TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
FEYZULLAH ÖZER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17343)
Karar Tarihi: 5/4/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Raportör
:
Murat ŞEN
Başvurucu
:
Feyzullah ÖZER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, basın açıklamasına yapılan polis müdahalesinedeniyle yaralanma meydana gelmesi ve buna ilişkin şikâyetin kovuşturmaya yerolmadığı kararı ile sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamele yasağı iletoplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiği iddialarınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/11/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesindeolaylar özetle şöyledir:
7. Gezi Parkı olaylarında yaralanan Berkin Elvan'ın tedavigördüğü hastanede vefat etmesi üzerine çeşitli sivil toplum örgütleri, siyasiparti, dernek, oda, sendika ve öğrenci grupları basın açıklaması yapmak üzere12/3/2014 tarihinde Ankara Kızılay Güvenpark'ta toplanma çağrısı yapmıştır. Bukapsamda 1967 doğumlu olan başvurucu da çağrıya uyarak basın açıklamasınakatılmıştır.
8. Başvurucu çok sakin devam eden protesto gösterisi sürecindepolisin herhangi bir açıklama yapmadan katılımcılara müdahale ettiğini ilerisürmüştür. Başvurucu 14.15'te polisin şiddetli müdahalesinin başladığını vealanda bulunanların şaşkınlık ve panikle kaçmaya başladığını belirtmiştir. Buesnada Kızılay Meydanı'ndan Maltepe'ye doğru kaçmaya çalışan başvurucununbaşına bir gaz fişeği isabet etmesi üzerine başvurucu ambulansla Ankara NumuneEğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldırıldığıifade edilmiştir.
9. Başvurucu 14/3/2014 tarihinde Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına yaralanması ile ilgili olarak şikâyetçi olmuştur. Cumhuriyetsavcısı başvurucunun aynı gün müşteki sıfatıyla beyanını almıştır. Başvurucuşikâyetinde Berkin Elvan'ın ölümüyle ilgili olarak Kamu Emekçileri SendikasıKonfederasyonu (KESK) Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri EmekçileriSendikasının (TÜMBEL-SEN) basın açıklamasına katılmak için Kızılay Güvenpark'agittiğini ancak polisin müdahalesi nedeniyle başına isabet eden gaz kapsülüyleyaralandığını belirtmiştir. Başvurucu, sorumlu polislerin cezalandırılmasınıtalep etmiştir.
10. Cumhuriyet Başsavcılığı 7/5/2014 tarihli kararı ile kamuadına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir.
11. Anılan karara yapılan itiraz, Ankara 4. Sulh CezaMahkemesinin 29/8/2014 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Karar, başvurucuya30/9/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
12. Başvurucu 5/11/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK
13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) ve(6) numaralı fıkraları şöyledir:
“(5) Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlâlin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresiiçinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerlebirlikte başvurabilirler. Mahkeme, öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerligörülüp görülmediğini inceleyerek talebi kabul veya reddeder.”
V. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 5/4/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; Gezi Parkı olayları esnasında yaralanan BerkinElvan'ın vefatı üzerine 12/3/2014 tarihinde değişik sivil toplum kuruluşlarınınbasın açıklaması yapmak üzere Ankara Kızılay'da toplanma çağrısına uyarakgösteri yürüyüşüne katıldığını, sakin bir şekilde devam eden gösteriye polisinşiddetli bir şekilde müdahale ettiğini, herkesin panik içinde kaçmayabaşladığını, bu esnada kaçarken başına gaz fişeği isabet ettiğini, ambulanslahastaneye kaldırıldığını, buna ilişkin şikâyetinin etkili soruşturulmayarakkovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçsuz bırakıldığını belirterek işkenceve kötü muamele yasağı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ilerisürmüş ve soruşturmanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
16. Öte yandan başvurucu, sağlık raporu ile belgelendirdiği akutbronşit rahatsızlığı nedeniyle süresinde başvuru yapamadığını belirterekmazeretinin kabul edilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme
17. 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ileAnayasa İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1)numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği,başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz güniçinde yapılması gerekir. Başvurucu mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklıbir mazereti nedeniyle süresi içinde başvurusunu yapamadığı takdirdemazeretinin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde ve mazeretinibelgeleyen delillerle birlikte bireysel başvuruda bulunabilir.
18. Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5)numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (2)numaralı fıkrası uyarınca mücbir sebep veya ağır hastalık gibi “haklı mazeret”hâllerinin haklı olup olmadığını olayın özelliklerini dikkate alarakdeğerlendirmektedir (Yasin Yaman,B. No: 2012/1075, 12/2/2013, § 21).
19. Başvuru konusu olayda başvurucu hakkında düzenlenen sağlıkraporundan başvurucuya akut bronşit hastalığı tanısı konulduğu ve kendisinin ongünlük istirahatinin uygun görüldüğü, hastalığının ağır olup olmadığı hususundabir tespit yapılmamakla birlikte hastalığın hastane veya sağlık kuruluşundayatarak tedavisinin yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle yatış işlemlerininuygulanmadığı anlaşılmıştır. Sağlık raporuna konu hastalığın ağır bir hastalıkolmamakla birlikte başvurucunun hastane veya sağlık kuruluşlarında yataraktedavisinin yapılması yönünde kendisine bir tanının da konulmadığı görülmekle mazeretolarak ileri sürülen hastalığın haklı mazeret olarak değerlendirilmesi mümkündeğildir.
20. Bu durumda nihai karar başvurucuya 30/9/2014 tarihindetebliğ edilmiş olup bu tarihten itibaren en son 30/10/2014 tarihine kadarbaşvuru yapılması gerekirken 5/11/2014 tarihinde yapılan başvuruda süre aşımıbulunduğu sonucuna varılmaktadır.
21. Açıklanan gerekçelerle bireysel başvurunun diğer kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA5/4/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.