihinde yaptığı otopsiişlemine ilişkin rapor 7/4/2011 tarihinde tamamlanmıştır. Bahse konu raporunilgili kısmı şöyledir:
"...
DIŞ MUAYENE
180 cm. boyunda, yaklaşık 90-95 kgağırlığında, 30-35 yaşlarında kısa kahverengi saçlı, günlük sakal bıyık traşlı,normal yapıda, beyaz tenli sünnetsiz erkek cesedinin ölü katılığı çözülmüşolduğu, ölü lekelerinin ileri derecede kokuşma nedeniyle ayırt edilemediğigörüldü.
Vücudu üst bölümünde ileri derecede olmaküzere tüm vücutta kokuşmaya bağlı yeşil renk değişikliği, yer yer çürümeharitası ve çürüme bülleri, tırnak yataklarında siyanotik görünüm vardı.
Alın solda 6x3 cm, sol zygomadış yanda 4x3 cm'lik çevresine göre daha koyu renklialanlar, sol dirsek ön yüzde 3x2 cm., sol bel gölgesinde 4x0,5 cm'lik sıyrıklar, her iki ön kolda muhtelif sayıda 0,3-0,5cm. çaplarında böcek ısırması ile oluşması muhtemel lezyonlar, sağ inguinalde 7x0,5 cm'Iik sıyrıkvardı.
Ayrıca vücudunda kesici delici alet, ateşlisilah yarasına ve boyunda telem izine rastlanmadı. nüs ve dış genital bölgelerpostmortem değişiklikler dışında doğaldı.
...
Cesetten histopatolojikinceleme için iç organ kesitleri alınarak Adli Tıp Kurumu Bursa GrupBaşkanlığına gönderildi. Adli Tıp Kurumu Bursa Grup Başkanlığı tarafındangönderilen preparatların Antalya Adli Tıp Grup Başkanlığı Morg ihtisas Dairesi Histopatolojik Tetkik Şubesince incelenmesi sonucunda17.03.2011 tarih ve P-89 sayılı raporunda;
Tüm kesitlerde otolitikdeğişiklikler izlendiği, Histopatolojik Tanı;
KALP: Otoliz [Ölümdensonra hücre, doku ve bazı organlarda bulunan enzimlerin etkisiyle hücrelerinnormal biyokimyasal ve morfolojik yapılarının bozulması]
AKCiGER: Otoliz
KARACiGER: Otoliz
BÖBREK: Otoliz
BEYİN: Otoliz
BEYİN SAPI: Otolizbulunduğu kayıtlıdır.
Cesetten alkol, uyutucu-uyuşturucu aranmaküzere kan ve idrar örnekleri, STA için ahşa ve mide içeriği örnekleri alınarakAdli Tıp Kurumu Antalya Grup Başkanlığı Kimya ihtisas Dairesine gönderildi.Antalya Adli Tıp Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesinin 09.11.2010 tarih ve563 sayılı raporunda; kanda 50 mg/dı (0,50 promil) etil alkol tespit edildiği, iç organ parçalannda ve mide içeriğinde yapılan sistematik toksikolojik analizde aranan maddelerin bulunmadığı,gönderilen kan numunesi uygun olmadığından (Çok yağlı ve çamurlaşmış yapıdaolduğundan), sistematiklerindeki uyutucu-uyuşturucu maddelerin analizlerininyapılamadığı, idrarda opiat grubuna ait Morphine, Codeine ve Eroin aboliti -Monoasetilmorfin (6-MAM)tespit edildiği kayıtlıdır.
SONUÇ
12.09.2010 tarihinde ormanlık alanda ölüolarak bulunduğu bildirilen, 1978 doğumlu A.J.S.ye 15.09.2010 günü Adli TıpKurumu Antalya Grup Başkanlığı Morg ihtisas Dairesi Otopsi salonunda yapılanotopside ve otopsi esnasında alınan kan ve idrar örneklerinin, STA için ahşa, histopatolojik inceleme için iç organ kesitlerinintetkikinden elde edilerek yukanya kaydedilen bilgi vebulgular ile adli tahkikatına göre;
1-İlerlemiş kokuşma nedeniyle kişinin kesinölüm sebebinin tespit edilemediğini,
2-iç organ parçalarında ve mide içeriğinde toksik maddelere rastlanılmadığını, idrarda opiat grubuna ait Morphine, Codeine ve Eroin metaboliti6-Monoasetilmorfin (6-MAM) tespit edildiğini, kan numunesi uygun olmadığından(Çok yağlı ve çamurlaşmış yapıda olduğundan) uyutucu-uyuşturucu analiziyapılamadığını, ayrıca kanda 50 mg/dı (0.50 promil) etil alkol tespit edildiğini bildirirrapordur."
57. Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Tıp Kurumu 1. İhtisasKurulundan (Kurul) A.J.S.nin ölüm nedeni konusundarapor istemiştir. Kurulun 22/6/2011 tarihli raporunun ilgili kısmı şöyledir:
"...12.9.2010 günü Sorgun ormanlarında ölü olarak bulunduğubildirilen 1978 dogumlu A.J.S. hakkında düzenlenmişadli ve tıbbi belgelerde bulunan veriler birlikte değerlendirildiğinde;
1-Otopsi esnasında alınan iç organ örneklerinde aranan toksik maddeler bulunmadığı, kanda saptanan 50 mg/dI etanolün toksik düzeydeolmadığı, çürümeye bağlı kanın kokuşmasından dolayı uyuşturucu ve uyarıcımaddeler aranamadığı, idrarda opiat grubuna aitmorfin, kodein ve eroin metaboliti 6-monoasetilmorfin (6-MAM) tespit edildiginden kişinin ölmedenönce uyuşturucu madde almış olduğu ,
2-Otopside harici muayenede tanımlanan cildi lezyonların tek başınaöldürücü nitelikte olmadıkları,
3-İleri derecede çürüme nedeniyle organların histopatolojikincelenmesinde otoliz saptandığı kanın kokuşmuşolması nedeniyle uyuşturucu maddede aranamadığından mevcut verilerle kişininölüm nedeninin belirlenemedigi oy birligiylemütalaa olunur."
58. Cumhuriyet Başsavcılığı İnterpol aracılığıyla A.A.M.M.nin eski Türk erkek arkadaşının Ö.D. olduğunuöğrenmiştir.
59. İngiliz polisi ölenin F... isimlipaylaşım sitesinde arkadaşı olan T.D., Tr.D., M.K. veA.J.S.nin annesi C.A.nınifadelerini almıştır. İfadesinde T.D., ölenin kokain kullandığından, yaşadığıuyuşturucu problemi nedeniyle A.J.S.nin daha öncebaşka bir yere taşındığından ve geçmişte steroidkullandığından söz etmiş ve kokaini bırakmaya çalıştığına dair A.J.S.tarafından gönderilen mesajların telefonunda olduğunu ifade etmiştir. Tr.D., kokain kullandığı zaman A.J.S.ninfarklı bir kişiliğe büründüğünü, o hâldeyken nerede olduğunu bilmeden gezdiğinive fiziğini değiştirmek amacıyla enjeksiyon yoluyla ilaç aldığını beyanetmiştir. C.A. da ifadesinde A.J.S.nin daha öncelerikokain sorunu yaşadığından söz etmiştir.
60. Başvurucunun bir arkadaşı, internet ortamında D.A.D. ile A.J.S.nin ölümü konusunda görüşüp bunu kayda almıştır. Sözkonusu kaydın çözümünden D.A.D.nin ölüm öncesinde A.J.S.nin ne yaptığı konusunda bilgi sahibi olmadığıanlaşılmıştır.
61. Daha sonra E.A. ile evlendiği anlaşılan T.P.T.ninTürkiye'ye geliş ve Türkiye'den gidiş tarihlerine ilişkin kayıtlargetirtilmiştir. Söz konusu kayıtlardan T.P.T.nin15/8/2010 tarihinde Türkiye'den çıkıp 13/9/2010 tarihinde Türkiye'ye geldiğianlaşılmıştır.
62. A.J.S.nin içkisine diskoda ilaçkatıldığına ve soyulup ölüme terk edildiğine dair İngiltere basınında çıkanspekülatif haberleri aktaran iç basına ait çıktılar soruşturma evrakı arasınaalınmıştır.
63. Cumhuriyet Başsavcılığı, failin zamanaşımı süresi doluncayakadar aranması amacıyla 19/1/2012 tarihinde daimî arama kararı vermiştir.
64. Cumhuriyet Başsavcılığının talebi doğrultusunda yapılanaraştırma üzerine kollukça düzenlenen 15/6/2012 tarihli tutanakta, A.J.S.nin para çektiği A... Bankasının bulunduğu AntikSide'deki Kuyumcular Çarşısı'nda bulunan işyerlerinin kameralarının en fazlabir hafta ile bir ay arasında kayıt yaptığı, 2010 yılına ait kayıtların mevcutolmadığı belirtilmiştir.
65. Cumhuriyet Başsavcılığı, yabancı uyruklu G.J.M.S.C.A. ileİngiltere'nin Antalya Konsolosluğuna danışmanlık hizmeti verdiği ve olayısoruşturduğu iddia edilen R.S.M.nin ifadelerinialmıştır. Adı geçen tanıkların ifadelerinden A.J.S.ninölümü ile ilgili bilgi sahibi olmadıkları anlaşılmıştır.
66. Cumhuriyet Başsavcılığı 22/10/2012 tarihinde Adli Tıp KurumuGenel Kurulundan(Genel Kurul) A.J.S.ninkesin ölüm nedeni konusunda rapor talep etmiştir.
67. Cumhuriyet Başsavcılığının istinabe talebi üzerine farklıidari yerleşim birimlerinde görevli kolluk görevlileri tarafından, E.A.nın iletişiminin tespitineilişkin raporlarda adları geçen Ma.D. ile M.D.nin şüpheli sıfatıyla ifadeleri alınmıştır. Adıgeçenler A.J.S. ve E.A.yıtanımadıklarını beyan etmişlerdir.
68. Cumhuriyet Başsavcılığı 8/4/2013 tarihinde daha öncekollukça ifadesi alınan A.A.nın,9/7/2013 tarihinde ise yine daha önce ifadesi alınan M.B.ninifadelerini almıştır. Tanıklar, A.J.S.nin ölümünüçevreleyen olaylar hakkında herhangi bir beyanda bulunmamışlardır.
69. Cumhuriyet Başsavcılığının 1/11/2013 tarihinde cinayetsoruşturmalarında tecrübeli bir ekibin soruşturmada görev almak üzeregörevlendirilmesini talep etmesi üzerine Antalya İl Jandarma Komutanlığı21/11/2013 tarihinde bir ekip görevlendirmiştir.
