TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GÖKÇEN AKTULGA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/879)
Karar Tarihi: 12/9/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Gökçen AKTULGA
Vekili
:
Av. Kemal MAKAROĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; kesinleşmiş menfi tespit kararına rağmen paracezasının kaldırılmaması, yargılamanın yenilenmesi isteğinin haksız olarakreddedilmesi, yargılamanın uzun sürmesi ve lehe verilen hükmün bekletici meseleyapılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/1/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
7. Başvurucu 6/8/2004 tarihli ipotek sözleşmesiyle 18 numaralıbağımsız bölüm üzerinde alacaklı N.G. lehine 49.500 TL bedelli ipotek tesisetmiştir.
A. İpoteğinKaldırılmasına (Fekki) İlişkin Yargılama Süreci
8. Başvurucu 13/10/2005 tarihli dava dilekçesiyle maliki olduğutaşınmaz üzerinde alacaklı N.G. lehine ipotek tesis edilmişse de borcunödenmesi nedeniyle ipoteğin fekkine ve tapudan terkinine karar verilmesiniistemiştir.
9. Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 26/2/2008 tarihli kararlabaşvurucunun dayanmış olduğu 5/8/2004 tarihli anlaşma başlıklı belgedealacaklıya atfen atılmış bulunan imzaların alacaklının eli ürünü olmamasınedeniyle davanın reddine karar vermiştir.
10. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 14.Hukuk Dairesi 30/9/2009 tarihli kararla ipotek akdinin çerçevesini tayin edenresmî akit tablosunun içeriğinden ipoteğin teminat ipoteği niteliğinde olduğuve akit tablosunda zikredilen senetlerin ödenmiş olması hâlinde bu niteliğiniyitireceğine ve senetlerin başvurucunun elinde bulunması durumunda bu hususunborcun ödendiğine karine teşkil edeceğine işaret ederek bu hususundeğerlendirilmesi amacıyla ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.
11. Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi bozmaya uymuş ve 9/3/2010tarihli kararla zikredilen senetlerin başvurucunun elinde bulunması borcunödendiğine dair karine teşkil ettiğinden ipoteğin fekkiyle tapudan terkininekarar vermiştir.
12. Davalı N.G. tarafından temyiz edilen hüküm Yargıtaydenetiminden geçerek 17/1/2011 tarihinde karar düzeltme isteğinin reddisonucunda kesinleşmiştir.
B. İhalenin Feshineİlişkin Yargılama Süreci
13. Alacaklı N.G. 6/8/2004 tarihli ipotek sözleşmesine dayalıolarak başvurucu hakkında 1/11/2005 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesiyoluyla icra takibi başlatmıştır.
14. Takibin kesinleşmesi üzerine 22/5/2008 tarihinde taşınmazınihalesi yapılmıştır. Başvurucu anılan ihalenin feshi talebinde bulunmuş veBakırköy 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 12/11/2008 tarihli kararıyla ihalefeshedilmiştir.
15. İlk ihalenin feshinden sonra taşınmaz ikinci kez ihaleyeçıkarılmış ve alacağa mahsuben ipotek alacaklısı N.G.ye satılmıştır. Başvurucuihaleye hazırlık aşamasındaki ve ihale sırasındaki usulsüzlükler nedeniyleihalenin feshi talebinde bulunmuştur.
16. Bakırköy 5. İcra Mahkemesi 15/6/2010 tarihli kararla ihaleyefesat karıştırıldığına dair delil bulunmadığından davanın reddine kararvermiştir. Mahkeme ayrıca, başvurucunun ipoteğin fekki yönündeki Mahkemekararının kesinleşmesinin beklenmesi yönünde bir talebi bulunuyorsa da bu husus9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 134. maddesindedüzenlenen ihalenin feshi nedenleri arasında bulunmadığından bekletici meseleyapılmasına yer bulunmadığını belirtmiş ve başvurucunun ihale bedelinin %10oranında para cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.
17. Başvurucu tarafından temyiz edilen hüküm Yargıtay 12. HukukDairesinin 17/3/2011 tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
18. İhaleye konu 18 numaralı bağımsız bölüm hâlen başvurucuadına kayıtlı olup üzerindeki ipotek şerhi kaldırılmıştır. Öte yandan Bakırköyİcra Müdürlüğünün 14/5/2012 tarihli kararıyla takibin ve ipoteğin kesinleşenMahkeme kararıyla iptali nedeniyle ihalenin feshi dosyası işlemden kaldırılmıştır.
