TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HALLO ÖZYILDIZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17235)
Karar Tarihi: 20/7/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Hallo ÖZYILDIZ
Vekili
:
Av. Hakan GELERİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/11/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu 24/8/2004 tarihinde tapusuz taşınmazın tescilitalebiyle dava açmıştır. Derik Kadastro Mahkemesi 28/1/2005 tarihinde davadilekçesinin görev yönünden reddine, talep edildiği takdirde dava dosyasınıngörevli ve yetkili Derik Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.Derik Sulh Hukuk Mahkemesinin E.2005/64 sayılı dosyasına kaydedilen davadaMahkemece 29/2/2008 tarihinde Mahkemenin görevsizliğine, talep edildiğitakdirde dava dosyasının görevli ve yetkili Derik Asliye Hukuk Mahkemesinegönderilmesine karar verilmiştir. Derik Asliye Hukuk Mahkemesi 12/5/2015tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadarişlemden kaldırılmasına karar vermiştir. Mahkemece dosyanın üç aylık yasal süreiçinde yenilenmediği anlaşıldığından davanın 16/9/2015 tarihi itibarıylaaçılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi(UYAP) üzerinden yapılan araştırmada anılan kararın taraflara tebliğ edilmediğianlaşılmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
14. Somut olayda 24/8/2004 tarihinde açılan davada Derik AsliyeHukuk Mahkemesince 12/5/2015 tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyendosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.Mahkemece 16/9/2015 tarihli karar ile gerekçeli kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere davanın 16/9/2015tarihi itibarıyla açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. UYAP üzerindenyapılan araştırmada anılan kararın taraflara tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.
15. Yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesininbenzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 12 yıl 5aydır devam eden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Bununla birlikte Derik Asliye Hukuk Mahkemesince 12/5/2015tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadarişlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın başvurucu tarafından yasalsüresi içinde yenilenmediği ve Mahkemece davanın 16/9/2015 tarihi itibarıylaaçılmamış sayılmamasına karar verildiği tespit edilmiştir. Başvurucunun12/5/2015 tarihinden itibaren davasını takip etmek için gerekli özenigöstermediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu tarihten itibaren geçen süredekamu gücünden kaynaklanan bir gecikme olmadığı kabul edilerek bu süre tazminatmiktarının hesaplanmasında gözönündebulundurulmuştur.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlindeihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 15.100 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 15.100 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Derik Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2008/175, K.2015/283) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.