70. Kolluk görevlilerince bilgi sahibi sıfatıyla 27/12/2013tarihinde yeniden ifadesi alınan D.Ç., A.J.S.ye ait telefon numarasının tespitedilebilmesi için M. isimli kolluk görevlisinin A.J.S.nintelefonundan arama yaptığını ve herhangi bir görüşme yapmadan telefonukapattığını beyan etmiştir.
71. A.J.S.ye ait kredi kartının 14/9/2010 tarihinde kullanılmayaçalışıldığına dair bilgi verip bu teşebbüsün nereden yapıldığına dair herhangibir bilgi vermeyen kayıt dikkate alınarak söz konusu kredi kartıyla işlemyapılıp yapılmadığı konusunda D., Z., Y., H., İ., F. ve An. Bankalarından bilgitalep edilmiştir. Söz konusu talebe verilen cevaplardan bahse konu kredikartıyla işlem yapılmadığı öğrenilmiştir.
72. A.J.S.nin para çekme işlemleriyleilgili kamera kayıtlarının incelenmesine ilişkin kolluk tutanaklarından, A.J.S.nin 11/9/2010 tarihinde 03.04 sıralarında V.Bankasına ait ATM'nin önüne tek başına geldiği, cüzdanından çıkardığı kart ileATM'de işlem yaptığı ve yolun karşısına geçtiği, saat 03.12 sıralarında tekrarATM'nin önüne geldiği, birkaç kez kartı ATM cihazına takıp çıkardığı ve birmiktar para çektikten sonra karşı istikamete gittiği anlaşılmıştır.
73. L... H... isimli diskoya ilişkin kamera görüntülerininincelenmesine dair kolluk tutanağında;A.J.S. ile E.A.nın 10/9/2010 tarihinde saat 21.52 sıralarında diskoyageldikleri, 22.41 ve 22.43 sıralarında gri elbiseli bir kişinin yanlarınageldiği A.J.S. ile E.A.dan bir şey alıp onlara birşey verdiği, A.J.S. ile E.A.nın 23.59 sıralarındadiskodan çıkıp 00.12 sıralarında diskoya döndükleri, A.J.S.nin00.49 sıralarında barın sağ tarafına yöneldiği, A.J.S. olduğu değerlendirilenkişinin 01.23 sıralarında diskodan çıktığı, beyaz gömlekli bir kişi ile E.A.nın 01.24 sıralarında diskodan çıkarıldığı, A.J.S.nin 02.12 sıralarında tekrar diskoya geldiği ve 02.59sıralarında diskodan çıkıp disko önündeki midye tezgâhına gittiği, midyetezgâhının bulunduğu yerden gelip güvenlik görevlisi ile görüşen çizgilitişörtlü bir kişinin A.J.S. ile beş altı dakika görüştüğü belirtilmiştir.
74. Cumhuriyet Başsavcılığı; E.A.nın ve E.A.nın iletişimkurduğu A.J.S., Ma.D., M.D., D.K., H.T., Ay.A., K.H. İnş. Taah. Tur. Tic.ve San. Ltd. Şti., T.P.T., A.J.S.yle Türkiye'de tatilyapan A.A.M.M.nin eski Türk erkek arkadaşı Ö.D. veolay tarihinde ölenle aynı sitede kalan D.A.D.nın6/9/2010 ile 20/9/2010 tarihleri arasındaki mobil telefon yoluyla kurduklarıiletişimlerinin tespitine, iletişimlerin hangi baz istasyonlarından yapıldığınave mobil telefonlara farklı SIM kartı takılmış ise bu SIM kartın ait olduğutelefon numaraları yoluyla kurulan iletişimlerin tespitine dair raporlar ile A.J.S.nin cüzdanından çıkan kartvizitte ismi bulunan ve O.Ş.nin 4/9/2010-20/9/2010 tarihleri arasındaki mobiltelefon yoluyla kurdukları iletişimlerinin tespitine dair raporları BTK'dan getirtmiştir.
75. BTK'dan gelen iletişimin tespitineilişkin raporları inceleyen kolluk görevlileri, iletişimi tespit edilenkişilerin yaptığı telefon görüşmelerini ve görüşmelerin yapıldığı baz istasyonubilgilerini değerlendirmiş vesöz konusu kişileri olayyerine bağlayan herhangi bir bilgiye ulaşamamıştır.
76. V... Bankasının 24/2/2014 tarihli yazısından ölenin11/9/2010 tarihinde 03.18'de 300 TL, 03.19'da 100 TL ve 03.20'de 50 TL çekmeyeçalıştığı ancak işlemlerin başarısız olduğu anlaşılmıştır.
77. Başvurucu vekili 5/3/2014 tarihinde CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmek üzere Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bir dilekçevermiş ve dilekçe ekinde yer alan, A.J.S.nincesedinin resimlerine göre kendisinde meydana gelen yaraların niteliğikonusunda İngiltere'de bulunan cinayet adli tıp özel araştırma bürosutarafından hazırlandığı iddia edilen belgelerin kurula ve soruşturmada görevlijandarma timine gönderilmesini talep etmiştir. Dilekçe ekindeki belgelerde yeralan değerlendirmelerin cesedin fotoğrafları üzerinden yapılanincelemeleredayandığı görülmüştür. İç çamaşırlarının temiz olmasına karşın dış kıyafetlerinkirli olmasına dikkat çekilen söz konusu belgelerde; cesette savunma yaraları,muhtemel bıçak yarası, yanık yarası ve sivri uçlu alet yarası bulunduğundan sözedilmiştir.
