TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
EMİN CİHAN YILDIRIM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17745)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Emin Cihan YILDIRIM
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/11/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu adına velayeten annesitarafından 13/7/2001 tarihinde vasiyetnamenin iptali ve tenkis davası açılmış,dava Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2001/343 sayılı dosyasınakaydedilmiştir. Mahkemece 23/10/2001 tarihli karar ile E. 2001/343 sayılı davadosyası Mahkemenin E.2001/93 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş,yargılamaya E.2001/93 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece24/12/2002 tarihli karar ile asıl dava yönünden davanın reddine karar verilmiş,birleşen dava yönünden herhangi bir karar verilmemiştir. Temyiz üzerine karar,Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22/09/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur.
9. Gömeç ilçesinde adli teşkilat kurulması üzerine Mahkemecedava dosyası 13/4/2004 tarihli yetkisizlik kararı ile Gömeç Asliye HukukMahkemesine gönderilmiştir. Gömeç Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/309 sayılıdosyasına kaydedilen dava, 7/12/2004 tarihli karar ile Mahkemenin E.2004/241sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş, yargılamaya E.2004/241 sayılı davadosyası üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece 27/12/2007 tarihli celsedebirleşen dava dosyasındaki vasiyetnamenin iptali talebinin E.2004/241 sayılıdosyadan ayrılarak ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. MahkemeninE.2008/1 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece 30/4/2008 tarihli kararile vasiyetnamenin iptali talebinin reddine karar verilmiş, karar 8/8/2008tarihinde kesinleşmiştir.
10. Gömeç Adliyesinin kapatılması üzerine E.2004/241 sayılı davadosyasıBurhaniye Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmişve Mahkemenin E.2012/308 sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Burhaniye AsliyeHukuk Mahkemesi 15/4/2014 tarihli kararı ile tenkis davasının kabulüne kararvermiştir. Karar, başvurucuya 14/10/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup temyiztalebinde bulunulmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
12. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 12 yıl 9 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında dava konusu hukuki menfaat de dikkate alınarak başvurucuya net13.400 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuşolmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasındailliyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucunun maddi tazminat talebininreddine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 13.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuyaÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Burhaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2012/308, K.2014/113) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.