TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HÜMA BAYOĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13229)
Karar Tarihi: 26/12/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Tuğçe TAKCI
Başvurucu
:
Hüma BAYOĞLU
Vekili
:
Av. Etem Saba ÖZMEN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; aynı eylemden iki defa idari para cezası kesilmesi,itirazın da Mahkemece eksik incelemeyle ve yetersiz gerekçeyle reddedilmesinedenleriyle "non bisin idem" ilkesinin (aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmamahakkının) ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca başvurunun kabuledilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göreilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu 1960 tarihinde Şebinkarahisar'da doğmuş olup olaylarıngerçekleştiği tarihte İstanbul ilinde ikamet etmektedir.
7. Avukat olan başvurucunun ev hizmetlerinde izinsiz ve kaçakolarak Türkmenistan vatandaşları N.Y. ile O.J.yiçalıştırdığının tespiti üzerine İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce20/9/2013 tarihli tutanak ile hakkında N.Y.yi kaçakve izinsiz olarak çalıştırması nedeniyle 27/2/2003 tarihli ve 4817 sayılıYabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun'un 4. maddesine muhalefetten 6.163TL tutarında idari para cezası kesilmiştir.
8. Başvurucunun anılan idari para cezasına karşı yaptığıitirazın reddedilmesi üzerine 20/12/2013 tarihinde söz konusu ceza ödenmiştir.
9. Sonrasında İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce28/10/2014 tarihli tutanak ile başvurucu hakkında bu defa N.Y. ile O.J.yi kaçak ve izinsiz olarak çalıştırması nedeniyle aynıyasa maddesine muhalefetten yasak çalıştırılan iki kişi için toplam 12.326 TLidari para cezası kesilmiştir.
10. Başvurucunun itirazı İstanbul 6. Sulh Ceza Mahkemesinin(Mahkeme) 23/5/2014 tarihli kararıyla "...idaripara cezasının ödendiğine ilişkin dekontun hangi tarih ve sayılı idari paracezası ödeme emrine ilişkin olduğuna dair bir açıklamaya yerverilmediği..." gerekçesiyle reddedilmiştir.
11. Başvurucunun Mahkemenin kararına itirazı İstanbul 44. AsliyeCeza Mahkemesinin 19/6/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
12. Nihai karar başvurucuya 7/7/2014 tarihinde tebliğedilmiştir.
13. Başvurucu 5/8/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 26/12/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; izinsiz ve kaçak olarak çalıştırdığı tespitedilen kişilerden biri için mükerrer olarak idari para cezası kesilmesi, ilkcezayı ödediği ve buna ilişkin dekontu sunduğu hâlde yaptığı itirazın Mahkemececezanın mükerrerliğine ilişkin yeterince araştırma yapılmadan ve yetersizgerekçeyle reddedilmesi nedenleriyle "non bis in idem" ilkesinin (aynı suçtan iki kezyargılanmama ve cezalandırılmama hakkının) ihlal edildiğini iddia etmektedir.
B. Değerlendirme
16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama UsulleriHakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği AnayasaMahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamugücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altınaalınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) veyaTürkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin kapsamına da girmesi gerekir. Birbaşka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hakihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesimümkün değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §18).
17. Aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı, Sözleşme’ye ek 7 numaralı Protokol’ün 4. maddesinde yeralsa da, söz konusu Protokol'ün uygun bulunmasına dair 6684 sayılı Kanun'un TürkiyeBüyük Millet Meclisi tarafından 10/3/2016 tarihinde kabul edildiği ve 25/3/2016tarihinde Resmi Gazete'de yayınlandığı, 28/3/2016tarihinde de Bakanlar Kurulunca onaylanan Protokol'ün Türkiye açısından1/8/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği göz önünde bulundurulduğunda, başvuruyakonu ihlal iddiası tarihi itibarıyla anılan Protokol Türkiye açısındanyürürlükte olmadığından başvurucunun hak iddiasının Anayasa ve Sözleşme’ninortak koruma alanının dışında kaldığı anlaşılmaktadır (İffet İnci Gültekin, B. No: 2013/9585,9/3/2016, § 42).
18. Başvurucunun aynı suçtan iki kez yargılandığı yönündekiiddiasının adil yargılanma hakkı altında incelenmesi de mümkün değildir. Aksibir yaklaşım belirtilen ilkenin Sözleşme'yle teminataltına alınanlardan farklı bir hak olarak ek 7 No.lu Protokol içindedüzenlenmesiyle ve anılan Protokol'e taraf olmamak suretiyle ortaya konulaniradeyle bağdaşmaz (İffet İnci Gültekin,§ 45).
19. Açıklanan nedenlerle başvurucunun iddiasının konu bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun konu bakımındanyetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA26/12/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.