TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HİLMİ ÇAKIROĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/8433)
Karar Tarihi: 13/9/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
Melek KARALİ SAUNDERS
Başvurucu
:
Hilmi ÇAKIROĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, rahatsızlığı nedeniyle başvurduğu sağlık kuruluşundagerekli tetkik, teşhis ve tedavisi yapılmaksızın taburcu edilen kişininhayatını kaybetmesi üzerine sağlık görevlileri hakkında idare tarafındanyürütülen hazırlık soruşturmasının uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkıile etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/5/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucunun halası R.Ş. 22/8/2004 günüsabahsaatlerinde rahatsızlanmış ve Samsun SSK Hastanesine kaldırılmıştır. Buradayapılan ilk müdahaleden sonra R.Ş. ambulansla OndokuzMayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Acil Servisinegönderilmiştir.
8. Saat 09.00-16.00 arasında burada kaldıktan sonra başvurucununyakını evine gönderilmiştir.
9. Evinde tekrar fenalaşan R.Ş. Samsun Devlet Hastanesinekaldırılmış; oradan da tekrar SSK Hastanesine götürülmüş ve aynı gün saat 20:00civarında serebrovaskülerhastalık nedeniyle vefat etmiştir.
10. Başvurucu, halasının vefatı üzerine Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesi Acil Servisindeçalışan doktorların cezalandırılmaları istemiyle 10/9/2004 tarihinde ÇarşambaCumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunmuştur. Çarşamba CumhuriyetBaşsavcılığı yetkisizlik kararı vererek dosyayı Samsun CumhuriyetBaşsavcılığına göndermiş, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı da görevsizlik kararıile dosyayı Samsun Ondokuz Mayıs ÜniversitesiRektörlüğüne (Üniversite) tevdi etmiştir.
11. Üniversitenin atadığı muhakkik tarafından yapılan incelemesonucunda hazırlanan fezlekeye dayanarak Ceza Soruşturması Kurulu (Kurul)2/2/2006 tarihinde şüpheliler hakkında men-i muhakeme kararı vermiştir.
12. Kurulun ilgililer hakkında men-i muhakeme kararı verdiği,Üniversite tarafından başvurucuya bildirilmiştir. Başvurucunun karara karşıyaptığı itirazı inceleyenDanıştay 1. Dairesi (Daire)28/3/2006 tarihinde, şikâyet nedeniyle rektör tarafından görevlendirilensoruşturmacının sadece şüphelilerin ifadesini aldığı, hasta dosyasını ve ölümnedenini yeterince araştırmadığı, devlet ve SSK hastaneleri nezdinde hiçbiraraştırma yapmadığı, bu nedenle eksik incelemeye dayalı olarak düzenlenenfezlekeye göre verildiği gerekçesiyle men-i muhakeme kararına yapılan itirazınkabulüyle, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için soruşturmadosyasınınÜniversiteye iadesine karar vermiştir.
13. Aynı soruşturmacı tarafından düzenlenen ikinci fezlekedeteklif edilen görüş doğrultusunda Kurul 10/1/2013 tarihinde, başvurucunun yakınınınölüm nedeninin serebrovaskülerhastalık olarak not edildiği ancak bu durumun sağlam bir kişide bile anidenbaşlayıp ölümüne yol açabileceği, bu tür hastalarda medikal tedaviye cevapvermeyen baş ağrısı, fışkırır tarzda kusma, zaman zaman meydana gelen bilinç vehafıza kaybı gibi bulguların görüleceği, bu bulguların kendi hastaneleri dedahil olmak üzere başvurucunun yakınının başvurduğu diğer hastanelerde tespitedilen bulgular arasında yer almadığı gerekçesiyle şüpheliler hakkında yinemen-i muhakeme kararı vermiştir.
14. Bu karara yapılan itiraz üzerine Daire 3/4/2013 tarihinde,daha önceki kararları üzerine yapılan ikinci incelemede;
i. Yalnız Sağlık Bakanlığı Samsun Gazi Hastanesinden alınan ve R.Ş.nin serebrovaskülerhastalık nedeniyle başvurduğuna ve aynı gün saat 18.35'te vefat ettiğine dairbelgelerin temin edildiği,
ii. Saat 9.00 ile -evine gönderildiği belirtilen saat olan-16.00 arasında hastalığının teşhis ve tedavisine ilişkin ne gibi işlemleryapıldığı,
iii. Ölüm nedeni olarak belirtilen serebrovasküler hastalık ile AcilServise başvurusu arasında bağlantı bulunup bulunmadığı,
iv. Bu hastalığın gelişimi ve hastanın başvurusu üzerinegecikmeksizin alınacak önlem ya da uygulanması gerekli tedavinin bulunupbulunmadığı,
v. Hasta için tıbben zorunlu müdahalelerin zamanında yapılıpyapılmadığı konularında şüphelilerin görev yaptığı üniversite dışındakiüniversitelerden belirlenecek, konusunda uzman en az üç kişiden oluşan birbilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiği gerekçesiyle eksik incelemeyedayalı olarak verilen karara karşı yapılan itirazın kabulüne karar vermiştir.Kararda ayrıca önceki bozma gereklerini makul sürede yerine getirmeyereksoruşturmanın sürüncemede kalmasına neden olan soruşturmacı hakkında SamsunCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması hususuna da yerverilmiştir.
15. Başvuru formunda şüpheli OndokuzMayıs Üniversitesi sağlık görevlileri hakkında ne gibi bir işlem yapıldığı ileilgili olarak herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.
16. Öte yandan Danıştay 1. Dairesinin 3/4/2013 tarihli kararıuyarınca yapılan suç duyurusu üzerine şüpheli sağlık görevlileri hakkındayürütülen soruşturmanın sürüncemede kalmasına yol açtığı şüphesiyle MuhakkikK.C. hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle açılan ve başvurucunun dakatılan sıfatıyla yer aldığı davada Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi, sanığın fiilininsabit görüldüğü gerekçesiyle cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geribırakılmasına karar vermiştir. 7/4/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilenkarar, itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.
17. Başvurucu, kendisine tebliğ edilen bu karar üzerine 7/5/2015tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
18. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
19. Başvurucu, halasının ölümü ile ilgili olarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisindegörevli doktorlar hakkında -dikkatsizlik ve tedbirsizlikle ölüme sebebiyetverdiklerinden bahisle- Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı şikâyetleilgili işlemlerden bilgi almak amacıyla yaptığı başvurularının ilgiliBaşsavcılıkça soruşturmanın gizliliği gerekçe gösterilerek reddolunduğunu,bunun üzerine Başbakanlık Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, YükseköğretimKurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi kurumlara başvurduğunu, yargılamanınmakul olmayan bir sürede yapıldığını, on bir yıllık sürede sadece Danıştayın kararı üzerine ilerleme kaydedildiğinibelirterek adil yargılanma hakkı ile etkili başvuru hakkının ihlal edildiğiniileri sürmektedir.
B. Değerlendirme
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (3) numaralı,48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarıncabaşvurucunun başvuru konusu olaylara ilişkin iddialarını açıklama, dayanılanAnayasa hükmünün ihlal edildiğine dair hukuki iddialarını kanıtlama, bireyselbaşvuru kapsamındaki haklardan hangisinin, hangi nedenle ihlal edildiğini vebuna ilişkin gerekçeler ile delilleri sunma yükümlülüğü bulunmaktadır (S.S.A., B. No: 2013/2355, 7/11/2013, § 38;Veli Özdemir, B. No: 2013/276,9/1/2014, §§ 19, 20).
21. Belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde başvurununaçıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince kabuledilemez olduğuna karar verilebilir (BritishAmerican Tobacco Tütün Mamülleri San. ve Tic. A.Ş., B. No: 2014/13386,20/7/2017, § 36).
22. Somut olayda başvurucu, Danıştay 1. Dairesinin Üniversite tarafındanatanan muhakkik hakkında suç duyurusunda bulunulması yönündeki kararı üzerinebaşlatılan ceza yargılaması süreci sonunda Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesinin12/3/2015 tarihli kararının kendisine tebliğ edilmesi üzerine bireyselbaşvuruda bulunmuştur. Başvurucunun yukarıda yer verilen iddiaları dikkatealındığında başvurucunun şikâyetinin Acil Servise başvuran yakınınınrahatsızlığı ile ilgili gerekli tetkik, teşhis ve tedaviyi yapmayarak ölümüneyol açtıklarını ileri sürdüğü Ondokuz Mayıs ÜniversitesiTıp Fakültesi Acil Servisinde görevli doktorlar hakkında 4/11/1981 tarihli ve2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca başlatılan hazırlıksoruşturması sürecine dair şikâyetler olduğu anlaşılmaktadır. Ancak başvurucu,bu sürecin hangi aşamada olduğu ile ilgili olarak herhangi bir açıklamayapmamakta; şikâyetlerini somut olarak bu süreçle bağlantılandırmamaktave genel olarak on bir yıl süren bir yargılamadan bahsetmektedir.
23. Muhakkik K.C. ile ilgili Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesiönündeki ceza yargılaması sürecinin 14/5/2014 ile 7/4/2015 tarihleri arasındakisüreye yayıldığı ve başvurucunun bu sürece katılan sıfatıyla taraf olduğudikkate alındığında yukarıda yer verilen iddiaların bu sürece dair ilerisürülmüş iddialar olduğu söylenemeyecektir.
24. Öte yandan Acil Serviste görevli doktorlar hakkında Danıştay1. Dairesinin soruşturmadaki eksikliklere işaret ederek dosyasının Rektörlüğegeri gönderilmesi yönündeki kararı üzerine yapılan işlemler hakkında bireyselbaşvuru formunda herhangi bir açıklamada bulunulmadığı gibi yukarıdakişikâyetlerin bu süreçle ne şekilde ilintili olduğu konusunda da yeterli biraçıklamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvurucununAnayasa'nın 36. ve 40. maddeleri kapsamında dile getirdiği iddialarınıtemellendiremediği sonucuna ulaşılmıştır.
25. Açıklanan gerekçelerle temellendirilmemiş şikâyetkapsamındaki başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönündenincelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.