78. Cumhuriyet Başsavcılığının 6/5/2013, 8/10/2013 ve 14/1/2014tarihlerinde ivedi olarak hazırlanmasını istediği A.J.S.ninkesin ölümü nedenine ilişkin Genel Kurul raporu20/3/2014 tarihindehazırlanmıştır. Bahse konu raporun ilgili bölümü şöyledir:
"...12.09.2010 günü Sorgun ormanlannda ölü olarak bulunduğu bildirilen 1978 doğumluA.J.S. hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bulunan veriler birliktedeğerlendirildiğinde;
1-Otopsisinde kişinin vücudunda dış muayenedeölüm sonrası oluşmuş nitelikte lezyonlar tespit edildiği ölüm öncesi oluşmuşherhangi bir travmatik değişim tanımlanmadığı, içmuayenede kafatasında kınık, kafa içi kanama, beyindoku harabiyeti, beyin kanaması ile büyük damar ve içorgan yaralanması tariflenmediği dikkate alındığındakişinin travmatik bir tesirle öldüğünün tıbbidelillerinin bulunmadığı,
2-Otopside alınan doku örneklerinin Kimyaİhtisas Dairesinde yapılan tetkikinde; kanın kokuşmuş olması nedeniyleuyuşturucu madde analizi yapılamamakla birlikte idrarda opiatgrubuna ait morfin, kodein ve eroin metaboliti6-monoasetil morfın (6-MAM) bulunduğu, iç organlardatespit edilen makroskopik bulgular, cesedin bulunduğuortam, bulunuş şekli ve olay yeri inceleme bulguları ile birlikte değerlendirildiğinde;kişinin ölümünün eroin intoksikasyonu [zehirlenmesi] sonucu meydana gelmiş olduğunun kabulugerektiği oybirliği ile mütalaa olunur."
79. Cumhuriyet Başsavcılığı 16/4/2014 tarihinde daha önceifadesi alınan D.A.D.yidinlemiştir. İfadelerinden D.A.D.nin diskodançıktıktan sonra A.J.S.nin neler yaptığı konusundabilgisi olmadığı anlaşılmıştır.
80. Cinayet soruşturmalarında tecrübeli oldukları içingörevlendirilen iki kolluk görevlisince hazırlanan 11/6/2014 tarihli raporda,yapılan soruşturma işlemleri belirtilmiş ve ölüm nedenine ilişkin Genel Kurulraporuna dikkat çekilerek A.J.S.nin ATM'den çektiğiparalarla temin ettiği uyuşturucu madde etkisiyle vefat ettiğideğerlendirilmiştir.
81. Başvurucu vekili, soruşturma sürecinin başından itibarenCumhuriyet Başsavcılığına farklı tarihlerde dilekçeler vererek çeşitlitaleplerde bulunmuştur. Başvurucu vekili verdiği bir dilekçede de cesedinüzerindeki gömlekte bulunan kan lekeleri konusunda herhangi bir incelemeyapılmadığından söz etmiştir. Başvurucu vekilinin soruşturma sürecindekitalepleri genel ve özet olarak şöyledir:
-İfadeler arasındaki çelişkilerin giderilmesi için ifadesialınan bazı kişilerin yeniden ifadelerinin alınması
-Görüntü netliği olmayan kamera görüntülerinin kriminal laboratuvar aracılığıyla iyileştirilmesi
-Ölenin 6-14 Eylül 2010 tarihleri arasında mobil telefonaracılığıyla kurduğu iletişimin İnterpol aracılığıyla tespiti
-O... isimli sitede bar işleten A...isimli kişinin dinlenmesi
-A.J.S.ye uyuşturucu temin eden, zorla veya taksirle uyuşturucuverenlerle ilgili araştırma yapılması
-A.J.S.yi songören kişilerle ilgili araştırma yapılması
82. Cumhuriyet Başsavcılığı 17/10/2014 tarihinde "A.J.S.nin geçmişte de uyuşturucu madde kullandığı, Tr.D.nin belirttiği üzere almış olduğu uyuşturucu maddeninetkisi ile ölenin kendini kaybedip farklı bir kişiliğe bürünerek başına alıpgittiği, nerede olduğunu bilmeden etrafta gezindiği, 10/9/2010 tarihinde öleninkomşusu E.A. ile birlikte L... H... isimli diskoya eğlenmek için gittiği, A.J.S.nin aynı gün kısa aralıklarla küçük miktarda paralarçekip harcalamalar yaptığı, çekmiş olduğu paralarsonucu A.J.S.nin vücudundan çıkan uyuşturucu maddedende görüleceği üzere maktulün uyuşturu madde aldığı,almış olduğu uyuşturucu maddenin tesiri ile ölü olarak bulunduğu ormanlık alanakadar gittiği ve burada Genel Kurul raporunda da belirtildiği üzere kullanmışolduğu uyuşturucu maddenin etkisi ile hayatını kaybettiği, A.J.S.ninölümünde kendisinden başka herhangi bir kimsenin kusur ve sorumluluğununbulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı"gerekçesiyle şüpheliler E.A., Ma.D., M.D ve A.Y.hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir.
83. Başvurucu; olay yerine ilişkin tespitlerin eksik ve hatalıolduğunu, ölü muayenesinin geç ve eksik yapıldığını, Kurul ve Genel Kurul'unyetersiz raporlarınaistinaden karar verildiğinibelirterek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vekili aracılığıyla itirazetmiştir.
