TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
EGEPLAST EGE PLASTİK TİCARET VE SANAYİ A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/10725)
Karar Tarihi: 18/4/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Egeplast Ege Plastik Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Vekili
:
Av. Fadime Eda BAYSAL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; vergilendirme işleminin kanuni bir dayanağınınbulunmaması nedeniyle mülkiyet hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle demakul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/6/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyonasunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Vergi mükellefi olan başvurucu Şirket; mali tablolarda yeralan, parasal olmayan hizmetlerin enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasınınzorunlu tutulması nedeniyle yapılan düzeltme sonucunda 4.168.269,30 TLtutarında bir kâroluştuğunuancak gerçekte olmayan bu kârın vergilendirilemeyeceğini ileri sürerek26/4/2005 tarihli ihtirazi kayıt dilekçesi vermiştir.Başvurucu Şirket 27/4/2005 tarihinde ihtirazi kayıtöne sürdüğü Nisan 2005 dönemine ilişkin vergi beyannamesini sunmuş ve bubeyannameye gelir vergisi tahakkuk ettirilmesi üzerine tahakkuk eden buverginin iptali için 21/4/2015 tarihinde dava açmıştır.
7. İzmir 3. Vergi Mahkemesi 9/3/2016 tarihinde davanın reddinekarar vermiştir. Kararın gerekçesinde aynı matraha dayalı olarak tahakkuk edenkurumlar vergisine ilişkin uyuşmazlığın ilgili mahkemece uygun bulunarakonandığı, dolayısıyla aynı matraha dayalı gelir vergisinin de hukuka uygunolduğunun kabulü gerektiği ifade edilmiştir.
8. Hükmü başvurucu temyiz etmişse de ilgili vergi dairesineverdiği 10/11/2016 tarihli dilekçe ile 3/8/2016 tarihli ve 6736 sayılı BazıAlacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesi kapsamındaborcunu yapılandırmış ve bu amaçla açmış olduğu davadan feragat etmiştir.
9. Danıştay Dokuzuncu Dairesi 29/12/2016 tarihinde başvurucununferagati nedeniyle talebi hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına kararvermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 18/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Mülkiyet Hakkınınİhlal Edildiğine İlişkin İddia
11. Başvurucu, kanun hükmü uyarınca zorunlu tutulandüzeltmeişleminden kaynaklanan ve gerçek durumu yansıtmayan kâr nedeniyle gelir vergisitahakkuk ettirilmesinin verginin kanuniliği ilkesine aykırı olup mülkiyethakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğiAnayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıhâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.
13. Başvurucu, davanın ilk derece mahkemesince reddedilmesiüzerine hükmü temyiz ettikten sonra bireysel başvuruda bulunmuşsa da Danıştaytarafından bir karar verilmeden önce 6736 sayılı Kanun ile tanınan yapılandırmaimkânından yararlanmak amacıyla davasından feragat etmiştir. 6/1/1982 tarihlive 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi bu Kanun'da hükümbulunmayan hâllerde 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesini içermektedir. Atıfyapılan 6100 sayılı Kanun'un 311. maddesi uyarınca feragat, kesin hüküm gibisonuç doğuracağından feragat üzerine davanın kesin olarak reddedildiği kabuledilmelidir. Dolayısıyla bu aşamadan sonra bireysel başvurudan feragati sözkonusu olmayan başvurucunun başvurusunun incelenmesinin sürdürülmesini haklıkılan bir neden olmadığı gibi İçtüzük'ün 80.maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen nedenlerden birinin varlığı da sözkonusu değildir.
14. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin düşmesine karar verilmesi gerekir.
B. Makul SüredeYargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
15. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
16. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı yada yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediğiiddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurularailişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkinyolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlamakapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğinitartışmıştır.
17. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesiolduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılanbaşvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ilebağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olmasınedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
18. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianınDÜŞMESİNE,
2. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA18/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.