TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HALİM TATLITÜRK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/10670)
Karar Tarihi: 6/2/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
M.Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Raportör
:
Tuğçe TAKCI
Başvurucu
:
Halim TATLITÜRK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ölümde sorumluluğu bulunduğu iddia edilen kamu görevlilerihakkında etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/6/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesindensonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi(UYAP) aracılığıyla erişilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucunun vefat eden oğlu R.T. 1993 yılında doğmuş olupolay tarihinde Rize'nin İyidere ilçesinde bulunan D.A.E. Güreş EğitimMerkezinde (Eğitim Merkezi) yatılı güreş eğitimi öğrencisidir.
7. R.T. 25/2/2008 tarihinde saat 20.00 sıralarında şiddetli başağrısı ve mide bulantısı şikâyeti ile Eğitim Merkezinde görevli olan H.A. veA.D. tarafından Rize 82. Yıl Devlet Hastanesi Acil Servisine (Hastane)getirilmiştir.
8. Acil Serviste görevli Doktor E.İ.A. tarafından muayenesiyapılan R.T.ye gribal enfeksiyon teşhisi konularak serum verilmiş, dört saatmüşahede altında tutulan R.T. Eğitim Merkezine geri gönderilmiştir.
9. Ertesi gün aynı şikâyetlerin devam etmesi üzerine saat 05.00civarında bilinci kapalı olarak Hastaneye yeniden getirilen R.T.ninçekilen beyin tomografisinde beyin kanaması geçirdiği anlaşılmış ve R.T. acilameliyata alınmıştır.
10. Ameliyat sonrası Hastanede yoğun bakım servisibulunmadığından Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Devlet Hastanesine sevkedilen R.T. 6/4/2008 tarihinde vefat etmiştir.
11. Olayla ilgili olarak Rize Cumhuriyet Başsavcılığıncayürütülen soruşturma neticesinde 19/9/2008 tarihli iddianameyle Hastanededoktor olarak görev yapan E.İ.A. hakkında hastaya başta gerekli teşhisikoymakta dikkatsiz davranıp gribal enfeksiyon tedavisi uygulaması nedeniyleolayda kusuru olduğu isnadıyla taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan kamudavası açılmıştır.
12. Diğer yandan İyidere Cumhuriyet Başsavcılığının 27/2/2012tarihli iddianamesiyle de olay tarihinde Eğitim Merkezi müdürü olarak görevyapan Y.Ç.nin Eğitim Merkezindeki tüm işleyiş, düzen,güvenlik ile çocukların okul içi ve dışındaki yaşam koşullarından sorumluolduğu, fakat müteveffa üzerindeki dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırıdavrandığı isnadıyla taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan kamu davasıaçılmıştır.
13. Davaların birleştirilerek görüldüğü Rize 1. Asliye CezaMahkemesi (Mahkeme) 5/9/2013 tarihli kararıyla sanıkların müsnetsuçtan beraatlerine karar vermiştir. Karargerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Mahkememizce ölüm nedeninin tespitiaçısından öncelikli olarak fetih-kabir yapılarak [A]dli [T]ıp[K]urumu başkanlığından rapor aldırılmasıyoluna gidilmiştir. Raporda maktülün ölüm nedenininkafa travmasına bağlı epidural kanama ve gelişenkomplikasyonlardan ileri geldiği epidural kanamalarınzaman içinde belirti vereceği, kişinin başvurduğu hastanelerde ifadelerdehekime travma yönnüden bir bilgi verilmediği vemuayene bulgularından nörolojik bir patoloji bulgu olmadığı da birliktedeğerlendirildiğinde hastayı muayene eden sanık [E.İ.A.nın]uygulamaların tıp kurallarına uygun olduğu oy birliği ile belirtilmiştir.
Mahkememizce ayrıca [Y]üksek [S]ağlık[Ş]urasında görüş sorulması yoluna gidilmiştir. Yüksek SağlıkŞurasına ait 08-09/11/2012 tarihli toplantlarına aitraporda kişinin başvurduğu hastanede hekime travma yönünde bir bilgiverilmediği ve muayene bulgularında nörolojik bir patoloji düşündürecek birbilgi olmadığıda birlikte değerlendirilerek maktülü muayene eden sanık [E.nin]eylemlerinin tıp kurallarına uygun olduğu oybirliği ile belirtilmiştir.
