TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
İDRİS KILINÇASLAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/3550)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. İdris KILINÇASLAN
2. Mehmet KILINÇASLAN
3. Mehmet Emin KILINÇASLAN
4. Yusuf KILINÇASLAN
Vekili
:
Av. Yılmaz FİDAN
Başvurucular
:
5. Abdulhamit KILINÇASLAN
6. Abdulkadir KILINÇASLAN
7. Ahmet KILINÇASLAN
8. İbrahim KILINÇASLAN
Vekili
:
Av. Özlem DÜNDAR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 14/3/2014tarihi ve sonrasında yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/10563, 2014/14985, 2014/17374, 2014/5922, 2014/8462, ve2015/19221 sayılı bireysel başvuru dosyaları konu yönünden hukuki irtibatnedeniyle 2014/3550 sayılı dosya üzerinde birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir. .
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslan veMehmet Kılınçaslan'ın babaları olan muris ile başvurucular AbdulkadirKılınçaslan, İdris Kılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan'ın büyükbabası veİbrahim Kılınçaslan'ın babası olan murisin 1961 yılında Kızıltepe Asliye HukukMahkemesinde açtıkları müdahalenin meni davası, Hazine tarafından aralarındabaşvurucu Yusuf Kılınçaslan'ın da bulunduğu davalılar aleyhine KızıltepeKadastro Mahkemesinde 1966 yılında açılan kadastro tespitine itiraz davasıüzerinde birleştirilmiş; söz konusu davada yerel Mahkemece verilen kararınYargıtayca bozulması üzerine yerel Mahkemesine dönen dava dosyası, anılanMahkemenin kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. 2013/93Esas sayısını alan dava, yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarınınihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçınınyargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Yusuf Kılınçaslanyönünden yaklaşık 51 yıl ve diğer başvurucular yönünden yaklaşık 56 yıllıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
18. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarınıkullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyethaklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul süredeyargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitlerışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıcadeğerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucu Yusuf Kılınçaslan'a net 26.000 TL; başvurucu İbrahimKılınçaslan'a net 4.350 TL; başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, AhmetKılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a ayrı ayrı net 3.250 TL; başvurucularAbdulkadir Kılınçaslan, İdris Kılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a ise ayrıayrı net 360 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelininbaşvurucular Yusuf Kılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a münferiden; İdrisKılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a müştereken; Ahmet Kılınçaslan veAbdulkadir Kılınçaslan'a müştereken; yine İbrahim Kılınçaslan ve AbdulhamitKılınçaslan'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
24. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderininbaşvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Abdulkadir Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslanve İbrahim Kılınçaslan'a müştereken; başvurucular İdris Kılınçaslan, MehmetKılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan ve Yusuf Kılınçaslan'a müşterekenödenmesine karar verilmesi gerekir.
25. Kapatılan ve 2014/3550 sayılı bireysel başvuru dosyasıüzerinde birleştirilen 2014/14985 ve 2015/19221 sayılı dosyalarda, başvurucuİbrahim Kılınçaslan'ın şikâyet konusu Mardin Kadastro Mahkemesinin 2013/93esasında devam eden yargılaması yönünden birden çok aynı mahiyette başvurudabulunduğu ve bu konuda Mahkemeyi bilgilendirmediği anlaşıldığından anılandosyadaki belgelerden tespit edilen433 TL harç bedeli ve 3.600 TL vekâletücretinden oluşan toplam 4.033 TL yargılama giderinin başvurucu İbrahimKılınçaslan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucu Yusuf Kılınçaslan'a net 26.000 TL, başvurucuİbrahim Kılınçaslan'a net 4.350 TL; başvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, AhmetKılınçaslan ve Mehmet Kılınçaslan'a ayrı ayrı net 3.250 TL; başvurucularAbdulkadir Kılınçaslan, İdris Kılınçaslan ve Mehmet Emin Kılınçaslan'a ise ayrıayrı net 360 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinREDDİNE,
D. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Yusuf Kılınçaslan veMehmet Kılınçaslan'a MÜNFERİDEN ÖDENMESİNE; İdris Kılınçaslan ve Mehmet EminKılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; Ahmet Kılınçaslan ve AbdulkadirKılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; İbrahim Kılınçaslan ve AbdulhamitKılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderininbaşvurucular Abdulhamit Kılınçaslan, Abdulkadir Kılınçaslan, Ahmet Kılınçaslanve İbrahim Kılınçaslan'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; başvurucular İdris Kılınçaslan,Mehmet Kılınçaslan, Mehmet Emin Kılınçaslan ve Yusuf Kılınçaslan'a MÜŞTEREKENÖDENMESİNE,
F. Kapatılan ve 2014/3550 sayılı bireysel başvuru dosyasıüzerinde birleştirilen 2014/14985 ve 2015/19221 sayılı dosyalardan tespitedilen 433 TL harç bedeli ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.033 TLyargılama giderinin başvurucu İbrahim Kılınçaslan üzerinde BIRAKILMASINA,
G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/93)GÖNDERİLMESİNE,
I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.