TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
FARUK AVCI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/6524)
Karar Tarihi: 10/12/2024
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Selahaddin MENTEŞ
Muhterem İNCE
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Fatma Gülbin ÖZTÜRK
Başvurucu
:
Faruk AVCI
Vekili
:
Av. Arif Sinan ÜNLÜ
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, kıdem tazminatı ödenmesine karar verilmesi talebiyle açılan davanın reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
2. Başvurucu 14/6/2007-3/7/2015 tarihleri arasında İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.de uzak yol baş mühendisi olarak çalışmış olup 3/7/2015 tarihinde istifa etmiştir.
3. Başvurucu, kıdem tazminatının ödenmediğini belirterek 3/2/2016 tarihinde işveren aleyhine işçilik alacağı davası açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; iş akdini 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca sona erdirdiğini, 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca 8 yıl 21 günlük hizmet süresi bulunduğunun dikkate alınarak 27.676,72 TL kıdem tazminatının ödenmesini talep etmiştir.
4. İstanbul 16. İş Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda 3/2/2016 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin gerekçeli kararında; başvurucunun yasal emeklilik hakkına dayanarak işten ayrıldığı, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kıdem tazminatı alma hakkının 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan işçilere tanındığı, başvurucunun ise 854 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığı, bu sebeple 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinde düzenlenen haklardan yaralanamayacağı belirtilmiştir.
5. Başvurucu, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde başvurucu;854 sayılı Kanun'a tabi olmakla birlikte ilk derece mahkemesinden4857 sayılı Kanun'da öngörülen kanun maddelerinin kıyasen kendisine de uygulanmasını talep ettiğini ifade etmiş; hâkimin hukuk yaratma yetkisine işaret ederek dava açtığını ancak deniz işçisi olması nedeniyle ayrımcılığa tabi tutulduğunu belirterek gerekli görüldüğü takdirde bu uygulamaya sebebiyet veren normların itiraz yolu ile Anayasa Mahkemesine taşınmasını talep etmiştir.
6. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi neticesinde 5/12/2019 tarihinde başvurucunun istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir. Nihai karar elektronik tebligat yoluyla 10/1/2020 tarihinde başvurucunun vekili tarafından açılıp okunmuştur.
7. Başvurucu 13/2/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
8. Komisyonca, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
9. Bireysel başvurunun ön şartlarından biri de başvuru süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken bir usul hükmüdür (Deniz Baykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013, § 32). 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
10. Anayasa Mahkemesi Mehmet Özcan (B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 27) kararında, tebligatın elektronik tebliğ yöntemiyle yapıldığı hâllerde elektronik tebligatın açıldığı tarihte başvurucuların bireysel başvuruya ilişkin gerekçeli nihai karardan haberdar olunduğunu kabul etmiş ve bireysel başvuru süresinin bu tarihten başlayacağını belirtmiştir.
11. Somut olayda bireysel başvuruya konu edilen istinaf talebinin reddine ilişkin nihai kararı içeren tebligat, başvurucunun vekili tarafından Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden 10/1/2020 tarihinde açılmış ve tebligat içeriği öğrenilmiştir. Bu itibarla başvurucunun elektronik tebligatın yapıldığı 10/1/2020 tarihinden itibaren otuz gün içinde, en geç 10/2/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunması gerekirken bu tarihi geçirdikten sonra 13/2/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunduğu anlaşıldığından başvuruda süre aşımı olduğu sonucuna varılmıştır.
12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik kriterleri yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 10/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.