TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
EROL TÜRKYILMAZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/2712)
Karar Tarihi: 28/5/2014
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Zehra Ayla PERKTAŞ
Hicabi DURSUN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör
:
Bahadır YALÇINÖZ
Başvurucu
:
Erol TÜRKYILMAZ
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, (A) grubu polisamiri olarak atamasının yapılmaması işlemi ile komiser ve başkomiserliğeterfi tarihlerine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açtığı davalardaAnayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin ve 36. maddesindedüzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 16/4/2013tarihinde Sakarya 2. İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yöndenyapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış veKomisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm BirinciKomisyonunca, 29/11/2013 tarihinde başvurunun kararabağlanması için Bölüm kararı alınması gerekli görüldüğünden, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, 12/1/1996 tarihinde asaleti tasdik olunarak polis memururütbesinde Sakarya ilinde göreve başlamış, 24/10/2001 tarihinde komiseryardımcılığı kursunu tamamlayarak (B) grubu amir sınıfına atanarak komiseryardımcısı rütbesine terfî ettirilmiştir.
6. Başvurucunun, (A) grubupolis amiri olarak değerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvuru İçişleriBakanlığının 25/3/2004 tarih ve 64824 sayılı işlemiile reddedilmiş, bu işlemin iptali ile 24/4/2004 tarihinden itibaren geçerliolmak üzere komiser rütbesinin tarafına verilmesi istemiyle Sakarya 1. İdareMahkemesinde dava açılmıştır.
7. Sakarya 1. İdare Mahkemesi 13/1/2005 tarih ve E.2004/251, K.2005/39 sayılı kararı iledava konusu işlemin iptaline, başvurucuya komiserlik rütbesi verilmesitalebinin ise reddine karar vermiştir.
8. Başvurucu bu karar gereğince(A) grubu polis amirliğine atanmış, ardından Mahkeme kararı uyarınca 24/10/2001 tarihinden geçerli olmak üzere A grubu polisamiri statüsüne alındığı ve askerlik hizmet süresinin (1 Yıl 6 Ay) rütbekıdeminden değerlendirildiği ve komiser yardımcılığı rütbesindeki 4 yıl olanzorunlu en az bekleme süresini tamamladığı gerekçesiyle ilk kez komiserrütbesine terfî durumunun 24/4/2004 tarihi itibarıylagörüşülmek üzere 2005 yılı Merkez Değerlendirme Kurulu gündemine alınmış,yapılan değerlendirme sonucunda hakkında "TerfiEtmez" kararı verilmiştir.
9. Diğer yandan Mahkeme kararı,yürütmenin durdurulması talebiyle temyiz edilmiş ve Danıştay Onikinci Dairesi 17/6/2005 tarihve E.2005/1634 sayılı kararı ile ilk derece Mahkemesi kararının yürütmesinidurdurmuştur.
10. Bu karar uyarınca başvurucuyeniden (B) grubu polis amirliğine atanmış ve (B) grubu polis amiri olarakkomiser yardımcılığı rütbesindeki 6 yıl olan zorunlu en az bekleme süresinitamamlaması nedeniyle ikinci kez komiser rütbesine terfîdurumunun 24/4/2006 tarihi itibarıyla değerlendirilmeküzere 2006 yılı Merkez Değerlendirme Kurulu gündemine alınmış, yapılandeğerlendirme sonucunda hakkında "Terfî Etmez" kararı verilmiştir.
11. Başvurucu tarafından 2006yılı Merkez Değerlendirme Kurulunun komiser rütbesine terfîettirilmemesine dair kararının iptali istemiyle Sakarya 1. İdare Mahkemesindedava açılmış, Mahkemenin 8/3/2007 tarih ve E.2006/1817K.2007/224 sayılı kararı ile 2006 yılı terfî etmezkararının iptaline karar verilmiş, anılan iptal kararı gereği 29/3/2007 tarihlionay ile başvurucu 24/4/2006 tarihinden geçerli olmak üzere komiser rütbesine terfî ettirilmiştir.
12. Anılan Sakarya 1. İdareMahkemesi kararına karşı yapılan temyiz başvurusu Danıştay OnikinciDairesinin 11/6/2008 tarih ve E.2007/1611, K.2008/3525sayılı kararı ile reddedilerek karar onanmış ve bu karara karşı karar düzeltmebaşvurusu yapılmamıştır.
13. Diğer yandan, 4/6/1937 tarih ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun,6/4/2001 tarih ve 4638 sayılı Kanun ile eklenen geçici 20. maddesinde yer alan "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, dörtyıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olarak komiser yardımcılığı kursunu bitirenlerile..." ibaresinin Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığısavıyla iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan başvuruda, AnayasaMahkemesi 7/2/2008 tarih ve E.2005/38, K.2008/53 sayılı kararı ile iptaliistenen kuralda yer alan "dört yıllıkyükseköğretim kurumlarından mezun olarak komiser yardımcılığı kursunubitirenler ile" ibaresinin iptaline, bu kararın Resmi Gazete’de yayımlandıktan bir yıl sonra yürürlüğe girmesinekarar vermiştir. Kanun koyucu tarafından anılan karar üzerine maddede herhangibir düzenleme yapılmamıştır. Maddenin güncel hali şöyledir:
“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, (B) grubundan(A) grubuna geçen polis amirleri, (A) grubunda değerlendirilir”
14. Sakarya 1. İdare Mahkemesinin,başvurucunun (A) grubu polis amiri olarak değerlendirilmesi istemiyle yaptığıbaşvurunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığının 25/3/2004tarih ve 64824 sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada verdiği 13.01.2005tarih ve E.2004/251, K.2005/39 sayılı iptal kararı Danıştay OnikinciDairesinin 22/10/2007 tarih ve E.2005/1634, K.2007/4517 sayılı kararı ilebozulmuş, bu karara karşı başvurucunun yaptığı karar düzeltme başvurusu da aynıDairenin 18/6/2008 tarih ve E.2008/807, K.2008/3821 sayılı kararı ilereddedilmiştir.
15. Bu karar üzerine Sakarya 1.İdare Mahkemesi 28/11/2008 tarih ve E/2008/737,K.2008/1000 sayılı kararı ile bozma kararına uyarak, başvurucunun (A) grubupolis amiri olarak değerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddineilişkin İçişleri Bakanlığının 25/3/2004 tarih ve 64824 sayılı işleminin iptaliistemiyle açılan davayı reddetmiştir.
16. Bu karar başvurucutarafından temyiz edilmiş, Danıştay Onikinci Dairesibu kez 20/1/2010 tarih ve E.2009/2187, K.2010/158sayılı kararı ile başvurucunun temyiz istemini kabul ederek ilk dereceMahkemesi kararının yeniden bozulmasına karar vermiş, bu karara karşı yapılankarar düzeltme başvurusunu da 7/7/2010 tarih ve E.2010/3975, K. 2010/3857sayılı kararı ile reddetmiştir.
17. Danıştayın bozma kararı uyarıncabaşvurucu yeniden (A) grubu polis amirliğine atanmış ve 24/10/2001tarihi itibarıyla A grubu polis amiri statüsüne alınmış, komiser rütbesine terfî tarihinin ise 2005 yılı Merkez DeğerlendirmeKurulunca 24/4/2004 tarihi itibarıyla "TerfiEtmez" kararı da dikkate alınarak 30/6/2005 tarihi olarakbelirlenmiş, 2010 yılı Merkez Değerlendirme Kurulunca 30/6/2005 tarihindengeçerli olmak üzere komiser rütbesine ve bu rütbedeki A grubu polis amirleriiçin 4 yıl olan zorunlu en az bekleme süresini tamamlaması nedeniyle de30/6/2009 tarihinden geçerli olmak üzere başkomiserrütbesine terfî ettirilmesine yönelik işlem tesisedilmiştir.
