TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GAP UN İRMİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13474)
Karar Tarihi: 22/12/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Gap Un İrmik San. Ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi
:
Nurullah İPEK
Vekili
:
Av. İsmail DOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/13474 ve 2014/13477numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığındanbirleştirilmiş, incelemeye 2014/13474 numaralı bireysel başvuru dosyasıüzerinden devam edilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu aleyhine 7/11/2007 tarihinde alacak davasıaçılmıştır. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 17/1/2012 tarihli kararı iledavanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 6/6/2012tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamadaMahkemece 12/6/2014 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Başvurucu tarafından temyiz talebinde bulunulmuş ancak temyiz harcı eksikyatırıldığından ve yasal süresi içinde söz konusu eksiklik tamamlanmadığındanMahkemece 2/12/2014 tarihli ek karar ile 12/6/2014 tarihli kararın temyizedilmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı temyiz talebindebulunulmaması üzerine 12/6/2014 tarihli karar 7/10/2014 tarihindekesinleşmiştir.
9. Başvurucu aleyhine 24/7/2009 tarihinde alacak davasıaçılmıştır. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)6/6/2013 tarihli karar ile davanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay15. Hukuk Dairesinin 17/9/2014 tarihli ilamı ile onanmış ve 27/11/2014tarihinde kesinleşmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 22/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde aleyhineaçılan davalarda yargılamaların uzun sürdüğünü belirterek makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Esas Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
14. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucualeyhine 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde açılan davalarda sırasıyla 6 yıl 7ay ve 5 yıl 1 ay süren yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmakgerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
17. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 10.000,00 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800,00 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın birer örneğinin Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2009/602, K.2013/227) ve Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2013/24,K.2014/311) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE22/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.