TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
FAHAMETTİN ONUR SAÇAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/4081)
Karar Tarihi: 21/6/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Recai AKYEL
Raportör
:
Abuzer YAZICIOĞLU
Başvurucu
:
Fahamettin Onur SAÇAR
Vekili
:
Av. Mehmet KÖKSAL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; bandrolsüz eser satmak suretiyle eser sahibinin malihaklarına müdahale etmek suçundan yürütülen yargılama sonucunda, katılantarafın şikâyetten vazgeçme talebi dikkate alınmadan mahkûmiyet kararıverilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru, 14/3/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. 1987 doğumlu olan başvurucu, olay tarihinde seyyar satıcılıkyapmakta olup hâlen İstanbul’da esnaf olarak çalıştığını belirtmektedir.
9. Başvurucu hakkında başlatılan soruşturma sonunda Kartal Fikrive Sınai Haklar Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) E.2010/34 sayılı dosya ilebaşvurucu hakkında bandrolsüz eser satmak suretiyle eser sahibinin malihaklarına müdahale etmek suçundan dava açılmıştır.
10. Mahkemenin 5/7/2011 tarihli kararı ile sanığın üzerine atılısuçtan 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 71/1., 81/13. ve26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 62. maddeleri gereğince 1yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
11. Sanığın temyiz talebi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesinin(Daire) 6/11/2013 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesinin gerekçeleri tekraredilip müsadereye ilişkin kısım düzeltilerek onama kararı verilmiştir. Karar,başvurucu tarafından 14/2/2014 tarihinde öğrenilmiştir.
12. Başvurucu 14/3/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
13.Bireysel başvuru süreci devam ederken başvurucunun 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesi kapsamındaki14/2/2014 tarihli talebini değerlendiren Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının27/3/2014 tarihli itirazı, ilgili Daireye sunulmuştur.
14. Dairenin 26/6/2014 tarihli kararı ile itirazın kabulü veönceki onama ilamının şikâyete tabi suç ile ilgili olarak kaldırılması yönündebozma kararı verilmiştir.
15. Bozma kararı sonrasında yeniden yapılan yargılama sonucundaMahkeme, 30/4/2015 tarihli kararı ile şikayet konusunuve bozma ilamını dikkate alarak ortaya çıkan yeni durumla ilgili olarak;sanığın eyleminin, 5846 sayılı Kanun’un 81/4. maddesi kapsamında şikâyete tabiolmayan ve daha hafif bir cezayı öngören “bandroletabi eseri bandrolsüz satışa arz etmek” suçuna uygun olduğugerekçesiyle mahkumiyet ve devamında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıkararı vermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 21/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, 5846 sayılı Kanun'un 75. maddesine göresoruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı bir suçtan yargılandığını, temyizaşamasında devam eden kovuşturmada katılanın şikâyetten vazgeçme dilekçesisunmasına rağmen bu hususta Yargıtayca olumlu veyaolumsuz bir değerlendirme yapılmadığını, hakkındaki cezanın hukuka aykırıolarak kesinleştiğini ve bu kesinleşmenin başka bir dosyadan aldığı şartlatahliye kararının geri alınmasına ve özgürlüğünün kısıtlanmasına yol açtığınıbelirterek adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüş; tazminat talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
18.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralıfıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluna başvurabilmek için olağan kanunyollarının tüketilmiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No: 2012/403,26/3/2013, § 16).
19. Bir kanun yoluna başvurulmuş olması tek başına bu yoluntüketildiği anlamına gelmez. Bir kanun yolunun tüketildiğinden söz edilebilmesiiçin öncelikle yapılan başvurunun sonucunun beklenmesi ve inceleme süresinceöngörülmüş olan yöntem, biçim, süre ve diğer koşullara uygun hareket edilmesigerekir (Halit Abdullah, B. No:2012/26, 26/3/2013, § 21).
20. Ceza yargılamasında tüketilmesi gereken son başvuru yolutemyiz aşaması olup temyiz incelemesinden geçen kararlara karşı itiraz yolu,5271 sayılı Kanun'un 308. maddesi gereğince Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınatanınmıştır. Dolayısıyla başvurucunun itiraz yoluna gidilmesi istemi, sadeceYargıtay Cumhuriyet Başsavcısının takdirini harekete geçirmeye yönelik birtaleptir. Bu kapsamda yapılan başvurular bireysel başvuru öncesinde tüketilmesigereken bir yol olarak kabul edilmediğinden bu yola gidilmesinin bireyselbaşvuru süresi üzerinde herhangi bir etkisi olmayacaktır (Mehmet Mercan, B. No: 2013/2001,16/5/2013, § 18).
21. Fakat bireysel başvuru, yasal süresinde yapıldıktan sonra yada başvuruyla birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz başvuruyetkisi kullanılmış ise itirazı değerlendiren makamın talebi kabul etmeihtimali de görmezden gelinemez (FuatKaraosmanoğlu, B. No: 2013/9044, 5/11/2014, § 46).
22. Bu bağlamda başvurucu, 14/2/2014 tarihinde Dairenin kararınakarşı itiraz başvurusunda bulunmuş ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyerinde bularak 27/3/2014 tarihinde ilgili Daireye itiraz dilekçesigöndermiştir. Bu durumda bireysel başvuru incelemelerinde etkin bir yol kabuledilmeyen 5271 sayılı Kanun’un 308. maddesi kapsamındaki itirazın somut olaydaetkin hâle gelmiş bir yargı yolu olduğu kabul edilmelidir. Kaldı ki ilgiliDaire 26/6/2014 tarihli kararıyla, itirazın kabulü ve başvurucu hakkındaki mahkûmiyetkararının onanmasına ilişkin kararın kaldırılması ve Mahkeme kararınınbozulması yönünde karar vermiştir.
23. Bozma sonrası yargılama sürecinin tamamlandığına ilişkindosyaya herhangi bir bilgi sunulmamıştır. Diğer taraftan olağanüstü kanun yoluincelemesi sonucunda ortaya çıkan durumun başvurucunun bireysel başvuruya konumağduriyetini giderip gidermediği de başvurucu tarafından açıklanmamıştır.Mevcut hâliyle bireysel başvuru inceleme sürecinde etkili hâle gelmiş olanolağanüstü kanun yolunun sonucunun beklenmesi, bireysel başvurunun ikincilliğiilkesine daha uygundur.
24. Açıklanan nedenlerle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiası ile ilgili olarak başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşullarıyönünden incelenmeksizin başvuru yollarınıntüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA21/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.