TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HAKKI YILDIRIM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7052)
Karar Tarihi: 23/11/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucu
:
Hakkı YILDIRIM
Vekilleri
:
Av. Fikret AYDOĞDU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/7053 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasınınkişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7052başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2014/7053başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının kapatılmasına, incelemenin2014/7052 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesinekarar verilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
i. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden
9. Başvurucu tarafından 13/7/2004 tarihinde İhsaniye AsliyeHukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davasıaçılmış, yargılamanın ilerleyen aşamalarında dava dosyası Afyonkarahisar İşMahkemesine devredilmiş, yargılama sonunda Afyonkarahisar İş Mahkemesinin14/7/2015 tarihli kararı ile dava kısmen kabul edilmiş, temyiz üzerine dosyaYargıtay 22. Hukuk Dairesine gönderilmiş, temyiz incelemesi hâlensonuçlanmamıştır.
ii. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden
10. Başvurucu tarafından 1/1/2004 tarihinde İhsaniye AsliyeHukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan hizmet tespitidavası açılmış, 12/3/2009 tarihinde verilen hüküm Yargıtay 10. Hukuk Dairesince1/11/2010 tarihinde bozulmuş, bozma üzerine bu defa 31/5/2012 tarihinde verilenhüküm de Yargıtay 10. Hukuk Dairesince 24/12/2012 tarihinde bozulmuş, bozmasonrası yargılamaya Afyonkarahisar İş Mahkemesinde devam edilmiş, 9/7/2014tarihinde verilen kısmen kabul kararı ise Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin10/2/2015 tarihli ilamı ile düzeltilerek onanmış ve yargılama sona ermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 23/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
12. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemelerinezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıçtarihi olarak davanın açıldığı tarih, sürenin sona erdiği tarih olarakyargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç,B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69); yargılaması devam eden davalar yönünden iseAnayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esasalınır (Mehmet Salih Ayyıldız, B.No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
15. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresininmakul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaçdereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumuve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatininniteliği gibi hususlar dikkate alınır (NesrinKılıç, §§57,58).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda Afyonkarahisar İşMahkemesinin E.2012/343 sırasayısına kayıtlı yargılama yönünden on iki yılı aşan ve Afyonkarahisar İşMahkemesinin E.2013/146 sırasayısına kayıtlı yargılama yönünden yaklaşık on bir yıllık yargılamasürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucu, Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden10.000 TL; Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden 20.000 TL manevitazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönündentaleple bağlı kalınarak net 10.000 TL, Afyonkarahisar İş MahkemesininE.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılamayönünden net 15.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Dosyalardaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderininbaşvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süreyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net toplam 25.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Afyonkarahisar İş Mahkemesine(E.2013/146, K.2014/434); Yargıtay 22. Hukuk Dairesine (E.2015/32760)GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE23/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.