84. Başvurucunun itirazı, itiraz konu kararda usul ve yasayaaykırı bir husus görülmediği gerekçesiyle Manavgat Sulh Ceza Hâkimliğinin11/2/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
85. Nihai karar 26/2/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğedilmiş olup bireysel başvuru 17/3/2015 tarihinde yapılmıştır.
86. A.J.S.nin ölümü ile ilgiliİngiltere'de de bir soruşturma yürütüldüğü ve bu kapsamda CumhuriyetBaşsavcılığından evrak talep edildiği anlaşılmış ise de İngiltere'dekisoruşturmanın akıbetinin ne olduğu tespit edilememiştir. Bununla birliktesoruşturma evrakı arasında yer alan ve İngiltere soruşturma makamlarıncaEmniyet Genel Müdürlüğüne gönderildiği değerlendirilen 14/3/2012 tarihli birelektronik posta iletisinde; ölenin idrar örneğinde morfin tespit edildiği, bunedenle ölenin ölümden hemen önce uyuşturucu kullandığının düşünüldüğü, cesetüzerindeki lezyonların yaşamı tehlikeye sokacak nitelikte addedilmediği vekamera görüntüleri ile kredi kartı faturalarının incelendiği hususlarınınbelirtildiği görülmüştür.
IV. İLGİLİ HUKUK
87. Konuyla ilgili ulusal ve uluslararası hukuk AnayasaMahkemesinin Yasin Ağca (B. No:2014/13163, 11/5/2017) başvurusuhakkında verdiği kararda yer almaktadır (YasinAğca, §§ 86, 87 ve 91-96). Ancak buna ilave olarak konuyla ilgilibir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararına burada yer verilmesigerekmektedir.
88. Neslihan Olsoy/Türkiye ((k.k.),B. No: 75468/10, 26/5/2015) başvurusunda ceza infaz kurumunda hükümlü olarakbulunan başvurucu yakınının ölümüyle ilgili soruşturmanın etkililiğiniinceleyen AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 2. maddesininkapsamına giren etkili soruşturma yürütme yükümlülüğüne ilişkin içtihatlarınagöre bir ölüm olayına ilişkin olarak yürütülen bir soruşturmada ölüm sebebininveya ölümden sorumlu kimselerin tespit edilmesi imkânına engel olacak herhangibir eksikliğin bu yükümlülükle çatışma tehlikesinin bulunduğunu, bununlabirlikte ölüm sebebinin tespit edilememesinin doğrudan soruşturmada böyle bireksikliğin mevcut olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtmiş ve soruşturmayükümlülüğünün sonuçla değil, araçla ilgilibir yükümlülük olduğuna dikkat çekmiştir (Neslihan Olsoy/Türkiye,§§ 46, 47).
V. İNCELEME VE GEREKÇE
89. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddialarıve Bakanlık Görüşü
90. Başvurucu; oğlunun ölümüyle ilgili yapılan soruşturmanınetkisiz olması nedeniyle Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşamhakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu bu bağlamda ölü muayenesive otopsi işlemlerinin gecikmeli ve eksik yapılması nedeniyle oğlunun kesinölüm nedeninin belirlenemediğini, Genel Kurulun dahi ölüm nedenini bir kabuledayanarak tespit ettiğini, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısının üç kezdeğişmesi nedeniyle tanık ve diğer delillerin kaybolduğunu, soruşturmanın makulbir süratle yürütülmediğini, tanık ve şüphelilerin beyanları arasındaki çelişkileringiderilmesine ve ölenin son görüldüğü yerlere ilişkin kamera görüntülerininincelenmesine ilişkin taleplerin karşılanmadığını, mobil telefon sinyallerininalındığı yerler ile kamera görüntülerinin karşılaştırmalı olarakincelenmediğini ve cinayet konusunda uzman bir ekip yerine adli olaylara bakankolluk görevlileri eliyle soruşturma yürütüldüğünü iddia etmiştir.
91. Öte yadan başvurucu, kovuşturmayayer olmadığına dair karara yönelik itirazın kalıplaşmış bir gerekçeylereddedildiğini ileri sürerek Anayasa'nın 36. maddesinde teminat altına alınanadil yargılanma hakkınınihlal edildiğini ifadeetmiştir.
92. Bakanlık görüşünde, AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarınayer verilmiş; başvuruya konu soruşturmada yapılan işlemler özetlenmiş;gerekli delillerin toplandığı ve soruşturma yükümlülüğünün bir sonuçyükümlülüğü olmayıp araçların kullanılması yükümlülüğü olduğu belirtilerekolayın koşullarının açıklığa kavuşturulması ve sorumluların tespit edilmesiiçin makul adımların atıldığı ifade edilmiştir.
93. Bakanlık görüşüne karşı verdiği cevapta başvurucu;soruşturma kapsamında alınan ifadelerden ve toplanan delillerden, bazı ifadelerarasındaki çelişkilerden, Genel Kurulca hazırlanan raporun yetersizliğinden vesoruşturma kapsamında talep ettiği hususların yerine getirilmemesinden sözederek yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğini öne sürmüştür. Ayrıcabaşvurucu, Kurul ve Genel Kurul raporlarının eroinin ne şekilde alındığına dairaçıklama getirmediğini, İngiliz Adli Tıp Kurumundan alınan ve dosyaya sunulantoksikoloji raporunda (Bir örneği temin edilen soruşturma evrakı içinde vebaşvuru formunun ekinde böyle bir rapor bulunmadığı gibi kovuşturmaya yerolmadığına dair karara yapılan itirazda da böyle bir rapordan sözedilmemiştir.) A.J.S.nin geçmişte kokain kullandığınadair izlere rastlansa da kokain kullanımından uzun süre önce vazgeçtiğine dairbulgular olduğunun, aradan zaman geçmesi nedeniyle aşırı doz uyuşturucukullanımına ilişkin kesin bulguya ulaşılamadığının, aşırı eroin kullanımı şüphesineulaşılmışsa bu durumun A.J.S.nin kendi eylemindendeğil vücudundaki diğer belirtilere göre üçüncü kişilerce aşırı doz eroinemaruz bırakılmasından kaynaklanabileceğinin belirtildiğini iddia etmiştir.
