TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HÜSEYİN ALTUNCI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/22582)
Karar Tarihi: 28/5/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör
:
Sinan ARMAĞAN
Başvurucu
:
Hüseyin ALTUNCI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; sağlık durumu elverişsiz olmasına rağmen tutukluluğakarar verilmesi ve itirazın hukuka aykırı şekilde reddedilerek tutuklulukhâlinin devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, sivilkişilerce gerçekleştirilen yaralama olayına ilişkin bir ceza soruşturmasıyapılmaması ve tutuklandıktan sonra konulduğu yerin fiziki koşullarınınyetersiz olması sebepleriyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiğiiddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 31/10/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sağlık sorunları ve tutulduğu yerin koşullarınedeniyle tedbiren tahliyesine karar verilmesinitalep etmiştir.
4. Komisyonca, tedbir talebinin Bölüm tarafından kararabağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün 73.maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun -kabul edilebilirlik hususudeğerlendirilmeksizin- Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
5.Bölüm tarafından -başvurunun kabul edilebilirliği konusunda bir değerlendirmeyapılmadan- Elazığ E Tipi Ceza İnfaz KurumuMüdürlüğünün cevabi yazısı dikkate alınarak 7/11/2016 tarihinde tedbirtalebinin reddine karar verilmiştir. Verilen kararda başvurucunun ceza infazkurumunda tutulmaya başlandığı günden itibaren sağlık durumunun takip edildiği,tedavi ve kontrollerinin sevk edildiği hastaneler ve kurum tabipliği tarafındanyapıldığı, ceza infaz kurumunda tutulmasının yaşamınaya da maddi veya manevi bütünlüğüne tehlike oluşturmadığı belirtilmiştir.
6. Başvurucunun bireysel başvurusu Ulusal Yargı Ağı Projesi(UYAP) üzerinden numara verilerek dosya oluşturulmuştur. Bireysel başvuruyakonu evrakların asılları Anayasa Mahkemesine ulaştığında sehven 2016/43044başvuru numarasıyla 30/12/2016 tarihinde yeniden kayıt edilmiştir. İkinci Bölümİkinci Komisyon tarafından 21/3/2018 tarihinde 2016/43044 numaralı bireyselbaşvuru dosyası hakkında kabul edilmezlik kararı verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundanTunceli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamındagözaltına alınmıştır. Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin 20/8/2016 tarihlikararıyla tutuklanarak Tunceli A 3 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunayerleştirilmiş, 25/8/2016 tarihinde ise Elazığ E TipiKapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.
9. Başvurucu, farklı tarihlerde birçok kez tahliye talebiyleadli makamlara dilekçe sunmuştur.Budilekçelerinde sağlık sorunları nedeniyle tahliyesini talep etmiş, Ceza İnfazKurumundaki gayri sıhhi tutma koşullarının kötü muamele niteliğinde olduğunubelirtmiştir. Ayrıca başvurucu üç buçuk yaşında bir çocuğunun bulunduğunu ifadeederek gerekli tedbirlerin alınmasını ve Trabzon ilindeki ceza infaz kurumunanakledilmesini istemiştir. Başvurucunun bu itiraz ve talepleri Elazığ ve Tunceli Sulh Ceza Hâkimlikleri tarafındanreddedilmiştir.
