TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HASAN ÖZKAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/1569)
Karar Tarihi: 19/7/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör
:
Volkan ÇAKMAK
Başvurucu
:
Hasan ÖZKAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, alınan eğitime uygun bir kadroya atanma talebininreddine dair işlemin iptali istemiyle başlatılan yargılama sürecinin uzunluğunedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/2/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına vebu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağınıbildirmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
8. Başvurucu, Zonguldak Adliyesinde mübaşir olarak görevyapmaktadır. Başvurucu, almış olduğu lisans eğitime uygun olan Bakanlıkbünyesinde bir kadroya atanmak için başvuruda bulunmuştur. Adalet BakanlığıPersonel Genel Müdürlüğünün 22/1/2007 tarihli işlemiyle başvurucunun talebireddedilmiştir.
9. Başvurucu ret işleminin iptali istemiyle 16/3/2007 tarihindedava açmıştır. Ankara 13. İdare Mahkemesi 28/3/2007 tarihli kararıyla davayıyetki yönünden reddederek dosyayı, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili olanZonguldak İdare Mahkemesine (Mahkeme) göndermiştir.
10. Mahkeme 19/10/2007 tarihli kararıyla davanın reddinehükmetmiştir. Bu karar, Danıştay Beşinci Dairesinin karar düzeltme aşamasındaverdiği 18/5/2010 tarihli kararla uyuşmazlığın çözümünde Ankara mahkemelerininyetkili olduğu gerekçesine yer verilerek usul hükümleri yönünden bozulmuştur.
11. Mahkeme 25/5/2011 tarihli kararıyla, 6/1/1982 tarihli ve2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 33. maddesi uyarınca uyuşmazlığınçözümünde yetkili olduğu sonucuna vararak yetki kuralına ilişkin kısım yönündenkararında ısrar etmiştir. Esasa ilişkin olarak 25/3/2004 tarihli ve 25413sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girenAdalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğiuyarınca eğitim durumuna uygun kadrolara atanılabilmesiiçin görevde yükselme eğitiminin, görevde yükselme ve unvan değişikliğisınavlarına girilerek başarılı olunmasının zorunlu olduğunu ancak başvurucununsalt radyo, televizyon ve sinema üzerine aldığı lisans eğitimini temel alaraktalepte bulunduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak almış olduğu eğitime uygunbir kadroya atanabilmek için gerekli şartları yerine getirmemiş olanbaşvurucunun talebinin reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığıgerekçesine yer vermek suretiyle davayı reddetmiştir.
12. Söz konusu karar, yetki kuralına dair verilen ısrar hükmü yönündenDanıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/11/2012 tarihli kararıylaonanmıştır. Dosya aynı karar ile esası yönünden inceleme yapılması içinDanıştay Beşinci Dairesine gönderilmiştir. Daire 26/6/2013 tarihli kararıylaMahkemenin ret hükmünü onamış ve onama kararına yönelik karar düzeltme istemi deaynı Dairenin 11/12/2013 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
14. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik Yönünden
15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarakdavanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,7/11/2013, §§ 45, 47).
17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinidari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).
18. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 6 yıl 9 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
21. Başvurucu, tazminat talebinde bulunmamıştır.
22. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
23. Başvurucu tazminat talebinde bulunmamış olduğundan ihlalintespiti ile yetinilmesi gerekir.
24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşanyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYAÖDENMESİNE,
D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Zonguldak İdare Mahkemesine(E.2011/850, K.2011/723) GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.