18. Sakarya 1. İdare Mahkemesibu kez, Danıştay Onikinci Dairesinin 20/1/2010 tarih ve E.2009/2187, K.2010/158 sayılı bozmakararına uymak suretiyle 30/9/2010 tarih ve E.2010/740, K.2010/740 sayılıkararı ile başvurucunun (A) grubu polis amiri olarak değerlendirilmesiistemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığının 25/3/2004tarih ve 64824 sayılı işleminin iptaline karar vermiş, bu karara yapılan temyizbaşvurusu Danıştay Onikinci Dairesinin 22/3/2011tarih ve E.2010/9239, K.2011/1260 sayılı kararı ile karar düzeltme başvurusu daaynı Dairenin 8/2/2012 tarih ve E.2011/5742, K.2012/883 sayılı kararı ilereddedilmiştir.
19. Sakarya 1. İdareMahkemesinin 2004/251 esasına kayden açılan vebaşvurucunun A grubu polis amiri olarak değerlendirilmesi talebinin reddineilişkin işlemin iptaline konu olan uyuşmazlık, Danıştay OnikinciDairesinin 8/2/2012 tarih ve E.2011/5742, K.2012/883sayılı kararı ile başvurucu lehine sonuçlanmıştır.
20. Başvurucu, 2010 yılı MerkezDeğerlendirme Kurulunca 30/6/2005 tarihinden geçerliolmak üzere komiser rütbesine ve bu rütbedeki A grubu polis amirleri için 4 yılolan zorunlu en az bekleme süresini tamamlaması nedeniyle de 30/6/2009tarihinden geçerli olmak üzere Başkomiser rütbesine terfî ettirilmesine yönelik işlemlerin; komiser rütbesineterfi tarihinin 24/4/2004 ve başkomiser rütbesine terfitarihinin 24/4/2008 olması gerektiğini ileri sürerek iptali istemiyle Sakarya1. İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme 30/12/2010tarih ve E. 2010/701, K.2010/1056 sayılı karar ile “davacının komiserliğe rütbe terfi tarihinin 24.04.2005 ve başkomiserliğe terfi tarihinin ise 24.04.2009 olarakbelirlenmesi gerekirken 30.06.2005 ve 30.06.2009 tarihleri olarakbelirlenmesine ilişkin davalı idare işlemlerinin kısmen iptaline, dava konusuişlemin komiser rütbesine terfi tarihinin 24.04.2004 ve başkomiserrütbesine terfi tarihinin 24.04.2008 olması yönündeki davacının talebininhukuka aykırı olduğundan işlemin bu kısmı yönünden davanın reddine"şeklindeki hüküm fıkrası ile işlemlerin kısmen iptaline kısmen de reddine kararvermiştir. Kararın gerekçesi ise şöyledir:
“Uyuşmazlıkta, bakılan dava davacının rütbeye terfiettirilip ettirilmemesi ile ilgili olmayıp sadece rütbe terfi tarihlerinin neolması gerektiği ile ilgili olduğundan rütbe geçerlilik tarihleri yönündendeğerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda, davacınınMahkememizin 13.01.2005 gün ve E:2004/251, K:2005/39 sayılı iptal kararıüzerine A grubu Komiser Yardımcısı olarak değerlendirilerek 2005 yılı MerkezDeğerlendirme Kurul gündemine alındığı, bu kurul tarafından yapılandeğerlendirmede de kendisi hakkında terfi etmez kararı verildiği dikkatealındığında ve davacı tarafından da bu karara karşı herhangi bir dava yolunabaşvurulmadığı anlaşıldığından davacının başkomiserliğeterfi tarihinin bir yıl geri bırakılmasına yönelik davalı idare işleminin bukısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, 24.04.2004 tarihinde komiser yardımcılığırütbesinde zorunlu bekleme süresini dolduran, bunun yanında hakkında 1 yılterfi etmez kararı verilen davacının terfi tarihi yönünden yapılacak değerlendirmesinde;yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca polis amirlerinin rütbe terfi veatamalarının 30 Haziran tarihinde topluca yapılması yönündeki düzenlemededikkate alınarak yapılması, yani değerlendirmeye tabi tutulanların terfilerininbekleme sürelerinin dolduğu tarih itibariyle yapılması ve haklarının o tarihitibariyle tanınması gerektiği açık olduğundan davacının komiser rütbesineterfi tarihinin 24.04.2005 olması ve buna bağlı olarak başkomiserliğeterfi tarihinin ise 24.04.2009 olması gerekirken 30.06.2005 ve 30.06.2009tarihleri olarak belirlenmesine ilişkin davalı idare işlemlerinde hukukauyarlık bulunmamaktadır.”
21. İçişleri Bakanlığı vebaşvurucu tarafından karar temyiz edilmiş, Danıştay OnikinciDairesi 4/7/2011 tarih ve E.2011/1447, K.2011/3664sayılı kararı ile temyiz istemlerini reddederek kararı onamış ve bu kararakarşı tarafların yaptığı karar düzeltme başvurularını da 18/2/2013 tarih veE.2011/8786, K.2013/597 sayılı kararı ile reddetmiştir.
22. Karar, başvurucuya 26/3/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.
B. İlgiliHukuk
23. 4/6/1937 tarih ve 3201 sayılıEmniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55. maddesi şöyledir:
“Polis Amirleri, rütbe sırası ile Komiser Yardımcısı,Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, 4 üncü SınıfEmniyet Müdürü, 3 üncü Sınıf Emniyet Müdürü, 2 nciSınıf Emniyet Müdürü, 1 inci Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü EmniyetMüdürüdür.
Bu rütbelere terfiler, bu maddede öngörülen sınav ve eğitimşartı saklı kalmak üzere, kıdem ve liyakata göreyapılır.
Kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihiesas alınır. Aynı tarihte terfi edenlerden performans değerlendirme puanıyüksek, performans değerlendirme puanlarının eşitliği halinde ödül vetakdirnamesi fazla, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise sicilnumarası daha küçük olanlar diğerlerine göre kıdemli sayılırlar.
Kıdem sırası, Emniyet Genel Müdürlüğünce her yıl Mart ayındatopluca Teşkilâta duyurulur.
Terfiler ve atamalar, kanuni zorunluluk halleri dışında heryıl Haziran ayında topluca yapılır.
Üst rütbeye yükselmek için, kıdem şartlarını yerine getirmişKomiser Yardımcısı, Komiser ve Başkomiserlerinliyakat koşullarını belirlemek, üst rütbedeki boş kadro miktarına göresıralayarak terfilerini önermek üzere Genel Müdürlük Merkez DeğerlendirmeKurulu oluşturulur. Bu Kurul, Emniyet Genel Müdürlüğü personel işlerindensorumlu Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Personel Dairesi Başkanı, 1inci Hukuk Müşaviri ve Genel Müdürün uygun göreceği iki Daire Başkanı ileTeftiş Kurulu Başkan Yardımcılarının birinden teşekkül eder.”
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
24. Mahkemenin 28/5/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun16/4/2013 tarih ve 2013/2712 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereğidüşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
25. Başvurucu,
i. A grubu polis amiri olarakdeğerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin İçişleriBakanlığının 25/3/2004 tarih ve 64824 sayılı işleminin iptali istemiyle açtığıdavanın 7 yıldan fazla sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının;
ii. 2010 yılı Merkez Değerlendirme Kurulu kararına karşıaçtığı davada 2005 yılı Kurul karar tutanağının dava dosyasında bulunmadığını, Danıştayın görüş değiştirmesi sonucu 2005 yılı MerkezDeğerlendirme Kurulu kararına dava açmayarak 14 ay 6 gün kıdemsiz durumadüşmesi ve terfi ettirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek adilyargılanma hakkının;
iii. Anayasa Mahkemesi kararından sonra dava açanların terfitarihlerinin doğru tespit edildiğini, kendisinin karar öncesinde dava açarakemsallerine göre geride bırakıldığını, kendisiyle aynı emsalde bulunmasınakarşın başka bir kişinin açtığı davada verilen Danıştay OnikinciDairesinin 6/11/2012 tarih ve E.2011/9266, K.2012/7628sayılı kararının bu durumu açıkça ortaya koyduğunu belirterek Anayasa’nın 10.maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin;
ihlal edildiğiniileri sürmüş, bu sebeple yeniden yargılama yapılması ile maddi ve manevizararlarının tazminine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Davanın Makul Sürede Sonuçlandırılmadığı İddiası
26. Başvurucu, A grubu polisamiri olarak değerlendirilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkinİçişleri Bakanlığının 25/3/2004 tarih ve 64824 sayılıişleminin iptali istemiyle açtığı davanın makul sürede sonuçlandırılamadığıgerekçesiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
27. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihindensonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceler.”
28. Anılan hüküm uyarıncaAnayasa Mahkemesinin yetkisinin zaman bakımından başlangıcı 23/9/2012tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. AnayasaMahkemesinin yetki kapsamının anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem vekararları da içerecek şekilde genişletilmesi mümkün değildir (B. No: 2012/947, 12/2/2013, § 16).
29. Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisiningeriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B.No: 2012/51, 25/12/2012, § 18).
30. Başvuru konusu olayda,başvurucunun (A) grubu polis amiri olarak değerlendirilmesi talebinin reddineilişkin işlemin iptali için açtığı davada Sakarya 1. İdare Mahkemesi 13/1/2005 tarih ve E.2004/251, K.2005/39 sayılı kararı ileişlemi iptal etmiş, Danıştay Onikinci Dairesi22/10/2007 tarih ve E.2005/1634, K.2007/4517 sayılı kararı ile bu kararıbozmuş, Sakarya 1. İdare Mahkemesi 28/11/2008 tarih ve E/2008/737, K.2008/1000sayılı kararı ile bozma kararına uyarak davayı reddetmiş, Danıştay Onikinci Dairesi bu kez 20/1/2010 tarih ve E.2009/2187,K.2010/158 sayılı kararı ile başvurucunun temyiz istemini kabul ederek Mahkemekararını yeniden bozmuş, Sakarya 1. İdare Mahkemesi bozma kararına uymaksuretiyle 30/9/2010 tarih ve E.2010/740, K.2010/740 sayılı kararı ile davakonusu işlemi iptal etmiş, Danıştay Onikinci Dairesi22/3/2011 tarih ve E.2010/9239, K.2011/1260 sayılı kararı ile temyiz isteminireddederek ilk derece Mahkemesi kararını onamış ve bu karara yapılan karardüzeltme başvurusunu da 8/2/2012 tarih ve E.2011/5742, K.2012/883 sayılı kararıile reddetmiştir.
31. Sakarya 1. İdare Mahkemesinin2004/251 esasına kayden açılan ve başvurucunun (A)grubu polis amiri olarak değerlendirilmesi talebinin reddine ilişkin işleminiptaline konu olan uyuşmazlık, Danıştay OnikinciDairesinin 8/2/2012 tarih ve E.2011/5742, K.2012/883sayılı karar düzeltme başvurusunun reddedilmesi ile sonuçlanmış ve karar butarih itibarıyla kesinleşmiştir.
32. Bu durumda başvurucunun,yargılamanın makul sürede bitirilmediğine yönelik şikâyete konu ettiği dava,zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisi dışında kalmaktadır.