10. Başvurucu 20/9/2016 tarihinde tedavi işlemlerinin kasıtlıolarak geciktirildiği ve engellendiği iddiasıyla Ceza İnfaz Kurumu personelihakkında suç duyurusunda bulunmuştur. ElazığCumhuriyet Başsavcılığı tarafından 13/10/2016 tarihinde -kayıtlara görebaşvurucunun tedavisinin sağlık birimlerince yapıldığının anlaşıldığı veiddialarını destekleyecek delil bulunmadığı gerekçesiyle- ilgililer hakkındakovuşturmaya yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
11. Başvurucunun tutukluluğun devamına ilişkin Tunceli Sulh CezaHâkimliğinin 7/10/2016 tarihli kararına yaptığı itiraz Erzincan Sulh CezaHâkimliğinin 21/10/2016 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
12. Başvurucu 31/10/2016 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
13. Bireysel başvuru sonrası Anayasa Mahkemesi tarafındanbaşvurucunun tedbir talebinin değerlendirilmesi için yazılan yazıya verilencevapta; başvurucunun muayene ve takiplerinin yapıldığı, tedavisine devamedildiği, ilaçlarının reçete edildiği, sağlık hizmetlerine erişimininsağlandığı belirtilmiştir. Ayrıca Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 468 kişiolduğu ancak 15/7/2016 tarihindeki darbe teşebbüsü sürecinden dolayıöngörülemeyen artış yaşanması nedeniyle hâlihazırda kurumda 1136 hükümlü veyatutuklunun bulunduğu, yaşam şartlarının düzeltilmesi için titizlikledüzenlemeler yapıldığı, bu kapsamda spor kompleksinin koğuş haline getirildiğive burada 131 tutuklunun barındırıldığı, başvurucunun tutulduğu bölümde 4tuvalet ve 2 banyonun bulunduğu belirtilmiştir. Bunula beraber yakın zamandafaaliyete geçmesi planlanan Elazığ T Tipi Kapalı Cezaİnfaz Kurumu açıldığında, bahse konu bölümde barındırılan tutukluların normalkoğuşlara alınarak yaşam şartlarının iyileştirileceği konusunda bilgiverilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 28/5/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15.Başvurucu,yakalanarakgözaltına alındığı 16/8/2016 tarihinde Hopa’da köylüler tarafından darp edildiğiiçin karın bölgesindeki ameliyat yerinin patladığını, bu olaya ilişkin adli birsoruşturma yapılmadığını belirtmiştir. Başvurucu, sağlık durumunun kötüolduğunun görmezden gelinerek tutuklandığını ve buna ilişkin yaptığıitirazların ise reddedildiğini, dosyadaki kısıtlama kararı nedeniyle savunmahakkının sınırlandırıldığını söylemiştir. Yapılan kontrollerde altı ay önce ALS-Motor Nöron hastalığı teşhisikonmasına rağmen Ceza İnfaz Kurumunun spor salonunda 132 kişiyle birlikte gayrisıhhi şartlarda tutulduğu için sağlığının zarar gördüğünü beyan eden başvurucu,ölüme terk edildiğini, tutma koşullarının insanlık onuruyla bağdaşmadığınıileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Kabuledilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğerhususlar İçtüzükle düzenlenir.”
17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 80. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“(1)Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerdedüşme kararı verilebilir:
…
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçedenötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedengörülmemesi.
(2)Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki birbaşvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel haklarınkapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gereklikıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 81. maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bölümler ve Komisyonlarca verilenkararlar kesindir. Kararların imzalı asıl suretleri Mahkeme arşivinde saklanır.Birer örneği başvurucuya, Adalet Bakanlığına ve diğer ilgililere tebliğedilir."
19. Başvurucunun şikâyetlerinin özü hukuka aykırı şekildetutuklanması ve tutukluluğa yaptığı itirazlarının haksız şekilde reddedilmesi,Ceza İnfaz Kurumunun fiziki koşullarının yetersiz olması ve sivil kişilercemaruz kaldığı eylemler konusunda ceza soruşturması yapılmamasıdır.
20. Başvurucunun tahliye amacına yönelik tedbir talebi konusundaBirinci Komisyon tarafından dosya Bölüme gönderilmiş ise de dosyanın kabuledilebilir olup olmadığı konusunda hiçbir aşamada herhangi bir değerlendirmeyapılmış değildir. Başvurucunun tedbir talebi değerlendirilmiş vereddedilmiştir (bkz. § 5). Bununla birlikte dosya Bölüme sevk edilmiş ikensehven yapılan kayıt sonrası oluşturulan 2016/43044 numaralı dosyada İkinciKomisyon tarafından kabul edilemezlik kararı verilmiştir (bkz.§ 6). İkinciKomisyon tarafından aynı konuya ilişkin olarak 21/3/2018 tarihinde verilenkararın kesin olduğu hususunda bir kuşku bulunmamaktadır. Ayrıca verilen karardan farklı birdeğerlendirme yapmayı gerektiren sebep de bulunmamaktadır.
21. Başvurucunun bireysel başvuruya konu şikâyetlerinin Komisyontarafından başka bir esas numarasında olsa da karara bağlandığı, dile getirilenşikayetlerin hiçbir aşamada kabul edilebilir bulunmadığı ve tedbir talebininBölümce değerlendirildiği gözönüne alındığındabaşvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığıanlaşılmıştır.
22. Öte yandan İçtüzük'ün 80.maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinindevamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının vesınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığıherhangi bir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendigereğince başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesininsürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyleDÜŞMESİNE,
B.Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 28/5/2019 tarihindeOYBİRLİĞİYLE karar verildi.