C. Menfi Tespit İsteğineİlişkin Yargılama Süreci
19. Başvurucu 14/3/2008 tarihli dilekçeyle N.G.denalmış olduğu 49.500 TL'lik maldan kaynaklanan borcunu ödemesine rağmen taşınmazüzerindeki ipotek kaldırılmadığı gibi alacaklı tarafından ipoteğin parayaçevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını belirterek borçlu olmadığının tespitineve ipoteğin fekkine karar verilmesini istemiştir.
20. Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 7/2/2012 tarihindeipoteğin fekkine ilişkin mahkeme kararı daha önceden kesinleştiğinden buhususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına ve yine aynı Mahkeme kararındabaşvurucunun borçlu olmadığı yönünde tespit bulunduğundan ipoteğin parayaçevrilmesi yolu ile takip nedeni ile davalıya borçlu bulunmadığının tespitine kararvermiştir. Hüküm temyiz edilmeden 11/4/2012 tarihinde kesinleşmiştir.
D. İhalenin Feshi DavasıSonucunda Verilen Para Cezasına İlişkin Yargılama Süreci
21. Ayvalık Vergi Dairesi Müdürlüğü Bakırköy 5. İcra HukukMahkemesinin 15/6/2010 tarihli kararının kesinleşmesi üzerine başvurucuyailgili kararda öngörülen para cezasının tahsili amacıyla ödeme emrigöndermiştir. Başvurucu, ihalenin feshi davasının aleyhe sonuçlanmasından sonraicra takibinin dayanağını oluşturan ipoteğin Mahkeme kararıyla kaldırıldığınıve bu karar üzerine icra müdürlüğünün ihaleyi feshettiğini belirterek yasaldayanağı kalmayan para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptaline kararverilmesini istemiştir.
22. Balıkesir İdare Mahkemesi 25/2/2014 tarihli kararla icrahukuk mahkemesi kararının kesinleşmesiyle başvurucuya para cezası tahakkukettirildiği ve kamu alacağı niteliğindeki para cezasının ödenmemesi nedeniyledüzenlenen ödeme emrinin iptali için ileri sürülen nedenlerin kanundabelirtilen nedenler arasında sayılmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararvermiştir.
23. Başvurucu hükme itiraz etmiş, Bursa Bölge İdare Mahkemesi12/6/2014 tarihli kararla itirazı reddetmiştir.
E. YargılamanınYenilenmesine Talebine İlişkin Yargı Süreci
24. Başvurucu, 5/11/2012 tarihli dilekçesiyle ipoteğin fekkineve borçlu olmadığının tespitine ilişkin mahkeme kararları uyarınca takipdosyasındaki satış işlemi kaldırılarak eski hâle getirildiğinden icra takibisırasında yapılan ihalenin feshi isteğinin reddi üzerine hükmedilen paracezasının hukuki dayanağının kalmadığını belirterek yargılamanın yenilenmesitalebinde bulunmuştur.
25. Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi 16/5/2013 tarihli kararlabaşvurucu tarafından yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülenhususlar daha önceden temyiz sebebi olarak ileri sürüldüğünden isteğin reddinekarar vermiştir.
26.Başvurucu hükmü temyiz etmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi30/4/2014 tarihli onama ve 13/11/2014 tarihli karar düzeltme isteğinin reddinedair kararlarıyla hüküm kesinleşmiştir.
27. Nihai karar 15/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu14/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
28. Mahkemenin 12/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü.
29. Başvurucu, menfi tespit talebiyle açmış olduğu davadaverilen karar lehine olmasına rağmen bu kararın mağduriyetinin giderilmesindeetkili olmadığını ve bu karara rağmen ihalenin feshi davası neticesinde verilenpara cezasını ödeme tehdidinin devam ettiğini belirterek adil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
30. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereğiAnayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıhâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.
31. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarınınmakul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini AnayasaMahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurununincelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatinevarılabilir (İskender Kaya ve diğerleri,B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§ 18-21). Somut olayda başvurucu, başvurutarihinden sonra 2/12/2017 tarihinde vefat etmiş ancak mirasçıları makul birsüre içinde başvuruya devam etme yönünde iradelerini bildirmemişlerdir. Anılanbaşvurucu yönünden başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülennedenlerden biri de bulunmamaktadır.
32. Açıklanan gerekçelerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA12/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.