Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - FATMA TEKE Başvurusuna İlişkin Karar - 17/11/2014

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Nuri NECİPOĞLU

Hicabi DURSUN

Erdal TERCAN

Hasan Tahsin GÖKCAN

Raportör

:

Seyit Abdulhakim ŞAHİN

Başvurucu

:

Fatma TEKE

Vekili

:

Av. Ali Ulvi SEYREK

I. BAŞVURUNUNKONUSU

1. Başvurucu, Toplu Konutİdaresinden (TOKİ) satın aldığı ve TOKİ'nin gelir paylaşımlı inşaat sözleşmesiile anlaştığı şirketler tarafından yapılarak teslim edilen dairenin, eksik veayıplı olarak teslimi dolayısıyla açtığı davanın, TOKİ'nin zararın birkısmından sorumlu tutularak kısmen kabul edilmesi nedeniyle mülkiyet ve adilyargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, ihlalin tespitiyleuğradığı zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

II. BAŞVURUSÜRECİ

2. Başvuru, 3/3/2014 tarihindeAnayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğinbulunmadığı tespit edilmiştir

3. Birinci Bölüm BirinciKomisyonunca 25/4/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesi Bölümtarafından yapılmak üzere dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VEOLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesi ilebaşvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylarözetle şöyledir:

5. Başvurucu, TOKİ ile diğerdavalılar olan yüklenici şirketler arasında yapılan gelir paylaşımlı inşaatsözleşmesi gereği yapılan dairelerden birini satın almış ve dairenin eksik veayıplı teslimi dolayısıyla dairede meydana gelen değer kaybının, davalılar TOKİve yüklenici şirketlerden tahsili amacıyla 18/6/2009 tarihinde Sincan TüketiciMahkemesinde tazminat davası açmıştır.

6. Mahkeme, 24/3/2011 tarih veE.2009/199, K.2011/241 sayılı kararıyla davayı kısmen kabul etmiş, temyizedilen karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 25/11/2011 tarih ve E.2011/14547,K.2011/17366 sayılı ilamıyla “…davalı TOKİ,Mahkemeye yazdığı 10.11.2009 tarihli cevabi yazıda; idare ile yükleniciler Kontaş İnş ve Mad. San. Tic. İhr.Ltd. Şti.-Canberk İnş. Turz. Paz. Ltd. Şti. ortakgirişimi arasında yapılan sözleşmenin 7 ve 23.maddelerinde işin tüm eksik vekusurlu imalatlarından yüklenicilerin sorumlu olduğu, konut sahiplerindenmuhtelif zamanlarda gelen şikayetler değerlendirilip durum tesbittutanağı düzenlendiğini, bu işlerin yükleniciler nam ve hesabına giderilmesiiçin karar alındığını bildirmiş, ayrı bir yazı ile de idare tarafından tesbit edilen eksikliklerin yüklenici nam ve hesabınayaptırılmasını teminen Grup Lider İnş. Tur. San. Tic.AŞ’ye ihale edilip 29.6.2009 tarihli sözleşme imzalandığını, yer tesliminin1.7.2009 tarihinde yapıldığını belirtmiştir. Bu durumda davalı TOKİ tarafındaneksiklikler giderildiği takdirde giderilen eksiklik ve ayıplar yönünden davakonusuz kalacaktır. Her ne kadar mahkemece işin ihale edilmesinden sonra26.2.2010 tarihinde yapılan keşif ve hazırlanan bilirkişi raporu esas alınaraksonca gidilmişse de, bu aşamadan sonrada eksikliğingiderilmesi mümkündür. Hal böyle olunca davalı TOKİ tarafından 3.kişiyleyapılan 29.6.2009 tarihli sözleşme ve ekleri getirilip davacıya ait konutda olduğu iddia edilen ayıp ve eksik imalatlar ileortak yerlerdeki ayıplı ve eksik imalatların bu sözleşme kapsamında olupolmadığı, varsa bunların giderilip giderilmediği, sözleşmede 3.kişiye bunoksanların hangi tarihe kadar giderilmesi için sure verildiği gerektiğindekeşif yapılarak değerlendirilmeksizin yazılı şekilde eksik inceleme ile kararverilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir…” gerekçesiylebozulmuştur.

7. Bozmaya uyan ilk derecemahkemesi, bozma kararı doğrultusunda gerekli incelemeleri yaptıktan sonra,11/10/2012 tarih ve E.2012/105, K.2012/760 sayılı kararında, konutta ve ortakalanlardaki eksik ve ayıplı işlerle ilgili bütün davalıların sorumlu olduğu,ancak, "kapalı yüzme havuzunun davalıyüklenici şirketler tarafından konut sahiplerine ayrıca taahhüt edildiği,kapalı yüzme havuzunun davalılar arasında kararlaştırılan sözleşmede yeralmadığı, sitede sözleşme ve proje kapsamında ayrıca açık yüzme havuzunun dabulunduğu, bu nedenlerle davalı TOKİ'nin kapalı yüzme havuzu taahhüdünden veinşasından sorumlu olmadığı" gerekçesiyle, davanın kısmenkabulüne, kabul edilen tazminat kısmının konut ve ortak alanlardaki eksiklik veayıplara ilişkin kısmından TOKİ ile diğer davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına, kapalı yüzme havuzu ileilgili kısmından ise TOKİ dışındaki davalıların sorumlu olduklarına kararvermiştir.

