TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HAYRETTİN AKAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/1751)
Karar Tarihi: 21/2/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör
:
Volkan ÇAKMAK
Başvurucu
:
Hayrettin AKAR
Vekili
:
Av. Uğur CEYLAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, silah taşıma ruhsatının iptali işlemine karşı açılandavada keyfî karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Ticaret ile iştigal eden başvurucu, taşıma ruhsatı ile adınakayıtlı bulunan silahlara sahiptir. Kolluk kuvvetleri tarafından ihbar üzerineyapılan denetimde başvurucunun silahı, yanında çalışan şoförünün üzerindeyakalanmıştır.
7. Şoför ruhsatsız silah taşıma suçunu işlediği gerekçesiyleKarşıyaka 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/7/2009 tarihli kararı uyarınca adlipara cezası ile cezalandırılmıştır.
8. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü, başvurucunun silahı ile birbaşkasının suç işlemiş olmasını gerekçe göstererek 10/7/1953 tarihli ve 6136sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 9.maddesi uyarınca başvurucunun silah ruhsatını25/7/2012 tarihli işlemle iptaletmiştir.
9. Ruhsat iptali işlemine karşı İzmir 2. İdare Mahkemesi(Mahkeme) nezdinde dava açılmıştır. Mahkeme 12/2/2013 tarihli kararıylaöncelikle 6136 sayılı Kanun uyarınca ruhsat iptali için ruhsat sahibinin suçişlemesinin gerekmediğini, silahın muhafazasındaki ihmal veya kusur sonucu birbaşkasının ruhsata konu silah ile suç işlemesinin yeterli olduğunuvurgulamıştır. Somut olayda başvurucuya ait silahı üzerinde bulundurmasınedeniyle başvurucunun şoförünün ruhsatsız silah taşımak suçundan hükümgiydiğini saptayan Mahkeme, 6136 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak tesisedildiğini ifade ettiği işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyledavanın reddine hükmetmiştir.
10. Ret hükmü, Danıştay Beşinci Dairesinin 13/11/2013 tarihlikararıyla onanmıştır. Karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 4/11/2014 tarihliilamıyla reddedilmiştir.
11. Başvurucu, nihai kararı 31/12/2014 tarihinde tebellüğetmesinin ardından 29/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK
12. 6136 sayılı Kanun'un 9. maddesi şöyledir:
"Ateşli silah taşımak müsaadesini haiz olanlar, bu silahları resmiruhsatı haiz bulunanlardan başkasına satamıyacaklarıgibi muvakkaten de olsa başkalarına veremezler.
Silah bulundurma ve taşıma ruhsatını haiz olan kimsenin bu silahla suçişlemesi veya silahın muhafazasındaki ihmal ve kusurlu neticesi başkalarıtarafından bir suç işlenmesi veya intihar ve intihara teşebbüs edilmesihallerinde silah vesikası geriye alınır ve bir daha silah bulundurma ve taşımaizni verilmez. "
V. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 21/2/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu; suç işlemediği hâlde silah ruhsatlarının iptaledilmesinin suç ve cezada kanunilik ilkesi ile bağdaşmadığını, herhangi birkusuru bulunmamasına karşın ruhsatının iptal edildiğini, yürüttüğü işler gereğisilah taşımasının zorunlu olduğunu, aksi hâlde yaşamının tehlikeye gireceğinibelirterek adil yargılanma, yaşam ve kişi hürriyeti güvenliği haklarının ihlaledildiğini ileri sürmektedir.
B. Değerlendirme
15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu; Anayasa'nın 17., 19. ve 36.maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüş ise de şikâyetlerin özü silahruhsatı iptali işleminin hukuka aykırı olduğu ve Mahkeme tarafından hatalı biryorumla karar verildiği iddialarına yönelik olduğundan şikâyetin yargılamanınsonucu itibarıyla adil olmadığı iddiası kapsamında değerlendirilmesi uygungörülmüştür.
16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvurudaincelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde davakonusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmamasıbireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvurukapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veyaaçık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bukapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
17. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerekilgili kısımları yukarıda belirtilen (bkz. § 9) gerekçe ile 12/2/2013 tarihindehüküm kurulmuştur. Kanun yolu mercii tarafından da derece mahkemesininkararının uygun bulunduğu görülmüştür.
18. Yargılama sürecinde başvurucuya, ileri sürdüğünün aksine suçişlediği yönünde herhangi bir ithamda bulunulmamış olup 6136 sayılı Kanunhükümlerinin öngördüğü "muhafazasındakiihmal nedeniyle ruhsata konu silahla bir başkasının suç işlemiş olması"hâlinin somut olayda gerçekleştiği yönündeki belirlemeden hareket edilerekhüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Mevzuatın, somut olayın ve delillerinyorumlanması yukarıda anılan ilkeler (bkz. § 16) uyarınca uyuşmazlığı çözmeklegörevli mahkemenin takdirinde olup bireysel başvuruda değerlendirmeye konuedilemez.
19. Bu hâle göre başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar,delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olupkararda bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlikoluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarınınkanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir..
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA21/2/20108 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.