33. Açıklanan nedenlerle,başvuru konusu uyuşmazlığa yönelik ihlal iddiasının 23/9/2012tarihinden öncesine ait olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
2. MahkemeKararının Adil Olmadığı İddiası
34. Başvurucu, 2010 yılı MerkezDeğerlendirme Kurulu kararına karşı açtığı davada 2005 yılı Merkez DeğerlendirmeKurulu karar tutanağının dava dosyasında bulunmadığını, Danıştayıngörüş değiştirmesi sonucu 2005 yılı Merkez Değerlendirme Kurulu kararına davaaçmayarak 14 ay 6 gün kıdemsiz duruma düştüğünü ve terfi ettirilmediğinibelirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucuaynı zamanda 3201 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesi hakkında verilen AnayasaMahkemesi kararından sonra emsallerinin terfi tarihlerinin doğru hesaplandığınıve yine emsali olduğunu ileri sürdüğü bir kişi hakkında Danıştay Onikinci Dairesinin farklı bir karar verdiğini belirterekeşitlik ilkesinin ihlal edildiğini iddia etmiş ise de başvurucunun belirtileniddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğianlaşılmaktadır.
35. Anayasa’nın 36. maddesininbirinci fıkrasında herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyleyargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adilyargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Maddede geçen “adil yargılanma hakkının” kapsamıAnayasa’da açık bir şekilde düzenlenmediğinden bu hakkın kapsam ve içeriğinin,Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “Adilyargılanma hakkı” kenar başlıklı 6. maddesi çerçevesindebelirlenmesi gerekir.
36. Bireysel başvuruya konu davadakiolayların kanıtlanması, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması,yargılama sırasında delillerin kabul edilebilirliği ve değerlendirilmesi ilekişisel bir uyuşmazlığa derece mahkemeleri tarafından getirilen çözümün esasyönünden adil olup olmaması, bireysel başvuru incelemesinde değerlendirmeyetabi tutulamaz. Anayasa’da yer alan hak ve özgürlükler ihlal edilmediği süreceve açıkça keyfilik içermedikçe derece mahkemelerinin kararlarındaki maddi vehukuki hatalar bireysel başvuru incelemesinde ele alınamaz. Bu çerçevede,derece mahkemelerinin delilleri takdirinde bariz takdir hatası veya açıkçakeyfilik bulunmadıkça Anayasa Mahkemesinin bu takdire müdahalesi söz konusuolamaz (B.No: 2012/1027, 12/2/2013,§ 26).
37. Başvuru konusu olayda, başvurucutarafından 2010 yılı Merkez Değerlendirme Kurulunca 30/6/2005tarihinden geçerli olmak üzere komiser rütbesine ve bu rütbedeki (A) grubupolis amirleri için 4 yıl olan zorunlu en az bekleme süresini tamamlamasınedeniyle de 30/6/2009 tarihinden geçerli olmak üzere Başkomiserrütbesine terfî ettirilmesine yönelik işlemlerin;rütbe terfi geçerlilik süreleri yönünden hukuka aykırı olduğunu, (A) grubupolis amiri olmasına rağmen rütbe terfi tarihlerinin yanlış belirlendiğini,komiser rütbesine terfi tarihinin 24/4/2004 ve başkomiserrütbesine terfi tarihinin 24/4/2008 olması gerektiğini ileri sürerek iptaliistemiyle dava açmıştır.
