TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
H.Ç. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/6867)
Karar Tarihi: 18/4/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Tuğçe TAKCI
Başvurucu
:
H.Ç.
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, lehe deliller toplanmadan, dijital delilleredayanılarak mahkûmiyet kararı verilmesi; yargılamanın yenilenmesi talebi veitirazın gerekçesiz olarak reddedilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkınınihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 13/4/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göreilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, Adana (Kapatılan) 7. Ağır Ceza Mahkemesinin10/10/2007 tarihli kararıyla anayasal düzeni zorla değiştirmeye kalkışmaksuçundan mahkûm edilmiş; anılan karar Yargıtayın6/5/2009 tarihli kararıyla onanmıştır.
7. Başvurucu 18/2/2015 tarihli dilekçeyle yargılamanınyenilenmesi talebinde bulunmuş, Adana 8. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme)3/3/2015 tarihli ek kararıyla başvurucunun talebi reddedilmiştir. Kararıngerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"6216 sayılı Yasa kapsamında Anayasa Mahkemesine başvuru bireyselbaşvuru niteliğinde olup bu Yasa hükümleri gereğince sadece başvurucuyu,başvurulan karar açısından kapsamaktadır.
Yerel mahkemece Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311. maddesindeki yasalşartlar mevcut ise yeniden yargılama [yapılması] söz konusu olup belirtilen şartlar dışında dosyanınyeniden ele alınması yasal olarak mümkün değildir.
Yargılamanın yenilenmesi sebepleri Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311.maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup hükümlünün yargılamanın iadesi talebiniiçeren dilekçesinde belirttiği hususların bu maddede yazılı bulunanyargılamanın yenilenmesi sebeplerinden biri olmadığı, Anayasa Mahkemesi'nin birbaşka dosyada verdiği kararın bu dosyada da yargılamanın yenilenmesinigerektirdiğine dair yasal düzenleme bulunmadığı..."
8. Anılan karara karşı yapılan itiraz, Adana 9. Ağır CezaMahkemesinin 17/3/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
9. Karar 2/4/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
10. Başvurucu 13/4/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 18/4/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Asıl Yargılama Yönünden
12. Başvurucu; lehe deliller toplanmadan ve hatalı delildeğerlendirmesiyle mahkûm edildiğini, gözaltında müdafiiolmaksızın ifadesinin alındığını ileri sürmüştür.
13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,§ 17).
14. Başvuru konusu olayda olağan kanun yolu, kararın 6/5/2009tarihinde onanması ile tamamlanmıştır. Başvurucu tarafından yargılama sürecindeileri sürülen iddialardan farklı bir husus ortaya konulmadığından 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311. maddesi gereğiyargılamanın yenilenmesi talebinin kesin nitelikteki karar üzerinde bir etkisibulunmamaktadır (Ümit Tekin, B.No: 2013/781, 26/3/2013, § 18).
15. Somut olayda başvuru konusu kararın 23/9/2012 tarihindenönce kesinleştiği anlaşılmıştır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının zaman bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. YargılamanınYenilenmesine İlişkin Dava Yönünden
1. Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğiİddiası
17. Başvurucu, yargılamanın yenilenmesi talebinin gerekçesizolarak kabul edilmediğini ve bu karara karşı yaptığı itirazın da gerekçesizolarak reddedildiğini iddia etmişlerdir.
18. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında herkesin adilyargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkındanaçıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine "adilyargılanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede Türkiye'nin tarafolduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılamahakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsanHakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki hakkaniyeteuygun yargılanma hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da dâhil olduğuAvrupa İnsan Hakları Mahkemesinin birçok kararında vurgulanmıştır. DolayısıylaAnayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının gerekçeli kararhakkı güvencesini de kapsadığının kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868,19/4/2017, § 75).
19. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrasında da “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeliolarak yazılır.” denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazmayükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa’nın bütünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasakuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönündebulundurulmalıdır (Abdullah Topçu,§ 76).
20. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarınısağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Bu hak, tarafların muhakeme sırasındaileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğinibilmeleri ve demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen yargı kararlarınınsebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No:2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34).
21. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tümiddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bunedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göredeğişebilir (Mehmet Yavuz, B. No:2013/2995, 20/2/2014, § 51). Kanun yolu incelemesi yapan mercininyargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyikullanarak veya atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olmasıbakımından yeterlidir (Yasemin Ekşi,B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 57).
22. Somut olayda 5271 sayılı Kanun'da tahdidi olarak sayılanyargılamanın yenilenmesi sebeplerinin bulunmadığı belirtilerek talep Mahkemecereddedilmiş, itiraz mercii tarafından da itiraz değerlendirilmiş ve Mahkemeninkararında gösterilen gerekçeler yerinde bulunmuştur. Dolayısıyla Mahkemeninsebeplerden birinin bulunmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinireddetmesi, gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirilemez. Kanunyolu incelemesi sonucunda verilen kararda, değerlendirme konusu hüküm vegerekçesinin uygun bulunduğu da dikkate alındığında gerekçeli karar hakkınayönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu anlaşılmaktadır.
23. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İhlal İddiası
24. Başvurucu yargılamanın yenilenmesine ilişikintalebinin haksız olarak reddedildiğini ileri sürmüştür.
25. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceğibelirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmışmaddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukukkurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla ilgili varılansonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak bireyselbaşvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdirhatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit vesonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
26. Başvurucunun yargılamanın yenilenmesi talebinin derecemahkemesince değerlendirilerek yargılamanın yenilenmesi sebeplerine ilişkinhukuk kuralları yorumlanmak suretiyle verilen kararda bariz takdir hatası veyaaçık bir keyfîlik oluşturan bir durumun bulunmadığıdikkate alındığında ihlal iddiasının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğuanlaşılmaktadır.
27. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
B. 1. Başvurunun asıl yargılamaya ilişkin iddialar yönünden zaman bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Başvurunun yargılamanın yenilenmesine ilişkin iddialar yönünden açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA18/4/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.