B. Değerlendirme
1. İncelemenin KapsamıYönünden
94. Anayasa’nın “Kişinindokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” kenar başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
“Herkes,yaşama, maddî ve manevî varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.”
95. Anayasa’nın 5. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
“Devletintemel amaç ve görevleri, (...) kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyalhukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal,ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığınıngelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
96. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).
97. Somut olayda başvurucu, oğlunun ölümüne bir devletgörevlisinin neden olduğunu ileri sürmemiş; oğlunun yaşamına yönelik olarakdevletin yetkili makamlarınca bilinen ya da bilinmesi gereken gerçek ve yakınbir tehdidin bulunduğuna ancak anılan makamların oğlunun yaşamını korumak içingerekli tedbirleri almadıklarına ilişkin bir iddiada bulunmamış; yalnızcaoğlunun ölümü hakkındaki soruşturmanın etkisiz olduğunu ileri sürmüştür.
98. Bu itibarla başvurucunun adil yargılama hakkıyla bağlantıkurarak ileri sürdüğü de dâhil bütün iddiaları, Anayasa'nın 17. maddesindegüvence altına alınan yaşam hakkının etkili soruşturma yükümlülüğüne ilişkinusul boyutu kapsamında incelenmiştir.
2. Kabul EdilebilirlikYönünden
99. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişiaçısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan ölüm olayı nedeniyle ölenkişinin mağdur olan yakınları tarafından yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752,17/9/2013, § 41). Başvurucu, ölen A.J.S.ninbabasıdır. Dolayısıyla başvuru ehliyeti açısındanbaşvurudabir eksiklik bulunmamaktadır.
100. Öte yandan Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınanyaşam hakkının etkili soruşturma yükümlülüğüne ilişkin usul boyutunun ihlaledildiğine ilişkin iddia açıkça dayanaktan yoksun olmadığı gibi başvuruda başkabir kabul edilemezlik nedeni de bulunmamaktadır. O hâlde başvurunun kabuledilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
3. Esas Yönünden
a. Genel İlkeler
101. Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakkı,Anayasa'nın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete pozitif venegatif ödevler yükler (Serpil Kerimoğlu vediğerleri, § 50).
102. Devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerininkorumaya ilişkin maddi yönü yanında usule ilişkin yönü de bulunmaktadır. Buyükümlülük, doğal olmayan her ölüm olayının sorumlularının belirlenmesini vegerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütmeyigerektirir. Bu soruşturmanın temel amacı, yaşam hakkını koruyan hukukun etkilibir şekilde uygulanmasını ve varsa sorumluların hesap vermelerini sağlamaktır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 54).
103. Diğer taraftan ceza soruşturmasının temel amacına ilişkinyükümlülük, kesin olarak bir sonuç elde etmeyigerektirmez.Anayasa'nın 17. maddesi, başvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyleyargılatma ya da cezalandırma hakkı vermediği gibi devlete tüm yargılamalarımahkûmiyetle sonuçlandırma ödevi de yüklemez (SerpilKerimoğlu ve diğerleri, § 56).
104. Yaşama hakkına ilişkin ceza soruşturmasının etkiliolabilmesi için öncelikle soruşturma makamlarının resen harekete geçerek ölümolayını aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek bütündelilleri tespit etmeleri gerekir. Soruşturmada ölüm olayının nedeni veyasorumlu kişilerin belirlenmesi imkânını zayıflatan bir eksiklik, etkilisoruşturma yükümlülüğüne aykırılık oluşturabilir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 57).
105. Ceza soruşturmasının etkililiğini sağlayacak hususlardanbiri de fiilen hesap verilebilirliği sağlamak için soruşturma sürecinin kamudenetimine açık olmasıdır. Ayrıca her olayda, ölen kişinin yakınlarının meşrumenfaatlerini korumak için bu sürece gerekli olduğu ölçüde katılmalarısağlanmalıdır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri,§ 58).
106. Son olarak ceza soruşturmasının etkililiği içinsoruşturmanın makul bir özen ve süratle yürütülmesi gerekir (Salih Akkuş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013,§ 30). Bu husus, hukuk devletine bağlılığın sağlanması ve hukuka aykırıeylemlere hoşgörü ve teşvik gösterildiği görünümü verilmesinin engellenmesiyönünden bir gerekliliktir.