38. Açılan bu davayı çözümekavuşturan Sakarya 1. İdare Mahkemesi ise kararında; davanın başvurucununrütbeye terfi ettirilip ettirilmemesi ile ilgili olmayıp sadece rütbe terfitarihlerinin ne olması gerektiği ile ilgili olduğundan rütbe geçerliliktarihleri yönünden değerlendirme yapılması gerektiğini, buradan hareketlebaşvurucunun Mahkemenin daha önce hakkında verdiği 13/1/2005tarih ve E.2004/251, K.2005/39 sayılı iptal kararı üzerine (A) grubu komiseryardımcısı olarak değerlendirilerek 2005 yılı Merkez Değerlendirme Kurulugündemine alındığını, bu Kurul tarafından yapılan değerlendirmede de kendisihakkında terfi etmez kararı verildiği dikkate alındığında ve başvurucutarafından da bu karara karşı herhangi bir dava yoluna başvurulmadığıgerekçesiyle başvurucunun başkomiserliğe terfitarihinin bir yıl geri bırakılmasına yönelik davalı idare işleminin bu kısmındahukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Mahkeme kararın devamında,başvurucunun 24/4/2004 tarihinde komiser yardımcılığırütbesinde zorunlu bekleme süresini doldurduğunu, ancak hakkında 1 yıl terfietmez kararı verildiğinden terfi tarihi yönünden yapılacak değerlendirmesinde,komiser rütbesine terfi tarihinin 24/4/2005 olması ve buna bağlı olarak başkomiserliğe terfi tarihinin ise 24/4/2009 olmasıgerekirken bu tarihlerin 30/6/2005 ve 30/6/2009 olarak belirlenmesine ilişkinişlemlerin hukuka uygun olmadığına karar vermiştir.
39. Mahkeme bu kararı ilebaşvurucunun komiserliğe terfi tarihinin 24/4/2005 ve başkomiserliğe terfi tarihinin ise 24/4/2009 olarakbelirlenmesine karar vermiştir.
40. Adil yargılanma hakkıbireylere dava sonucunda verilen kararın değil, yargılama sürecinin ve usulününadil olup olmadığını denetletme imkânı verir. Bu nedenle,bireysel başvuruda adil yargılanmaya ilişkin şikâyetlerin incelenebilmesi içinbaşvurucunun yargılama sürecinde haklarına saygı gösterilmediğine, bu çerçevedeyargılama sürecinde karşı tarafın sunduğu deliller ve görüşlerden bilgi sahibiolamadığı veya bunlara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığı, kendidelillerini ve iddialarını sunamadığı ya da uyuşmazlığın çözümekavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemesi tarafından dinlenmediğiveya kararın gerekçesiz olduğu gibi, mahkeme kararının oluşumuna sebep olanunsurlardan değerlendirmeye alınmamış eksiklik, ihmal ya da açık keyfiliğeilişkin bir bilgi ya da belge sunmuş olması gerekir. Somut olaydabaşvurucunun yargılama sürecinin hakkaniyete aykırı olduğuna dair bir bilgi yada belge sunmadığı, aksine yargılama sonucunda verilen kararın içeriğinin adilolmadığı şikâyetini dile getirdiği anlaşılmaktadır.
41. Diğer yandan AnayasaMahkemesinin 3201 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesi hakkında verdiği karar,komiser ve başkomiser rütbesine terfi tarihi iledoğrudan ilgili olmayıp maddede yapılan değişiklik tarihine kadar olan süreçteA grubu olarak değerlendirilecek kişiler için aranan dört yıllık yükseköğretimkurumlarından mezun olarakkomiser yardımcılığı kursunu bitirmiş olma şartının iptaline ilişkindir. Aynı zamanda başvurucutarafından emsal olarak ileri sürülen ve farklı karar verildiği iddiasındabulunulan Danıştay kararında belirtilen terfi tarihi ile başvurucu hakkındaverilen ve Danıştay tarafından onanan Sakarya 1. İdare Mahkemesi kararındabelirtilen terfi tarihi aynıdır. Bunun yanında emsal olarak ileri sürülenDanıştay kararına konu uyuşmazlık hakkındaki dava halen derdest olup, kesinkarar ile çözüme kavuşturulmuş da değildir.
42. Açıklanan nedenlerle,başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğindeolduğu, derece mahkemesi kararının bariz takdir hatası veya açık bir keyfilikde içermediği anlaşıldığından başvurunun bu bölümünün “açıkça dayanaktan yoksun olması”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurucunun,
1.Davanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasının “zaman bakımından yetkisizlik”,
2.Mahkeme kararının adil olmadığı iddiasının “açıkçadayanaktan yoksun olması”,
nedenleriyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
28/5/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.