Olay günü maktülünbaş ağrısı ve mide bulantısı rahatsızlığı ile Rize 82.Yıl Devlet Hastanesinegetirildiği burada sanık [E.]tarafından muayene edilip tedavi uygulandığı, sanık [E.] maktül tarafından başınıvurması çarpması, darbe alması yönünde herhangi bir olayın anlatılmadığı,birkaç saat müşahade tutulduktan sonra maktülün taburcu edildiği, bir sonraki gün sabahsaatlerinde maktülün tekrar rahatsızlanması üzerinetekrar hastaneye götürüldüğü, hastanede beyin kanaması geçirdiği anlaşılmaklaameliyat edilerek KTÜ Farabi devlet hastanesine gönderildiği ve burada hayatınıkaybettiği maktülün bu şekilde öldüğüanlaşılmaktadır.
Maktülün hastaneye gittiğinde burada kendisini muayene eden doktora başınıdarbe alması ile ilgili herhangi bir olay anlatmamıştır. Sanık [E.] tarafından yapılan muayene neticesinde de kafatravmasına bağlı belirtiler ortaya çıkmadığından genel tıbbi tedavi ve kontrolyapılarak maktül taburcu edilmiştir. ATK ve YüksekSağlık Şurası raporlarına da bu doğrultudadır. Sanık[E.] atfedilecek herhangi bir kusur bunedenle söz konusu olmadığından sanığın beraatine kararverilmesi gerekmiştir.
Diğer sanık [Y.] ise ... yurtdaki sorumluyöneticidir. Maktülün hastaneye götürüldüğündekendisi il dışında görevli olup olayı duyar duymaz il sınırlarına geridönmüştür. Sanık [Y.nin] bilgisi dahilinde maktüldegerçekleşen herhangi bir yaralanma söz konusu değildir. Sanığında maktülde meydana gelen olayı kendisini anlatılmadığı sürecebilmeside beklenilemeyecektir. Bu nedenle busanığında olay nedeniyle herhangi bir kusurunun olmadığı Mahkememizce sabitgörülerek bu sanık yönünde de beraat kararı verilerek ..."
14. Karar, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 25/12/2014 tarihlikararıyla onanmıştır.
15. Kesinleştirme işlemi Mahkemece 20/2/2015 tarihindeyapılmıştır.
16. Başvurucu, başvuru formunda nihai kararın tebliğ veya öğrenmetarihini 25/12/2014 olarak bildirmiştir.
17.Başvurucu 22/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
18. Mahkemenin 6/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
19. Başvurucu, kafatasında kırık oluşan ve beyin kanamasıneticesinde vefat eden oğluna gerekli ilk müdahaleyi yapmayan doktor hakkındaeksik inceleme neticesinde beraat kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanmahakkı ile hak arama özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
20. Anayasa’nın “Kişinindokunulmazlığı, maddîve manevî varlığı”kenar başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, yaşama...hakkına sahiptir."
21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının özü, yakının tıbbiihmal sonucu vefat ettiğine ve bu ölümle ilgili ceza soruşturmasının etkisizyürütüldüğüne ilişkindir. Bu nedenle başvurucunun diğer haklarla bağlantıkurduğu şikâyetleri, Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşamhakkı kapsamında incelenmiştir.
22. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, bu hakka yönelik birbaşvuru ancak ölen kişininolay nedeniyle mağdur olanyakınları tarafından yapılabilecektir (SerpilKerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013, § 41). Ölen,başvurucunun oğludur. Bu nedenle başvuruda, başvuru ehliyeti açısından bireksiklik bulunmamaktadır.
23. Diğer taraftan başvurunun diğer kabul edilirlik ölçütleriyönünden de incelenmesi gerekir.
24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
25. Somut olayda, başvurucu başvuru formunda nihai kararı25/12/2014 tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir. Bu durumda nihai kararıöğrenme tarihinden itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra22/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
26. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin süreaşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA6/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.