8. Taraflarca temyiz edilen bukarar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin, 18/4/2013 tarih ve E.2013/6444,K.2013/10133 sayılı ilamı ile “sair temyizitirazlarının reddine ancak davacı,davalıların gelir ortaklığı esasına göre yaptığı Ankara Eryaman Göksu Parkkonutlarından satın aldığı dairede eksik ve kusurlu imalatlar bulunmasınedeniyle dairede oluşan değer kaybının tahsili için eldeki davayı açmıştır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davalılar kendilerini vekille temsilettirdiklerinden, davalılar yararına reddedilen kısım için ayrı ayrı vekaletücreti tahsiline karar verilmiştir. Aynı dava sebebine dayanılarak davaaçılması ve davalıların sorumluluklarının müteselsil olması nedeniyle davanınreddi halinde davacı aleyhine tek bir ücreti vekalete hükmedilmesi gerekirkenyazılı şekilde her bir davalı için ayrı ayrı ücreti vekalete hükmedilmesi usulve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki yapılan yanlışlığıngiderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden…” şeklindegerekçe gösterilerek hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

9. Başvurucunun karar düzeltmetalebi, aynı Dairenin, 16/12/2013 tarih ve E.2013/27016, K.2013/31486 sayılıilamıyla reddedilmiştir.

10. Bu karar başvurucu vekiline30/1/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu bu karara karşı 3/3/2014tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

B. İlgiliHukuk

11. 23/2/1995 tarih ve 4077sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 1. maddesi şöyledir:

 “Bu Kanunun amacı, (...) kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlıkve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici,zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcıönlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmekve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşviketmeye ilişkin hususları düzenlemektir.”

12. 4077 sayılı Kanun’un 4.maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklamve ilanlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardındaveya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyenniceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değeriniveya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul edilir.

Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbısatıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içerensözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranındabedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı,tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici buseçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veyayaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olanhallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.”

IV. İNCELEME VEGEREKÇE

13. Mahkemenin 17/11/2014tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 3/3/2014 tarih ve 2014/2715numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucununİddiaları

14. Başvurucu, TOKİ ile diğerkarşı taraf yüklenici şirketler arasında yapılan sözleşme gereği yapılanbinalardan bir daire satın aldığını, dairenin eksik ve ayıplı teslimidolayısıyla açtığı davanın kısmen kabul edildiğini, TOKİ'nin taahhüt edilenkapalı yüzme havuzuna ilişkin sorumluluğu bulunmadığı sonucuna varılaraktarafına ödenmesine hükmedilen tazminattan kısmen sorumlu tutulduğunu, oysareklamlarda kapalı yüzme havuzunun da vaat edildiğini ve TOKİ'nin de isminingeçtiğini, bu sebeple idareye güvenle hareket ederek söz konusu taşınmazı satınaldığını, derece mahkemelerinin hukuki görünüşün korunmasına ilişkin ilkeyeaykırı karar verdiklerini, yüklenici şirketler TOKİ'ye vekaleten hareketettikleri için esas olarak TOKİ'nin kapalı yüzme havuzundan da sorumluolduğunu, somut olay, sözleşme ve kanun hükümlerinin derece mahkemelerincehatalı yorumlandığını, keyfi kararlar verdiklerini, derece mahkemesikararlarında çelişkiler olduğunu, mahkeme kararının ideolojik olduğunu vetarafsız olmadığını, TOKİ'nin yapılan ödemelerden pay aldığını, ödemelerin kapalıyüzme havuzunun bedelini de kapsadığını, dolayısıyla TOKİ'nin sebepsizzenginleştiğini, hakkını almak için senelerce uğraştığını, diğer davalılarıniflas etmeleri nedeniyle tazminat alacağına kısmen kavuşamadığını belirterek,Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı ve 36. maddesindedüzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. Başvurucu Anayasa’nın 35.maddesinde tanımlanan mülkiyet hakkının da ihlal edildiğini ileri sürmüş ise debelirtilen iddianın özünün, derece mahkemeleri kararlarının sonucu itibarıylaadil olmadığı hususuna ilişkin olduğu anlaşılmakla, başvurucunun iddialarınıAnayasa'nın 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkı çerçevesindedeğerlendirilmesi uygun görülmüştür.

16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gerekenhususlarda inceleme yapılamaz”

17. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1)numaralı fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak veözgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin tarafolduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlaledildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.

18. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları veincelenmesi” kenar başlıklı 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasışöyledir:

“Mahkeme,… açıkça dayanaktan yoksunbaşvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

19. 6216 sayılı Kanun’un “Esas hakkındaki inceleme” kenar başlıklı49. maddesinin (6) numaralı fıkrası şöyledir:

 “Bölümlerin, birmahkeme kararına karşı yapılan bireysel başvurulara ilişkin incelemeleri, birtemel hakkın ihlal edilip edilmediği ve bu ihlalin nasıl ortadankaldırılacağının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bölümlerce kanun yolundagözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz.”

20. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrası ile 6216sayılı Kanun’un 49. maddesinin (6) numaralı fıkrasında, bireysel başvurularailişkin incelemelerde kanun yolunda gözetilmesi gereken hususların incelemeyetabi tutulamayacağı, 6216 sayılı Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaise açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Mahkemece kabul edilemezliğine kararverilebileceği belirtilmiştir.

21. Bir anayasal hakkın ihlaliiddiası içermeyen, yalnızca derece mahkemelerinin kararlarının yenidenincelenmesi talep edilen başvuruların açıkça dayanaktan yoksun ve Anayasa veKanun tarafından Mahkemenin yetkisi kapsamı dışında bırakılan hususlara ilişkinolduğu açıktır. (B. No: 2012/1027,12/2/2013, § 25).

22. Bu kapsamda, bireyselbaşvuruya konu davadaki olayların kanıtlanması, hukuk kurallarının yorumlanmasıve uygulanması, yargılama sırasında delillerin kabul edilebilirliği vedeğerlendirilmesi ile kişisel bir uyuşmazlığa derece mahkemeleri tarafındangetirilen çözümün esas yönünden adil olup olmaması, bireysel başvuruincelemesinde değerlendirmeye tabi tutulamaz. Anayasada yer alan hak veözgürlükler ihlal edilmediği sürece ya da açıkça keyfilik içermedikçe derecemahkemelerinin kararlarındaki maddi ve hukuki hatalar bireysel başvuruincelemesinde ele alınamaz. Bu çerçevede, kanun yolu şikayetiniteliğindeki başvurularda derece mahkemelerinin delilleri takdirinde bariztakdir hatası veya açıkça keyfilik bulunmadıkça Anayasa Mahkemesinin bu takdiremüdahalesi söz konusu olamaz. (B. No: 2012/1027, 12/2/2013, § 26).

23. Başvurucu tarafından, derece mahkemeleri tarafındantaraflar arasındaki sözleşme ve kanun hükümlerinin hatalı yorumlandığı, kamukurumu niteliğindeki TOKİ’nin lehine davranıldığı, verilen kararın ideolojik vetaraflı olduğu ve açılan tazminat davasının TOKİ yönünden kısmen reddedilmesisuretiyle anayasal haklarının ihlaline yol açıldığı belirtilmekte olup,başvurucunun iddialarının özünün derece mahkemelerince delillerindeğerlendirilmesinde ve yorumlanmasında isabet olmadığına ve esas itibariyleyargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

24. Somut olayda Sincan Tüketici Mahkemesi, başvurucutarafından açılan tazminat davasında, ortak alanda bulunan kapalı yüzmehavuzunun inşa edilmemesi nedeniyle meydana gelen değer azalmasında davalıTOKİ’nin sorumlu olmadığı, diğer davalı inşaat şirketlerinin sorumlu olacağıgerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Mahkemece 4077 sayılıKanun hükümleri ile ilgili taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkatealınarak oluşan vicdani kanaate ve değerlendirmeye göre hukuki bir sonucaulaşılmış olup verilen karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.Derece mahkemelerince başvurucu tarafından açılan davanın hangi nedenlerlekısmen kabul edildiğine hüküm gerekçelerinde yer verilmiş olup söz konusukararda tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları delillerdeğerlendirilerek, ilgili hukuk kuralları da yorumlanmak suretiyle bir sonucaulaşılmıştır. Bu çerçevede, derece mahkemesi kararlarında bariz takdir hatasıveya açıkça keyfilik bulunmadığı anlaşılmaktadır.

25. Başvurucu, yargılama sürecinde karşı tarafın sunduğudeliller ve görüşlerden bilgi sahibi olamadığına, kendi delillerini veiddialarını sunma olanağı bulamadığına, karşı tarafça sunulan delillere veiddialara etkili bir şekilde itiraz etme fırsatı bulamadığına ya dauyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıyla ilgili iddialarının derece mahkemeleritarafından dinlenmediğine veya kararın gerekçesiz olduğuna ilişkin bir bilgi yada kanıt sunmadığı gibi mahkemenin kararında bariz takdir hatası veya açıkçakeyfilik oluşturan herhangi bir durum da tespit edilmemiştir.

26. Açıklanan nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürüleniddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu, derece mahkemesi kararınınbariz takdir hatası veya açıkça keyfilik de içermediği anlaşıldığındanbaşvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “açıkça dayanaktan yoksun olması”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun “açıkça dayanaktan yoksun olması” nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucuüzerinde bırakılmasına,

 17/11/2014 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy