TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
K.M. BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2017/29838)
Karar Tarihi: 27/1/2021
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Rıdvan GÜLEÇ
Basri BAĞCI
Raportör
:
Hüseyin MECEK
Başvurucu
:
K.M.
Vekili
:
Av. Enes KAFADAR
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalmariski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muameleyasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 20/7/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca 2017/20323 No.lu bireysel başvurudosyasıyla ilişkili olduğu gerekçesiyle başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
6. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi’nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göreolaylar özetle şöyledir:
A. Genel Olarak
7. Başvurucu, 1970 doğumlu olup Özbekistan vatandaşıdır.
8. Din alimi olduğunu söyleyen başvurucu, ülkesindekiKur'an ve din dersleri vermeye başladıktan sonra gördüğü baskılar nedeniyle2006 yılında Birleşik Arap Emirlikleri’ne göçtüğünü, 2014 yılında ailesiylebirlikte Birleşik Arap Emirliklerinden Türkiye’ye geldiğini ifade etmektedir.
9. Özbekistan İNTERPOL biriminin gönderdiği, terörörgütleriyle ilişkili olduğu ihtimali bulunan 29 kişilik listede yer alanbaşvurucu hakkında 24/1/2017 tarihinde genel güvenlik (G-87) nedeniyletahdit veri girişi yapılmıştır.
10. Başvurucunun 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılıYabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. maddesinin (1) numaralıfıkrasının (d) uyarınca “Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığıaçısından tehdit oluşturanlar” kapsamında olduğu değerlendirilerek DenizliValiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 30/3/2017 tarihli kararı ile hakkındasınır dışı kararı verilmiştir.
B. AnayasaMahkemesine Yapılan 2017/20323 No.lu İlk Başvuru
11. Başvurucu 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı OlağanüstüHâl Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname(676 sayılı KHK) ile 6458 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik sonrasında sınırdışı etme işlemi yönünden etkili bir iç hukuk yolu bulunmadığını belirterek14/4/2017 tarihinde doğrudan bireysel başvuruda bulunmuştur.
12. 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin (3) numaralıfıkrasında 676 sayılı KHK ile yapılan değişiklik sonrasında sınır dışı etmekararlarına karşı dava açma süresi içinde veya yargılama sonuçlanıncaya kadaryabancının sınır dışı edilmeyeceği hükmüne bazı istisnalar getirilmiştir.
13. Buna göre “terör veya çıkar amaçlı suçörgütlerinin yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar”, “kamu düzeni, kamugüvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar” ile“uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyleilişkili olduğu değerlendirilenler” bakımından dava açma süresinde veyayargılama sonuçlanmadan önce yapılan bireysel başvurular bakımından sınır dışı işlemininyürütmesinin durdurulmasına yönelik tedbir talepleri hakkında değerlendirmeyapılması gereği ortaya çıkmıştır (Y.T. [TK], B. No: 2016/22418,1/11/2016).
14. Anılan KHK değişikliği nedeniyle 19/4/2017 tarihindebaşvurucu hakkında verilen sınır dışı kararının uygulanmaması yönünde tedbirkararı verilmiştir.
15. 2017/20323 No.lu bireysel başvuru dosyasıyla birliktetoplam 243 başvuru dosyası, 7/12/2020 tarihinde 2016/43088 No.lu başvurudosyasıyla birleştirilmiştir.
16. A.A.K. ve diğerleri (B. No: 2016/43088,3/12/2020) kararında tüm başvurucular yönünden kötü muamele yasağı ve bununlabağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine, kamu makamlarıtarafından başvurucular hakkında yeniden bir değerlendirme yapılıncaya kadarbaşvurucuların sınır dışı edilmemesine karar verilmiştir.
C. AnayasaMahkemesine Yapılan İkinci Başvuru
17. Başvurucu; sınır dışı kararının kendisine usulüneuygun olarak tebliğ edilmediğini, başvuru yollarının 6458 sayılı Kanun’un 53.maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre itiraz usul ve yöntemleriningösterilmediğini, bu nedenle kararı tebellüğden imtina ettiğini, sınır dışıedildiği takdirde işkence ve kötü muameleye maruz kalacağını öne sürerek2/5/2017 tarihinde Denizli İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır.
18. Dava 26/5/2017 tarihinde süre aşımı nedeniylereddedilmiştir.
19. 20/6/2017 tarihinde tebliğ edilen karara karşıbaşvurucu 20/7/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
20. Mahkemenin 27/1/2021 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli YardımTalebi Yönünden
21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No:2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçiminiönemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksunolduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardımtalebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
B. İhlal İddiaları Yönünden
22. Başvurucu; hakkında genel güvenlik (G-87) nedeniylekonulan tahdit kaydının Özbekistan yetkililerinin asılsız ve mesnetsizithamlarından ibaret istihbari paylaşımlara dayandığını, sınır dışı edilirseülkesinde resmî makamların açık hedefi hâline geleceğini, işkence ve kötümuamele görme hatta ölüm riskinin bulunduğunu belirterek kötü muameleyasağının, sınır dışı kararının kendisine itiraz usullerini bildirir şekildetebliğ edilmemesine kaşın davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesinden ötürükötü adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini öne sürmüştür.
23. "Olay ve Olgular" kısmında daaçıklandığı üzere başvurucunun aynı konuya ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine2017/20323 başvuru numarası ile kayda alınan bir başvuru yaptığı, bu başvurununAnayasa Mahkemesince karara bağlandığı ve her iki başvurunun talep ve konu itibarıylaaynı nitelikte olduğu anlaşılmıştır (benzer yöndeki karar için bkz. MehmetSatıcıoğlu (2), B. No: 2014/11339, 14/11/2018).
24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mükerrer başvuruniteliğinde olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun mükerrer başvuru olması nedeniyleREDDİNE,
D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesimağduriyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucununyargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin bilgi için İçişleri BakanlığıGöç İdaresi Genel Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 27/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.