TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HASAN ÇELEN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/73)
Karar Tarihi: 5/3/2013
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Raportör
:
Canbulut ŞAŞMAZ
Başvurucu
:
Hasan ÇELEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvurucu,engelli çocuğunun kullanması amacıyla satın aldığı motorlu araç için ödediğikatma değer vergisinin tarafına iade edilmesi istemiyle yaptığı idaribaşvurunun reddedildiğini, idarenin bu işlemine karşı başvurduğu yargısalyollardan sonuç alamadığını belirterek, anayasal haklarının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru, 26/9/2012 tarihinde Manisa Vergi Mahkemesivasıtasıyla yapılmış; belirlenen eksikliklerin tamamlanmasının ardından başvurudilekçesi ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyonasunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı belirlenmiştir.
3. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 25/12/2012tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararıalınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvurudilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5.Başvurucu, vasisi olduğu özürlü oğlu adına 27/1/2012tarihinde 22.327,15 TL bedelle binek otomobil satın almıştır. Alınan aracınkatma değer vergisi 3.405,84 TL’dir.
6. 25/10/1984 tarih ve 3065 sayılı Katma Değer VergisiKanunu’nun 17. maddesinin (4) numaralı fıkrasına 1/7/2005 tarih ve 5378 sayılıKanun’un 32. maddesiyle eklenen (s) bendi ile özürlülerin eğitimleri,meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç veözel bilgisayar programları katma değer vergisinden istisna tutulmuştur.
7.Özürlü oğlu için satın aldığı otomobilin 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin(4) numaralı fıkrasının (s) bendinde belirtilen, özürlüler için üretilmiş her türlüaraç-gereç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini iddia eden başvurucu,ödediği katma değer vergisinin tarafına iade edilmesi istemiyle 2/2/2012 tarihinde idareye yazılı başvuruda bulunmuştur.İdarece, teslime konu otomobilin üretim özellikleri itibariyle toplumdaki tümbireylerin kullanımına sunulan binek otomobil olduğu, dolayısıyla özürlülerineğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlüaraç-gereç kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek başvurununreddine karar verilmiştir.
8.Başvurucu, idarenin ret işleminin iptali ve ödediği katma değer vergisininiadesine karar verilmesi istemiyle Manisa Vergi Mahkemesinde dava açmıştır.Yapılan yargılama sonucunda anılan Mahkemenin 5/6/2012tarih ve E.2012/131, K.2012/472 sayılı kararı ile işlem hukuka uygun bulunarakdava reddedilmiştir.
9.Bu karara karşı Manisa Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş,anılan Mahkemenin 7/9/2012 tarih ve E.2012/361,K.2012/253 sayılı kararıyla itirazın reddine ve kararın onanmasına kararverilmiştir.
10.Manisa Bölge İdare Mahkemesince verilen onama kararı, 24/9/2012tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve bu karara karşı karar düzeltmeisteminde bulunulmamıştır.
B. İlgili Hukuk
11.Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18. maddesinin yedincifıkrası, 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası, geçici1. maddesinin (8) numaralı fıkrası, 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (4)numaralı fıkrasının (s) bendi.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12.Mahkemenin 5/3/2013 tarihinde yapmış olduğutoplantıda, başvurucunun 26/9/2012 tarihli ve 2012/73 numaralı bireyselbaşvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13.Başvurucu, hakkında tesis edilen idari işlem ile bu işleme karşı açılan davasonucu verilen mahkeme kararlarının, Türkiye tarafından imzalanan ve taraf olandevletlere, engellilere karşı ayrımcılığı ortadan kaldırma ve onların yaşamstandartlarını yükseltme yükümlülüğü getiren Birleşmiş Milletler EngellilerinHaklarına İlişkin Sözleşme ile yine Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca kabuledilen Sakat Kişilerin Hakları Beyannamesine aykırı olduğunu, özürlü oğlu içinsatın aldığı otomobilin 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (4) numaralıfıkrasının (s) bendinde belirtilen, özürlüler için üretilmiş her türlüaraç-gereç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, anayasalhaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve satın aldığı otomobil için ödediği3.405,84 TL katma değer vergisinin yasal faiziyle tazminini talep etmiştir.
B. Değerlendirme
14.Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 45.maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvence altına alınmıştemel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındakiherhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla AnayasaMahkemesine başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18.maddesinin yedinci fıkrasında bireysel başvuruya ilişkin düzenlemelerin iki yıliçinde tamamlanacağı ve uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibarenbireysel başvuruların kabul edileceği, 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1)numaralı fıkrasında ise Kanunun 45 ilâ 51 inci maddelerinin 23/9/2012tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
15.6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihindensonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceler.”
16.Anılan Anayasa ve Kanun hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihiolup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlaraleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemelerkarşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları daiçerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir.
17.Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin birtarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekildeuygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir. (B. No: 2012/51, § 18, 25/12/2012)
18.Başvuru konusu olayda başvurucu, başvurusunun idarece reddedilmesi işlemininiptali ile ödediği katma değer vergisinin iadesine karar verilmesi istemiyleManisa Vergi Mahkemesinde dava açmış ve dava anılan Mahkemenin 5/6/2012 tarih ve E.2012/131, K.2012/472 sayılı kararı ilereddedilmiş, bu karara karşı Manisa Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazdabulunmuş, anılan Mahkemenin 7/9/2012 tarih ve E.2012/361, K.2012/253 sayılıkararıyla itiraz isteminin reddine ve Manisa Vergi Mahkemesinin kararınınonanmasına karar verilmiştir. Karar, 24/9/2012tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu bu karara karşı karardüzeltme yoluna başvurmamıştır. Böylece hukuk yolları bireysel başvuru yönündenManisa Bölge İdare Mahkemesinin 7/9/2012 tarihlikararıyla tüketilmiştir.
19. Açıklanannedenlerle, olayda iç hukuk yolunu tüketen nihai kararın, Anayasa Mahkemesininzaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012tarihinden önce verildiği anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlikşartları yönünden incelenmeksizin “zamanbakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun,“zamanbakımından yetkisizlik” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılamagiderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 5/3/2013tarihinde OY BİRLİĞİYLE kararverildi.