Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - FERZENDE EREN Başvurusuna İlişkin Karar - 11/9/2019

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Selahaddin MENTEŞ

Raportör

:

Eşref Uğur ŞENOL

Başvurucu

:

Ferzende EREN

Vekili

:

Av. Semir GÜZEL

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, okul inşaatı sırasında binaya zarar verilmesinedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/6/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:

8. Başvurucu, Diyarbakır'ın Kulp ilçesi Yeni Mahalle 215 ada 1parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtlarına göre malikidir. Bu taşınmaz üzerindeinşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmayan bir bina bulunmaktadır.

9. Başvurucunun taşınmazıyla aynı mevkide bulunan bir taşınmazüzerine okul yapılması için Diyarbakır Valiliği (İdare) tarafından kararalınmış, 29/9/2004 tarihinde ihale sözleşmesi imzalanarak işe başlanmıştır.Temel kazı çalışmaları sırasında başvurucunun taşınmazı üzerinde bulunan yapızarar görmüş ve bina kullanılamaz hâle gelmiştir.

10. Başvurucunun beyanına göre ilgili taşınmazı 1990 yılındasatın almış ve üzerindeki yapı 1999 yılında inşa edilmiştir.

11. Başvurucu, Kulp Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/3 sayılıdosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını ifade etmiştir. Başvurucununbeyanına göre binada meydana gelen zararların ihaleyi alan firma tarafındanyeterli önlemlerin alınmaması nedeniyle meydana geldiği ve evin kullanılamazdurumda olduğu Mahkemece yapılan delil tespitiyle ortaya konmuştur.

12. Başvurucu, zararın meydana gelmesinde denetim göreviniyerine getirmeyen İdarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle İdare aleyhineöncesinde Kulp Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açmıştır. Anılandavada derece mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine kararverilmiştir. Başvurucu bu kez Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) 2005yılında tam yargı davası açmıştır.

13. Mahkemece mahallinde keşif yapılarak bilirkişi görüşünebaşvurulmuştur. 16/7/2007 tarihli bilirkişi raporunda özetle şu hususlara yerverilmiştir:

i. Okula ait temel kazısının oturduğu zeminde meydana gelenkayma ve hareketlenmelerin yapıdaki mevcut hasarların oluşumuna neden olduğuancak mevcut hasarların salt okul kazısı nedeniyle oluşmadığı, mevcuthasarların oluşmasında ve hasar oranının artmasında yapı kusurlarının da talineden olduğu vurgulanmıştır.

ii. Yapının 1997 yılında tamamlandığı, 1998 Afet Yönetmeliği'ningerektirdiği mevcut hâliyle yapının deprem güvenliği ile düşey ve yatay yüklerekarşı yeterli yapı güvenliğinin bulunmadığı, yapı imalatı kalitesi ve zeminşartlarının kötü olması nedeniyle uygulanacak bir güçlendirme ile yapıgüvenliğinin sağlanamayacağı ifade edilmiştir.

iii. Diğer taraftan güçlendirme maliyetinin yeniden yapımmaliyetinin üzerinde bir değerde olacağı, kesin çözüm olarak bu bölgede yeralan mevcut konutların boşaltılarak yıkılması, yerlerine zemin şartlarınındepremsellik bakımından uygun olduğu bir başka alanda Toplu Konut Projesikapsamında yeni konutların yapılması gerektiği belirtilmiştir.

14. Mahkeme 24/3/2008 tarihinde davanın reddine karar vermiştir.Kararın gerekçesinde, zarar gören konuta ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izinbelgesinin bulunmadığı tespitine yer verilmiştir. Mahkemece, başvurucuya aityapının bulunduğu alanın zemininin kaygan ve heyelan riski olan bir yer olduğu,buna karşın başvurucuya ait yapının bu nitelikteki bir zemin için gerekenteknik özelliklere uygun yapılmadığı vurgulanmıştır. Netice olarak kararda, zararınoluşumuna belirli oranda İdarece yapılan okul kazısı sebep olmuşsa da yapınınyürürlükteki mevzuata göre yıkılması gereken yapılardan ve kaçak olduğu gözönüne alındığında başvurucunun tazmin edilmesi gerekenzararının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Danıştay Onuncu Dairesi 19/6/2014tarihinde kararı onamıştır. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı Dairetarafından 24/2/2015 tarihinde reddedilmiştir.

15. Nihai karar 27/5/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğedilmiştir.

16. Başvurucu 9/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan araştırmadabaşvurucunun 16/1/2017 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 11/9/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları veincelenmesi" kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:

"Kabul edilebilirlik şartları veincelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükledüzenlenir."

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"(1) Bölümler ya da Komisyonlarcayargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

...

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptananherhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesinihaklı kılan bir neden görülmemesi.

 (2)Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki birbaşvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel haklarınkapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gereklikıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

20. Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra 16/1/2017tarihinde yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ölümünden sonrabaşvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir taleptebulunulmadığı anlaşılmaktadır. Başvurucu açısından başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır.

21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun yapılmasından sonrabaşvurucunun ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği sonucunaulaşılmıştır.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvurucununölümü nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA11/9/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy