Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - FERHAT YAŞAR Başvurusuna İlişkin Karar - 30/12/2014

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Erdal TERCAN

Zühtü ARSLAN

Hasan Tahsin GÖKCAN

Raportör

:

Hüseyin TURAN

Başvurucu

:

Ferhat YAŞAR

I. BAŞVURUNUNKONUSU

1. Başvurucu, birden fazlakişiyi nitelikli öldürme suçlarından yargılandığı davada, tutuklu kaldığı süreninmakul süreyi aşması nedeniyle Anayasa’nın 19. maddesinde tanımlanan kişihürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tahliyetalebinde bulunmuştur.

II. BAŞVURUSÜRECİ

2. Başvuru, 11/4/2014 tarihindeGaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerininidari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksikliklertamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespitedilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinciKomisyonunca 28/11/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VEOLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

5. İslahiye Cumhuriyet Başsavcılığı tarafındanbirden fazla kişiyi nitelikli öldürme suçlarından başvurucu ve diğer şüphelilerhakkında yapılan soruşturma kapsamında, İslahiye Sulh Ceza Mahkemesinin3/9/2009 tarih ve 2009/23 Sorgu sayılı kararı ile başvurucunun, üzerine atılısuçlar nedeniyle tutuklanmasına karar verilmiştir.

6. Kilis Cumhuriyet Başsavcılığının18/1/2010 tarih ve E.2010/90 sayılı iddianamesiyle, başvurucu ve diğerşüpheliler hakkında, birden fazla kişiyi nitelikli öldürme suçlarından KilisAğır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmış, anılan Mahkemece, başvurucununtutukluluk halinin devamına tensiben kararverilmiştir.

7. Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin2010/25 Esas sayılı dosyasında, başvurucunun tutukluluk halinin uzatılmasınakarar verilmesi suretiyle yargılamaya devam edilmiş ve başvurudan önce en sonyapılan 1/4/2014 tarihli oturumda başvurucunun tahliye talebinin reddi ileitirazı kabil olmak üzere tutukluluk halinin devamına karar verilmiştir.

8. Başvurucu 11/4/2014 tarihindeAnayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.

9. Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin2010/25 Esas sayılı dosyasında 14/8/2014 tarihinde yapılan duruşmada başvurucunun birden fazla kişiyinitelikli öldürme suçlarından hapis cezası ile cezalandırılmasına ve “verilen hürriyeti bağlayıcı cezanın süresi vesanıkların kaçma şüphesinin varlığı” nedeniyle tutukluluk halinindevamına karar verilmiştir.

10. Başvurucu, hakkında verilenkararı 21/8/2014 tarihinde temyiz etmiştir.

B. İlgiliHukuk

11. 26/9/2004 tarihli ve 5237sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 81. maddesi şöyledir:

“(1) Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ilecezalandırılır.”

12. 4/12/2004 tarihli ve 5271sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 102. maddesi.

13. 5271 sayılı Kanun’un 104.maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin heraşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir.

(2) Şüpheli veya sanığın tutukluluk hâlinindevamına veya salıverilmesine hâkim veya mahkemece karar verilir. Ret kararınaitiraz edilebilir.”

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 30/12/2014tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 11/4/2014 tarih ve 2014/6969numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucununİddiaları

15. Başvurucu, birden fazlakişiyi nitelikli öldürme suçlarından yargılandığı davada, tutuklu bırakıldığısürenin makul süreyi aşması nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğiniileri sürmüş ve tahliye talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

16. Başvuru formu ve ekleri incelendiğinde, başvurucu sadecetutukluluğun uzun sürdüğünden şikâyet etmektedir. Bu sebeple başvurucunun buiddiası kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir.

17. 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (2)numaralı fıkrası şöyledir:

“İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem,eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarınıntamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir.”

18. 6216 sayılı Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiğitarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekir. …”.

