TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
KAMİL SERDAR ATAK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/43245)
Karar Tarihi: 9/10/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Selahaddin MENTEŞ
Raportör
:
Abdullah UÇAR
Başvurucu
:
Kamil Serdar ATAK
Vekili
:
Av. Zafer ERDOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedeniylekişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; haksız olarak hâkimlik mesleğindençıkarılma nedeniyle de çeşitli anayasal hakların ihlal edildiği iddialarınailişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/09/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Yapılan incelemede aralarında konu ve kişi bakımından irtibatolması nedeniyle 2016/74863 numaralı başvurunun 2016/43245 numaralı başvuru ilebirleştirilmesine, incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına ve diğer dosyanınkapatılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
9. Olay tarihinde hâkim olarak görev yapmakta olan başvurucuhakkında 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıtarafından ağır cezalık suçüstü hâli bulunduğu değerlendirilerek FETÖ/PDY'nin hiyerarşik yapılanmasında yer aldığı iddiasıylasoruşturma başlatılmıştır.
10. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) Genel Kurulunun24/8/2016 tarihli kararı ile başvurucunun meslekten ihraç edilmesine kararverilmiş ve anılan karar kesinleşmiştir.
11. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının HSYK kararıyla meslektenihraç edilenler hakkında soruşturma işlemlerinin yapılması yönündeki yazısıüzerine Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 18/7/2016 tarihindebaşvurucu gözaltına alınmıştır.
12. Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı 19/7/2016 tarihinde,başvurucuyu silahlı terör örgütü (FETÖ/PDY) üyesi olma suçundan tutuklanmasıistemiyle Kırşehir Sulh Ceza Hâkimliğine sevk etmiştir. Hâkimlik 20/7/2016tarihinde başvurucunun müsnet suçtan tutuklanmasınakarar vermiştir.
13. Başvurucu 26/9/2016 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
14. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 21/12/2018 tarihli iddianameile başvurucunun silahlı terör örgütü üyesi olma suçunu işlediğinden bahislecezalandırılması istemiyle Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davasıaçmıştır.
15. Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2019/5 sayılı dosyasıüzerinden kovuşturma aşaması başlamıştır.
16. Dava, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla ilkderece mahkemesinde derdesttir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 9/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Kişi Hürriyeti veGüvenliği Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
1. Başvurucunun İddialarıve Bakanlık Görüşü
18. Başvurucu, haksız yere tutuklandığını belirterek kişihürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
19. Bakanlık görüşünde, kabul edilebilirlik yönündenbaşvurucunun 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141.maddesindeki tazminat yolunu tüketmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasyönünden yapılan değerlendirmede ise tutuklama kararına ve iddianamedekidelillere atıf yapılarak somut olayda suç işlendiğine ilişkin kuvvetli suçşüphesinin bulunduğu belirtilmiştir.
20. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında; iddianamedegösterilen delillerin suç işlediğine ilişkin kuvvetli şüphenin var olduğunugösteren deliller olmadığını ileri sürmüştür.
2. Değerlendirme
21. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hakihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecekikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincillikniteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek içinöncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur (Ayşe Zıraman ve CennetYeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, §§ 16, 17).
22. Somut olayda başvuru formu ve eklerinde, başvurucununtutuklanmasına ilişkin karar ile bu karara karşı itiraz yoluna başvurupbaşvurmadığı ve başvurulmuş ise itiraz merciince itirazın ne şekildesonuçlandırıldığı hususlarında bilgi ve belge bulunmamaktadır.
23. Başvurucunun anılan şikâyetine ilişkin olarak ilgiliyargısal mercilere başvurmadan ve başvurmuş ise olağan kanun yollarınıtüketmeden doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunması, bireyselbaşvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmamaktadır.
24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizinbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğunakarar verilmesi gerekir.
B. Meslekten İhracaİlişkin Hak İhlali İddiası
1. Başvurucunun İddialarıve Bakanlık Görüşü
25. Başvurucu, 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal KapsamındaAlınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümlerinedayanılarak HSYK'nın kararıyla haksız olarakgörevinden ihraç edildiğini ileri sürmüştür.
26. Bakanlık, başvurunun bu kısmına ilişkin bir görüşbildirmemiştir.
2. Değerlendirme
27. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği AnayasaMahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarınıntüketilmesi zorunludur. Başvurucunun bireysel başvuru konusu şikâyetiniöncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarakiletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlarasunması, bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özenigöstermiş olması gerekir (İsmail Buğra İşlek,B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).
28. 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu KurulmasıHakkında KHK'da; 667 sayılı KHK’nın 3. maddesinin (1) numaralı fıkrasıkapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarınakarar verilenlerin kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilkderece mahkemesi olarak Danıştaya dava açabileceklerive bu kişilerden daha önce dava açmış olanların idare mahkemelerinde derdestolan veya karar verilen dosyalarının Danıştayagönderileceği hükme bağlanmış ve bu şekilde anılan uyuşmazlıkların çözümündeidari yargıda hangi yargı yerinin görevli olduğuna yönelik uygulamada yaşanantereddütler giderilmiştir. Daha önce dava açanlar yönünden de geçiş hükümleriihdas edilmiştir. Buna göre 685 sayılı KHK'da belirginleştirilen dava yolununbaşvurucuların durumuna uygun, telafi kabiliyetini haiz, etkili bir yargı yoluolduğu ve bu olağan başvuru yolu tüketilmeden başvuruların incelenmesininbireysel başvurunun ikincil niteliği ilebağdaşmadığı sonucuna varılmıştır (benzer yöndeki kararlar için bkz. Hacı Osman Kaya, B. No: 2016/41934,16/2/2017; Murat Hikmet Çakmakcı,B. No: 2016/35094, 15/2/2017).
29. Somut olayda, aynı mahiyetteki iddialara ilişkin olarakanılan kararlarda ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktaolup bu kapsamda başvurucunun hukuk sisteminde mevcut idari ve yargısal yollarıtüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.
30. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA9/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.