b. İlkelerin OlayaUygulanması
107. Olaya ilişkin soruşturmada başvurucunun oğlunun ölü olarakbulunmasından haberdar olan Cumhuriyet Başsavcılığı derhâl soruşturmabaşlatmış; başvurucu, şikâyet ve soruşturmaya ilişkin taleplerini CumhuriyetBaşsavcılığı önünde dile getirebilmiş;CumhuriyetBaşsavcılığınca verilen karara itiraz edebilmiş ve soruşturmaya katılımkonusunda herhangi bir engelle karşılaşmamıştır. Başvurucu da aksi yönde biriddiada bulunmamıştır. Bu nedenle başvurucunun oğlunun ölümü ile ilgilisoruşturmada, şüpheli ölüm olayından haberdar olan soruşturma makamlarınınderhâl harekete geçmesi ve başvurucunun meşru menfaatlerini korumak için busürece gerekli olduğu ölçüde katılmasının sağlanması ilkeleri yönünden herhangibir eksiklik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
108. Bununla birlikte soruşturmanın etkililiği, olayın tüm yönlerinin aydınlatılması ve varsasorumluların tespit edilebilmesi için bütün delillerin toplanması vesoruşturmanın makul bir özen ve süratleyürütülmesi ilkeleri yönünden de incelenmelidir. Ancak incelemeyegeçmeden önce birkaç hususun belirtilmesi gerekir.
109. Evvela soruşturmanın delillerin toplanması açısındanetkililiğini sağlayan en alt seviyedeki inceleme, başvuruya konu soruşturmanınkendine özgü koşullarına göre değişir. Bu koşullar, ilgili bütün olay veolgular temelinde ve soruşturmanın gerçekleri gözönündebulundurularak değerlendirilir. Bu nedenle soruşturmanın delillerintoplanmasınailişkin etkililiği bakımında her olayda geçerli olmak üzere bir asgarisoruşturma işlemler listesi veya benzeri bir asgari ölçüt belirlemek mümkündeğildir (Fahriye Erkek ve diğerleri,B. No: 2013/4668, 16/9/2015, § 68).
110. İkinci olarak Anayasa’nın 17. maddesi gereğince yürütüleceksoruşturmalarda soruşturma makamlarının olayın gelişimine ve delillerin eldeedilmesine ilişkin ileri sürülen her türlü iddiayı ve talebi karşılamazorunluluğu bulunmamaktadır. Soruşturma kapsamında yürütülecek soruşturmaişlemlerinin belirleyicisi, yetkili soruşturma makamlarıdır (Yavuz Durmuş ve diğerleri, B. No:2013/6574, 16/12/2015, § 62).
111. Bu noktada ayrıca Anayasa Mahkemesinin doğrudan ilgilisoruşturma ve yargılama makamlarının yerine geçecek şekilde delillerindeğerlendirmesini kendisinin yapmasının veya yürütülmesi gerekli olansoruşturma işlemlerini belirlemesinin söz konusu olamayacağı belirtilmelidir.Başka bir ifadeyle Anayasa Mahkemesinin görevi, bu makamların maddi olaylarailişkin yaptıkları değerlendirmenin yerine kendi değerlendirmesini koymakdeğildir (Hıdır Öztürk ve Dilif Öztürk, B. No: 2013/7832, 21/4/2016, §185). Bu konuda asıl sorumlu ve yetkili olanlar ilk elden olayları inceleyenyetkili adli ve idari mercilerdir. Bunun aksine bir usul, ancak AnayasaMahkemesinin somut olaylara ilişkin elinde bulunan kesin ikna edici niteliktekibulgulara dayalı olarak benimsenebilir (CemilDanışman, B. No: 2013/6319, 16/07/2014, § 58).
112. Başvurucunun oğlunun ölümü hakkında yürütülen soruşturmada,ölüm olayından haberdar olunması üzerine olay yeri ivedi olarak incelenipfotoğraflanmış ancak olaya bir başkasının dâhil olduğuna dair herhangi birdelil ve emareye rastlanmamıştır. Ölüm nedenin tespiti için vakit geçirmeksizinölü muayenesi işlemi, birkaç gün içinde de otopsi işlemi yapılmıştır. Otopsiişlemi sırasında alınan kan, idrar ve doku örnekleri üzerinde histopatolojik ve toksikolojikincelemeler gerçekleştirilmiştir. Buna rağmen ölüm nedeni belirlenememiştir.Ölüm nedeni konusunda görüşü alınan Kurul, iç organ parçalarında ve mideiçeriğinde toksik maddelere rastlanmadığını, idrarda opiat grubuna ait morphine, codeine ve eroin metaboliti6-monoasetilmorfin (6-MAM) tespit edildiğini ve harici muayenede tanımlananlezyonların tek başına öldürücü nitelikte olmadığını belirlemiş ancak kesinölüm nedenini saptayamamıştır. Nihai olarak görüşüne başvurulan Genel Kurul,başvurucunun oğlunun travmatik bir tesirle öldüğüneilişkin tıbbi delillerin bulunmadığını belirtmiş; kanın kokuşmuş olmasınedeniyle uyuşturucu madde analizi yapılamamakla birlikte idrarda opiat grubuna ait morfin, kodein ve eroin metaboliti 6-monoasetil morfin (6-MAM) bulunduğuna, içorganlarda tespit edilen makroskopik bulgulara,cesedin bulunduğu ortama, cesedin bulunuş şekline ve olay yeri incelemebulgularına dikkati çekerek A.J.S.nin ölümünün eroin intoksikasyonu sonucu meydana geldiği kanaatine varmıştır.
