TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
F.Y. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/38222)
Karar Tarihi: 28/6/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Nahit GEZGİN
Başvurucu
:
F.Y.
Vekili
:
Av. Mevluda Sena YAZIBAĞLI GÜL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve geri gönderme merkezindekitutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının; idari gözetim altındatutmanın hukuki olmaması nedeniyle ise kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınınihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 1/12/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 4/12/2018 tarihindebaşvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
5. Birinci Bölüm tarafından aynı gün başvurucunun ülkesine sınırdışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak (tedbiren)durdurulmasına talebinin kabulüne karar verilmiştir. Başvurucunun, gerigönderme merkezindeki tutulma koşulları nedeniyle yaşamı ya da maddi veyamanevi bütünlüğünün tehlike altında bulunduğunu ileri sürerek tedbiren idari gözetim kararının durdurulmasına kararverilmesi talebi ise 22/12/2017 tarihinde reddedilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Başvurucu, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.
8. İzmir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından 16/11/2017tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına alınmasınakarar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince Harmandalı GeriGönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim altına tutulmaya başlanmıştır.
9. Başvurucu tarafından 1/12/2017 tarihinde bireysel başvurudabulunulmuştur.
10. Başvurucu 13/3/2018 tarihli dilekçesiyle bireyselbaşvurusundan feragat ettiğini ve gönüllü olarak ülkesine dönmek istediğinibelirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 28/6/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi vemanevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altındatutmanın hukuki olmadığını ve GGM'deki koşullarıninsan haysiyetiyle bağdaşmadığını belirterek adil yargılanma, kişi hürriyeti vegüvenliği ile yaşam hakkının yanında kötü muamele yasağının ihlal edildiğiniileri sürmüş; kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması, adli yardım vesınır dışı işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
13. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderleriniödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksunolmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İddialar Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:
“Davadanferagat hâlinde, düşme kararı verilir.”
15. İçtüzük'ün “Düşme kararı” kenar başlıklı 80.maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrasışöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudanferagat ettiğini ve kendi isteğiyle ülkesine dönmek istediğini belirtmiştir.Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlikşartları yönünden incelenmeksizin feragatnedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Kamuya açık belgelerde kimliğin gizli tutulması talebininKABULÜNE,
C. Başvurunun feragat nedeniyleDÜŞMESİNE,
D. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararınınSONLANDIRILMASINA,
E. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesimağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemektenTAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 28/6/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.