TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ERMAN PAKSOY BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11163)
Karar Tarihi: 21/6/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Recai AKYEL
Raportör
:
Murat İlter DEVECİ
Başvurucu
:
Erman PAKSOY
Vekili
:
Av. Şerife FİKİRLİ US
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; aynı eylemle ilgili iki ayrı kamu davası açılmasınedeniyle aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının, aynı eylem nedeniyle ayrıbir kamu davası açıldığı hususu dikkate alınmadan ve o yargılamanın sonucubeklenmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyleadil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 2/7/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Osmaniye CumhuriyetBaşsavcılığının 24/4/2012 tarihli iddianamesi ile sendikal hakların kullanılmasınıengelleme suçundan başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır.
8. Yargılamayı yürüten Osmaniye 2.Sulh Ceza Mahkemesi 16/4/2013 tarihli kararıyla başvurucunun beraatine karar vermiştir.
9. Katılan vekilinin talebiüzerine temyiz incelemesi yapan Yargıtay 18. Ceza Dairesi 8/2/2016 tarihlikararıyla beraat hükmünü onamıştır.
10. Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 23/3/2012 tarihliiddianamesi ile sendikal hakların kullanılmasını engelleme suçundan başvurucuhakkında kamu davası açılmıştır. Yargılamaya konu iddianamelerden başvurucuhakkında açılan davaların aynı eyleme ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
11. Yargılamayı yürüten Kocaeli 4. Asliye Ceza Mahkemesi27/3/2014 tarihli kararıyla başvurucunun isnat edilen suçtan mahkûmiyetinehükmetmiş, sonrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararıvermiştir.
12. Başvurucu müdafiinin HAGB kararınayönelik itirazı Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/5/2014 tarihli kararıylareddedilmiştir.
13. Başvurucu 2/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 21/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Aynı Suçtan İki Kez Yargılanmama Hakkınınİhlal Edildiğine İlişkin İddia
15. Başvurucu; aynı eylem nedeniyle iki kez yargılandığını, bunedenle aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüştür.
16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği AnayasaMahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamugücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altınaalınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) veyaTürkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin kapsamına da girmesi gerekir. Birbaşka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hakihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesimümkün değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §18).
17. Aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı, Sözleşme’ye ek Türkiye’nin taraf olduğu (7) numaralıProtokol’ün 4. maddesinde yer alsa da, söz konusu Protokol'ün uygun bulunmasınadair 6684 sayılı Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 10/3/2016tarihinde kabul edildiği ve 25/3/2016 tarihinde Resmi Gazete'deyayınlandığı, 28/3/2016 tarihinde de Bakanlar Kurulunca onaylanan Protokol'ün1/8/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, başvurucunun HAGB kararına yaptığıitirazın 16/5/2014 tarihinde reddedildiği ve HAGB kararının aynı tarihtekesinleştiği, kararın kesinleşiği tarih itibarıylaTürkiye'nin (7) nolu protokole taraf olmadığı tespitedilmiştir. Bu nedenle,2/7/2014 tarihli başvuruda, aynı suçtan iki kezyargılanmama ve cezalandırılmama hakkı yönünden inceleme yapmaya imkânbulunmamaktadır.
18. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının konu bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Adil Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğineİlişkin İddia
19. Başvurucu, aynı eylem nedeniyle bir başka kamu davasıaçıldığı dikkate alınmadan ve o yargılamanın sonucu beklenmeden HAGB kararıverilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
20. HAGB, sanığa yüklenen suça ilişkin yargılama sonunda cezayahükmedilmesi hâlinde hükmün açıklanmasının belirli koşulların gerçekleşmesinebağlı olarak ertelenmesi anlamına gelmektedir. Kanunda belirtilen koşullarıngerçekleşmesine karşın sanığın kabul etmemesi hâlinde hükmün açıklanmasınıngeri bırakılmasına karar verilemeyeceği 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı CezaMuhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin (6) numaralı fıkrasının son cümlesindeifade edilmektedir. Bu kapsamda sanığın, yargılamanın hukuki kesinliği ifadeeden bir hükümle sonuçlanmasını ya da cezaya hükmedilmesi durumunda hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasını tercih etme imkânı bulunmaktadır (Ali Gürsoy, B. No: 2012/833, 26/3/2013, §19).
21. HAGB kararı, yargılamayı hükümle sonuçlandıran bir kararniteliğinde olmayıp ceza yargılamasını sona erdiren düşme nedenlerindenbiridir. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (10) ve (11) numaralıfıkralarında belirtildiği üzere denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suçişlenmediği takdirde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarakdavanın düşmesine, denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmesi veyaöngörülen yükümlüklere aykırı davranılması hâlinde hükmün açıklanmasına kararverilir (Ali Gürsoy, § 21).
22. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (12) numaralıfıkrasında, HAGB kararına karşı itiraz kanun yoluna başvurulabileceğidüzenlenmiştir. Bununla birlikte ancak denetim süresi içinde kasıtlı yeni birsuç işlenmesi hâlinde hükmün açıklanmasıyla veya bu süre içinde kasıtlı yenibir suç işlenmemesi hâlinde düşme kararıyla yargılama nihai olarak sonaerdiğinde hüküm niteliği olan bu kararlara karşı kanun yoluna başvurulabilir veesasa ilişkin itirazlar bu aşamada ileri sürülebilir (Ali Gürsoy, § 22).
23. 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin (6) numaralı fıkrasınagöre sanık kabul etmediği takdirde HAGB kararı verilmez. Bu durumda ilk derecemahkemesince istinaf kanun yolu açık olarak karar verilebilecektir. Başka birdeyişle haklarında HAGB kararı verilmesini kabul eden sanıklar, verilen kararınistinafta yapılacak esas ve usul incelemesini talep etme hakkındanvazgeçmişlerdir. Somut olayda başvurucu, yargılama sonunda hakkında HAGB kararıverilmesine rıza göstermiştir. Dolayısıyla başvurucu, söz konusukararile ortaya çıkan menfaatlerden yararlanmayı tercih etmiştir (Adnan Erkuş/Türkiye, B. No: 61196/11,4/12/2012, § 22).
24. Somut olayda yargılama sonunda verilen kararların temelhakları ihlal ettiği iddiası -somut olayın özelliği de nazara alındığında-istinaf/temyiz incelemesinde de ileri sürülebilecek iddialardandır.Başvurucunun talebi üzerine HAGB kararı verildiği ve istinaf/temyiz yolunabaşvurmayı mümkün kılan bir karar verilmesinin tercih edilmediğianlaşılmaktadır.
25. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Aynı suçtan iki kez yargılanmama hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın konu bakımından yetkisizliknedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA21/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.