TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HAYDAR DEMİRHAN VE SERDAR DEMİRHAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11821)
Karar Tarihi: 8/6/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
1. Haydar DEMİRHAN
2. Serdar DEMİRHAN
Vekili
:
Av. Hatip MERCAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ceza davasında tanık dinletme talepleriningerekçesiz reddedilmesi ve hukuka aykırı delillere dayanılarak mahkûmiyetkararı verilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 10/7/2014 ve 11/7/2014 tarihlerindeyapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. 2014/11987 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasınınhukuki irtibat nedeniyle2014/11821 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasıile birleştirilmesine karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
9. (Kapatılan) İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK 250.madde ile görevli) 26/2/2013 tarihli ve E.2009/186,K.2013/29 sayılı kararıyla suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma veuyuşturucu madde ticareti yapma suçlarından başvurucular hakkında mahkûmiyetkararı verilmiştir.
10. Başvurucuların anılan kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay10. Ceza Dairesinin 12/6/2014 tarihli ve E.2014/3459,K.2014/4613 sayılı kararıyla anılan hükümonanmıştır.Aynı dosyada yargılanan bir kısım sanık yönünden ise bozma kararı verilmiştir.
11. Yargıtayın kısmi bozmaya ilişkinkararının ardından dosya, İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2009/2 sayısınakaydedilmiştir.
12. Başvurucular nihai karardan 12/6/2014tarihinde haberdar olmuştur. Bireysel başvurular 10/7/2014ve 11/7/2014 tarihlerinde yapılmıştır.
13. Bireyselbaşvurular sonrasında İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesi 16/2/2016tarihli ve E.2009/2, K.2013/8 sayılı ek kararı ile başvurucular hakkındainfazın durdurulmasına ve yukarıda belirtilen davada yargılamanın yenilenmesinekarar vermiştir. Ek kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"İstanbul (kapatılan) 12.Ağır CezaMahkemesince 2009/186 Esas - 2013/29 sayılı kararıylasanıklardanA. D. liderliğinde örgüt kapsamında sanıklar ...Haydar, Serdar ... yönündenTCK 188/3-4-5, 220/1-2maddeleri gereğince sanıkların cezalandırılması yoluna gidilmiş, yapılan temyizincelemesi sonucunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yargılamanın iadesiyönünde talepte bulunan sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhan yönündenberaat mütalaasında bulunmuş Yargıtay 10. Ceza Dairesi 2014/359 Esas -2014/4613 Karar sayılı ilamıyla oy çokluğuyla (3/2 Başkan ile bir üyeninmuhalefeti ile)sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhan yönünden yerelmahkeme kararının onanmasına, [karar verilmiştir]. Sanıkların AnayasaMahkemesi ve CMK 'daki tutukluluk süreleri gözönüne alınarak 5 yılı dolmuş olduğundan bu sanıklaryönünden tahliye yoluna gidilmiştir.
Sanıklar Haydar Demirhan ve Serdar Demirhanvasilerinin talebiyle hükme esas alınan ve evde yapılan arama tutanağının sahteolduğunu belirtmiş ev arama tutanağında ismi geçen S. T.nin imzasının sahteve bu hususta Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusundabulunmuş Cumhuriyet Savcılığı ilgili ev arama tutanağı bilirkiyiyetevdii edilmiş 31/12/2012 tarihinde Adli Tıp Uzmanı(Grafolog) C. A. imzası ile alınan bilirkişi raporunda ev arama tutanağındakiS.T.ye atfen atılan imzanın S. T.nin eli ürünü olmadığının rapor edildiğigörülmüştür.
...
Sanıklarıncezalandırılmasına gidilen CMK 311/1-amaddesine göre duruşmada kullanılan vehükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa yargılamanın iade nedenisayıldığı, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun emsal kararlarında da koşullarınauymayan bir arama kararına istinaden yapılan aramanın hukuka aykırı olacağınıböyle bir arama ile elde edilen deliller yargılama neticesine hükme esasalınamayacağı durumu karşısında CMK 318. [m]addesigereğince yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değerolduğunakarar verilmesi gerektiğinden CMK 312. maddesi gereğince sanıklar HAYDARDEMİRHAN VE SERDAR DEMİRHAN'ınileride mağduriyetineyol açmama adına yapılan inceleme sonucunda yenileme isteminin CMK 321/2.MADDESİNE GÖRE KABULÜNE veyeniden duruşma açılmasına,
... İNFAZIN DURDURULMASINA, infaz evrakınıngeri alınmasına ve bu husustaİstanbul CumhuriyetBaşsavcılığı İlamat ve İnfaz Masasına müzekkereyazılmasına [karar verildi.]"
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 8/6/2017 tarihinde yapmışolduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucularınİddiaları
15. Başvurucular mahkûmiyetlerine esas alınan telefongörüşmelerinin yakın akrabalar arasında gerçekleşmesinden dolayı hukuka aykırıdelil niteliğinde olduğunu, soruşturma kaspamındaicra edilen arama neticesinde tutulan tutanağın altındaki imzanın işlem tanığıS.T.ye ait olmadığını, bu durumun adli tıp uzmanı raporu ile ispatlandığını,buna rağmen kararda bu hususlara hiç değinilmediğini ve arama tutanağı altındaimzası bulunan şahısların tanık olarak dinlenmesi taleplerinin gerekçesizbiçimde reddedildiğini belirterek Anayasa'nın 22., 36.ve 38. maddelerinde belirtilen haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş;yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuşlardır.
B. Değerlendirme
16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralıfıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmekiçin olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir. Temel hak veözgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının anayasal ödevi olup bu ödevinyerine getirilmemesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idarive yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlaledildiği iddialarının öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bumakamlar tarafından değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayşe Zıraman ve CennetYeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, §16).
17. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hakihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecekikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliğigereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikleolağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca başvurucununşikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüneuygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtlarını zamanında bumakamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek içingerekli özeni göstermiş olması gerekir (AyşeZıraman ve Cennet Yeşilyurt, § 17).
18. Somut olayda başvurucular hakkında verilmiş olan karar,temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 12/6/2014tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Ancak başvurucular vasisininbireysel başvurudan sonra 8/1/2016 tarihli dilekçesiile olağanüstü kanun yolu niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesi talebiyledosyanın devredildiği mahkemeye yaptığı başvuru kabul edilmiştir.
19. Yargılamanın yenilenmesi, olağanüstü bir kanun yolu olarakdüzenlenmişse de mahkemece yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi hâlindeyapılacak duruşma sonucunda dava hakkında yeniden hüküm verilecektir. Anılanhükme karşı kanun yollarına başvurulması imkânı da bulunmaktadır. Dolayısıylabu süreçte adil yargılanma hakkına yönelik ihlal iddialarının öncelikle derecemahkemelerince incelenmesinin beklenilmesi Anayasa Mahkemesinin ikincilnitelikteki rolüne uygun olacaktır (OrhanEren, B. No: 2014/3003, 9/3/2017, § 34).
20. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuruyollarının tüketilmemiş olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yapılan yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 8/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.