113. Öte yandan soruşturma sürecinde A.J.S.yleaynı sitede kalan D.A.D. ve T.P.T., A.J.S.nin tatilsüresince kaldığı sitede güvenlik görevlisi olarak çalışan iki kişi, A.J.S.yle birlikte diskoya giden kadın, A.J.S.yidiskoya götüren taksi şoförü, A.J.S.nin gittiğidiskoda güvenlik görevlisi olarak çalışan iki kişi, cesedin bulunduğu yeriihbar eden kişiler, başvurucuya ev satan şirketin pazarlama müdürü ve aynışirkete müşteri temsilcisi olarak kişi, yabancı uyruklu G.J.M.S.C.A. ile olayısoruşturduğu iddia edilen R.S.M. dinlenmiştir. İnterpol aracılığıyla A.J.S.yle birlikte Türkiye'ye tatile gelen A.A.M.M ile A.J.S.nin arkadaşları T.D., Tr.D.ve M.K.nın ifadelerialınmıştır. A.J.S.yle birlikte diskoya giden E.A.nın, A.J.S.nincüzdanından çıkan kartivizitte ismi ve telefonnumarası yazan kişinin, E.A. ile sık iletişim kurduğu değerlendirilenkişilerin, D.A.D.nın ve A.A.M.M.nineski erkek arkadaşı Ö.D.nin iletişimleri tespitedilmiştir. Tespit edilen iletişimlerin hangi baz istasyonu çevresindenkurulduğu incelenmiş ancak söz konusu kişilerin olay yerinde bulunduklarıtespit edilememiştir. A.J.S.nin gittiği diskodabulunan kamera görüntüleri incelenmiş, 02.59'da diskodan tek başına ayrıldığısaptanmıştır. A.J.S.nin para çekme işlemlerineilişkin yazılı kayıtlar ile kamera görtüntülerigetirtilmiş ve 11/9/2010 tarihinde saat 03.04 ve 03.12'deki para çekmeişlemleri sırasındayanında herhangi bir kimseolmadığı saptanmıştır.
114. Başvurucunun oğlunun İngiltere'de yaşayan arkadaşlarınınbaşvurucunun uyuşturucu geçmişinden söz etmesini, A.J.S.ninaynı gün kısa aralıklarla küçük miktarda paralar çekmesini, Kurul ve GenelKurul raporlarını, soruşturma sürecinde şüpheli sıfatıyla ifadesine başvurulankişilerin kurduğu iletişimlere ilişkin raporlara göre söz konusu kişilerinolayla ilgilerinin bulunmadığını dikkate alan Cumhuriyet Başsavcılığı,başvurucunun oğlunun uyuşturucu maddenin etkisi ile vefat ettiği sonucunavarmıştır.
115. Genel Kurul raporunda ölümün uyuşturucu madde intoksikasyonu sonucu belirtilmesine karşın söz konusuuyuşturucunun ne suretle alındığına dair bir açıklama yapılmamıştır. Bununlabirlikte raporda, ölümün travmatik bir tesirlegerçekleştiğine dair tıbbi delilin bulunmadığı belirtilmiş ve idrarda çıkanuyuşturucu maddelere dikkat çekilmiştir. Ölüme bir başkasının dâhil olduğunadair herhangi bir delil ve emareye de soruşturma makamlarınca rastlanmamıştır.Bu hususları dikkate alan Anayasa Mahkemesi; somut olayın koşullarında, öleninuyuşturucuyu ne suretle aldığının tespit edilememesinin tek başına soruşturmayıetkisiz kılmayacağını değerlendirmiştir.
116. Soruşturmada yapılan araştırmalar ve toplanan delilleryukarıda yapılan açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde CumhuriyetBaşsavcılığının A.J.S.nin ölümüyle neticelenen olayıaydınlatma isteğinden kuşku duyulmasını gerektirecek bir husus bulunmadığısonucuna varılmıştır. Aksi yönde bir sonuca ulaşılmasını mümkün kılanbir veri Anayasa Mahkemesinin elinde bulunmadığındanCumhuriyet Başsavcılığının etkili bir araştırma ve inceleme neticesindeulaştığı sonucu sorgulamak için bir neden de bulunmadığı değerlendirilmiştir.
117. Toplam 4 yıl 5 aya yaklaşan soruşturma süresinde GenelKurul raporunun hazırlanması yaklaşık 1 yıl 5 ay sürmüştür. Bununla birlikteCumhuriyet Basşavcılığının 6/5/2013, 8/10/2013 ve14/1/2014 tarihlerinde Genel Kurula müzekkereler yazarak raporun akıbetinisorduğu, aynı süre zarfında pek çok soruşturma işlemi yaptığı (bkz. §§ 67-77)ve soruşturmanın başından sonuna kadar olayın gerçekleşme koşullarının ve varsasorumluların tespit edilmesi için delil topladığı anlaşılmıştır. Bu nedenlegerek Genel Kurul raporunun hazırlanması için geçen süre gerekse toplamsoruşturma süresi soruşturmanın makul bir özen ve süratle yürütülmediğinindelili olarak görülmemiştir.
118. Sonuç olarak Cumhuriyet Başsavcılığının başvurucununoğlunun ölüm nedenini tespit etmek ve ölüme sebebiyet veren olaylarsilsilesinde herhangi bir kimsenin dahlinin bulunup bulunmadığını belirlemekiçin atılması gerekli adımları attığı ve soruşturmanın makul bir özen vesüratle yürütüldüğü sonucuna varılmıştır.
119. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının usul boyutunun ihlaledilmediğine karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşama hakkının etkili soruşturma yürütme yükümlülüğüneilişkin usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİROLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşamahakkının etkili soruşturma yürütme yükümlülüğüne ilişkin usul boyutunun İHLALEDİLMEDİĞİNE,
C. Yargılama giderinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
D. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.