19. Anayasa Mahkemesine bireyselbaşvuru, ikincil nitelikte bir hukuk yoludur. Bu nedenle, kanunlarda yer alanidari ve yargısal başvuru yollarının bireysel başvurudan önce tüketilmiş olmasıgerekir (B. No: 2012/363, 5/3/2013, § 17).

20. Devam eden tutukluluğun hukukaaykırı olduğu iddiasıyla yapılan bireysel başvurularda şikâyetlerin temelamacı, tutukluluğun hukuka aykırı olduğunun ya da devamını haklı kılan sebepveya sebeplerin bulunmadığının tespitidir. Bu tespit yapıldığı takdirde bunabağlı olarak ilgilinin tutukluluk halinin devamına gerekçe olarak gösterilenhukuki sebeplerin varlığı sona erecek ve böylece kişinin serbest kalmasınınyolu açılabilecektir. Dolayısıyla belirtilen nedenlerle ve serbest bırakılmayıtemin edebilecek bir karar alma amacıyla yapılacak bireysel başvuruların,olağan kanun yolları tüketilmek şartıyla, tutukluluk hali devam ettiği süreceyapılabilmesi mümkündür (B. No: 2012/726, 2/7/2013, § 30).

21. “Bir suç isnadınabağlı olarak”tutuklulukta geçen sürenin başlangıcı, başvurucunun ilk kez yakalanıp gözaltınaalındığı durumlarda bu tarih, doğrudan tutuklandığı durumlarda ise tutuklamatarihidir. Sürenin sonu ise kural olarak kişinin serbest bırakıldığı ya da ilkderece mahkemesince hüküm verildiği tarihtir (B. No: 2012/1137, 2/7/2013, §66).

22. Bu kapsamda “bir suç isnadına bağlı olarak tutuklu olma” durumunda,tutukluluk süresinin kanuni süreyi veya makul süreyi aştığı iddiasıylayapılacak bireysel başvurunun ilk derece yargılaması devam ederken tutukluluğundevamına karar verilen her aşamada başvuru yolları tüketildikten sonra veyaserbest bırakılmadan itibaren başvuru süresi içinde yapılması gerekir (B. No:2013/5267, 7/3/2014, § 28).

23. Somut olayda, başvuru formundaihlal iddiasına dayanak karar olarak yargılamanın yürütüldüğü Kilis Ağır CezaMahkemesinin 2012/25 Esas sayılı dosyasında 1/4/2014 tarihli duruşmada verilentutukluluğun devamına ilişkin karar gösterilmiştir.

24. Kilis Ağır Ceza Mahkemesinin2012/25 Esas sayılı dosyası 1/4/2014 tarihinde “üzerineatılı suçun vasıf ve mahiyeti ile atılı suç için yasada öngörülen ceza miktarıdikkate alınarak” başvurucunun tahliye talebinin reddi iletutukluluk halinin devamına (7 gün içerisinde Nöbetçi Gaziantep Ağır CezaMahkemesine itiraz yolu açık olmak üzere) karar verilmiş ve yargılama 25/4/2014tarihine bırakılmış, başvurucu tarafından tutukluluğun devamına ilişkin bukarara itiraz edilmeden 11/4/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğuanlaşılmıştır.

25. İlk derece yargılaması devamederken tutukluluğun devamına karar verilen her aşamada başvuru yollarıtüketildikten sonra bireysel başvuru yapılabileceği dikkate alındığında,1/4/2014 tarihli duruşmada verilen tutukluluğun devamına ilişkin karara itirazedilmeden başvuru yapıldığı, bu şekilde olağan başvuru yollarının tüketilmediğisonucuna varılmıştır.

26. Açıklanan nedenlerle, başvurukonusu karara ilişkin olağan kanun yolu olan itiraz yoluna başvurulmadığından,başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvurunun kabul edilemez olduğunakarar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanangerekçelerle, başvurunun “başvuru yollarınıntüketilmemiş olması” nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 30/12/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLEkarar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy