TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HÜSEYİN ÖZÇIRPAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13318)
Karar Tarihi: 5/1/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Hasan Tahsin GÖKCAN
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Hüseyin ÖZÇIRPAN
Vekili
:
Av. Ömer ÖNEREN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 15/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/13318 ve 2014/13418numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığındanbirleştirilmiş; incelemeye 2014/13318 numaralı bireysel başvuru dosyasıüzerinden devam edilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu 13/8/2004 tarihinde tapu iptali ve tescil talebiyledava açmıştır. Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi 5/6/2006 tarihli kararı ileMahkemenin yetkisizliğine, dava dosyasının yetkili ve görevli Ankara TüketiciMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Ankara 1. Tüketici Mahkemesi17/6/2013 tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay23. Hukuk Dairesinin 31/3/2014 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerineMahkemece 16/10/2015 tarihli karar ile Mahkemenin görevsizliğine kararverilmiştir. Görevsizlik kararının kesinleşmesinin ardından Gölbaşı 2. AsliyeHukuk Mahkemesinin E.2016/53 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkeme25/5/2016 tarihinde davanın kabulüne karar vermiştir. Davalıların temyiz talebiüzerine dava dosyası Yargıtaya gönderilmiş oluptemyiz incelemesi devam etmektedir.
9. Başvurucu aleyhine 15/5/2007 tarihinde ortaklığın giderilmesitalebiyle dava açılmıştır. Gölbaşı Sulh Hukuk Mahkemesi 20/6/2014 tarihlikararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Karar, taraflaratebliğ edilmiş olup temyiz talebinde bulunulmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 5/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu 13/8/2004 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescildavası ile 15/5/2007 tarihinde aleyhine açılan ortaklığın giderilmesi davasındayargılamaların uzun sürdüğünü belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
A. Esas Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
14. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzerbaşvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucunun13/8/2004 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescil davasında 12 yıl 4 aydır devameden, 15/5/2007 tarihinde başvurucu aleyhine açılan ortaklığın giderilmesidavasında 7 yıl 1 ay süren yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmakgerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
17. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 22.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 22.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın birer örneğinin Gölbaşı (Ankara) 2. Asliye HukukMahkemesine (E.2016/53, K.2016/262) ve Gölbaşı (Ankara) Sulh Hukuk Mahkemesine(E.2007/238, K.2014/355) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE5/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.