Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ESAT AKBULUT VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 13/4/2017

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Esat AKBULUT

2. İbrahim Halil AKBULUT

3. Ekrem AKBULUT

4. Mehmet AKBULUT

5. Cemile AKBULUT

6. Perihan AKBULUT

7. Cuma AKBULUT

8. Kazim AKBULUT

9. Zeynep AKBULUT

10. Emin AKBULUT

11. Abdulkadir AKBULUT

12. Sıddık AKBULUT

13. İzzettin AKBULUT

14. Fatime KAÇMAZ

15. Meral KITAYBAHADIR

16.Asiye AKBULUT

17. Kafur DAĞLI

18. Beso AKBULUT

19. İbrahim Halil DAĞLI

20. Anzılha AKBULUT

21. Şazime YAVUZASLAN

Vekili

:

Av. Lütfü POLAT

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 18/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucuların bazıları ile diğerlerinin murisleri aleyhine,Siverek Sulh Hukuk Mahkemesinin E.1983/101 ve K.1983/227 sayılı kararı iledüzenlenen mirasçılık belgesinde bazı mirasçıların gösterilmemiş olduğuiddiasıyla ve doğru veraset ilamının verilmesi talebiyle 27/8/2001 tarihindeverasetin iptali davası açılmıştır. Siverek Sulh Hukuk Mahkemesi 27/3/2003tarihli kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir.

8. Başvurucuların bazıları ile diğerlerinin murisleri aleyhine,Siverek Sulh Hukuk Mahkemesinin 27/3/2003 tarihli kararı ile verilen verasetiniptali kararında belirlenen mirasçılarda da hata bulunduğu iddiasıyla ve doğruveraset ilamının verilmesi talebiyle 3/1/2006 tarihinde yargılamanınyenilenmesi davası açılmıştır.

9. Siverek Sulh Hukuk Mahkemesi 12/10/2006 tarihli kararı iledavanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 14/4/2008tarihli ilamı ile bozulmuş; karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 7/10/2008tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Bozma üzerine Mahkemenin E.2008/627 sayılıdosyasına kaydedilen davada yargılama devam etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular 3/1/2006 tarihinde yargılamanın yenilenmesitalebiyle aleyhlerine açılan davada makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Esas Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih esas alınır (GüherErgun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

13. Başvuruya konu dava, başvurucular Kafur Dağlı, İbrahim HalilDağlı ve Beso Akbulut'un miras bırakanlarındanintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süredeğerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçılarınyargılamaya katıldıkları an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeyeesas alınan sürenin başlangıç anıdır (GülserenGürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

14. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasınıda kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 11 yıl 3aydır devam eden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

19. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebindebulunmuşlardır.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında dava konusu hukuki menfaatin niteliği, dava dosyasındaki taraf vemirasçı sayısı ile aile birliği de dikkate alınarak başvurucular Esat Akbulutve Perihan Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular AnzılhaAkbulut ve Cuma Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Asiye Akbulutve İzzettin Akbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular BesoAkbulut ve Kazim Akbulut'a müştereken net 7.500 TL,başvurucular İbrahim Halil Akbulut, Ekrem Akbulut, Mehmet Akbulut, CemileAkbulut, Zeynep Akbulut, Emin Akbulut, Abdulkadir Akbulut, Sıddık Akbulut,Fatma Kaçmaz, Meral Kıtaybahadır ve Şazime Yavuzarslan'a ayrı ayrınet 7.500 TL; başvurucular Kafur Dağlı ve İbrahim Halil Dağlı'yaayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Başvurucular tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuşolmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasındailliyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucuların maddi tazminattaleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Esat Akbulut ve Perihan Akbulut'a müştereken net7.500 TL, başvurucular Anzılha Akbulut ve CumaAkbulut'a müştereken net 7.500 TL, başvurucular Asiye Akbulut ve İzzettinAkbulut'a MÜŞTEREKEN net 7.500 TL, başvurucular BesoAkbulut ve Kazim Akbulut'a müştereken net 7.500 TL;başvurucular İbrahim Halil Akbulut, Ekrem Akbulut, Mehmet Akbulut, CemileAkbulut, Zeynep Akbulut, Emin Akbulut, Abdulkadir Akbulut, Sıddık Akbulut,Fatma Kaçmaz, Meral Kıtaybahadır ve Şazime Yavuzarslan'a ayrı ayrınet 7.500 TL; başvurucular Kafur Dağlı ve İbrahim Halil Dağlı'yaayrı ayrı net 2.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğertaleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin SiverekSulh Hukuk Mahkemesine (E.2008/627) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy