TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HİDAYET TURĞUT BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/36850)
Karar Tarihi: 31/12/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Zehra GAYRETLİ
Başvurucu
:
Hidayet TURĞUT
Vekili
:
Av. Atilla ERTEKİN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, delillerin eksik ve hatalı değerlendirilmesive yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 12/12/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu bir kısım şüphelihakkında İzmir (CMK mülga 250. madde ile yetkili) Cumhuriyet Başsavcılığının4/3/2010 tarihli iddianamesi ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme,örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma ve sairsuçlardan kamu davası açılmıştır.
9. İzmir (kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMKmülga 250. madde ile görevli) (Mahkeme) 8/3/2012 tarihli kararı ile başvurucuhakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan 1 yıl hapis;suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde uyuşturucumadde ticareti yapma suçundan ise 18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasınahükmedilmiştir.
10. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli kararıile suç işlemek için kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahkȗmiyethükmünün onanmasına; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyetiçerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan hükmün isebozulmasına karar verilmiştir.
11. Bozma kararına uyularak devam edilen yargılamasonucunda Mahkemenin 29/1/2014 tarihli kararı ile başvurucunun örgüt faaliyetiçerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 13 yıl 6 ay hapis ve9.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına hükmedilmiştir.
12. Temyiz üzerine Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 30/6/2016tarihli kararı ile hüküm bozulmuştur.
13. Dava dosyasının devredildiği İzmir 5. Ağır CezaMahkemesince bozma kararına uyularak devam edilen yargılama sonucunda başvurucuhakkında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasına hükmedilmiştir.
14. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli kararıile hüküm onanmıştır.
15. Nihai karar olan Yargıtay 10. Ceza Dairesinin13/9/2018 tarihli kararına ilişkin olarak Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi(UYAP) evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan incelemede, yargılama sürecindemüdafi olarak görev yapan ve bireysel başvuruda da vekil olarak başvurucuyutemsil eden başvurucunun avukatı Atilla Ertekin tarafından ilgili kararın11/10/2018 tarihinde saat 16.35'te açılarak okunduğu tespit edilmiştir.
16. Bununla birlikte başvurucunun vekili, nihai kararın3/12/2018 tarihinde öğrenildiğini belirtmektedir.
17. 12/12/2018 tarihinde bireysel başvurudabulunulmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
18. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
19. Başvurucu, delillerin eksik ve hatalıdeğerlendirilmesi suretiyle mahkȗmiyetine hükmedildiğini ve yargılamanınmakul sürede tamamlanamadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruusulü" kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuruyollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı birmazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihtenitibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birliktebaşvurabilirler ..."
21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Başvurusüresi ve mazeret" kenar başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuruyollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."
22. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan (B.No:2017/15649, 21/7/2020) kararında otuz günlük süre kuralının bireyselbaşvurunun ön şartlarından biri olduğunu ve bu sürenin başlangıç tarihinintespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihinin esas alınacağınıbelirtmiştir (Hüseyin Aşkan, § 20). Anılan kararda bireysel başvurusüresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliğininöğrenme şekillerden biri olduğu, bununla birlikte başka şekillerde deöğrenmenin söz konusu olabileceği ifade edilmiştir (Hüseyin Aşkan, §23).
23. Bu doğrultuda Hüseyin Aşkan kararında;kullanıcıların UYAP üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma,düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrakişlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihaikararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapanilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabuledileceği, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibarenbaşlatılması gerektiği belirtilmiştir (Hüseyin Aşkan, §§ 26-29).
24. Başvuru konusu olayda nihai karar olan Yargıtay 10.Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli ilamına ilişkin olarak UYAP evrak işlemkütüğü üzerinde yapılan incelemede de ilgili kararın başvurucunun avukatıAtilla Ertekin tarafından 11/10/2018 günü saat 16.35'te açılarak okunduğutespit edilmiştir. Buna göre Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihliilamının başvurucunun avukatı tarafından 11/10/2018 tarihinde UYAP üzerindenokunduğu, bu kapsamda en geç 11/10/2018 tarihinde bireysel başvuruya ilişkinnihai karardan haberdar olunduğunun ve bu doğrultuda bireysel başvuru süresinin11/10/2018 tarihinden itibaren işlemeye başladığının kabul edilmesi gerekir.Nitekim ilgili usul kuralları uyarınca sürenin münhasıran tebliğden itibaren işlemeyebaşlayacağının kabul edildiği uygulamaların aksine bireysel başvuru yolundabaşvuru süresi, ihlalin öğrenilmesi esasına bağlanmıştır (benzer yöndeki karariçin bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 27).
25. Sonuç olarak bireysel başvuru konusu yargılamasürecine ilişkin nihai karardan 11/10/2018 tarihinde haberdar olduğu anlaşılanbaşvurucunun otuz günlük bireysel başvuru süresinden sonra, 12/12/2018tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.