TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
LEVENT ATSAK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/9859)
Karar Tarihi: 3/11/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Gülsüm Gizem GÜRSOY
Başvurucu
:
Levent ATSAK
Vekili
:
Av. Hüsnü Alper ALPMAN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, başvurucunun yerel bir gazetede yaptığı habernedeniyle hakkında hakaret ve özel hayatın gizliliğini ihlal etme suçlarındanmahkûmiyet hükmü kurulması nedeniyle ifade ve basın hürriyetinin ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru 10/3/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabuledilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, Denizli'de yayın yapan yerel bir gazetedegazetecilik yapmaktadır.
9. Müşteki K., Denizli'de tabldot hizmeti veren bir yemekşirketinin sahibidir. Müştekilerden kadın olan F. ise olayların geçtiği tarihtebu işyerinde çalışmaktadır. F.nin geçmiş bir tarihte bir gönül ilişkisi olmuşve ilişki yaşadığı kişi gizlice cinsel içerikli görüntülerini çekerek internetekoymuştur. Mahrem alana ilişkin görüntüleri ifşa eden kişi hakkında olay tarihiitibarıyla özel hayatın gizliliğini ihlal etme suçundan yapılan yargılama devametmektedir.
10. Başvurucu, F. hakkında yerel gazetenin 5/9/2012tarihli nüshasında "Denizli'yi Sarsan O Görüntüler İnternette" başlıklıbir haber yayımlamıştır. Bir kadın bacağı görüntüsünün de eklendiği haberşöyledir:
"'Denizli'yi sarsan o görüntülerinternette. Denizlili ünlü hazır yemek ve temizlik firmasının elemanı olduğuiddia edilen bayanın müşterisi ile tabldot pazarlığı yaparken ortaya çıkangörüntüler kamuoyunu sarstı. İnternete düşen Denizlili bir firmanın elemanı olduğuiddia edilen genç bayanın porno içerikli görüntüleri kamuoyunu şok etti.Müşterileri ile ilişkisi olduğu iddia edilen bayanın sevişme görüntüleri iseinternete sızdı. İsmi tabldot hazır yemek ve temizlik firması olarak geçen ünlüfirmamız ise bu durum karşısında oldukça zor duruma düşüyor. Ünlü firmamızınismi ise ticari rakipleri karşısında zor duruma düşmemesi için saklı tutuluyorancak internet ortamında firmanın ismi açık açık geçiyor"
11. Başvurucu aynı gazetenin 6/9/2012 tarihli nüshasında "SeveSeve Yediler'' üst başlığı altında "Pornografik Pazarlığın PerdeArkasında Hangi Gerçekler Var, Müşteriler Yemekleri mi Çok Sevdi yoksa PazarlıkŞeklini mi?" alt başlığı içeren bir haber daha yapmıştır. F.ninyüzünün yarısının göründüğü fotoğrafın da olduğu haber şöyledir:
"Denizli'de hizmet veren hazıryemek ve temizlik firmasının elamanı olduğu iddia edilen bir bayanın müşterisiile tabldot pazarlığı yaparken ortaya çıkan porno içerikli görüntüleriDenizli'de bomba etkisi yarattı, görüntülerin sanal aleme düştüğü vesürmanşetten yer verdiğimiz olayın ardından kamuoyu meraklı bir bekleyiş içinegirdi. Kulvar gazetemizin verdiği özel haber niteliği taşıyan ve sürmanşettenverdiğimiz 'Denizli'yi sarsan o görüntüler internette' başlıklı habersonrasında Denizli kamuoyunu hemen telefonlara sarılarak Kulvar Gazetesiniaradı. Habere konu olan tarafların mağdur olmaması için gazetemiz firma ve kişiisimlerini yayınlamama kararı almıştır. Hazır yemek ve temizlik firmasınınelemanı olduğu iddia edilen bir bayanın görüntülerinde yer alan ve tabldotpazarlığı yaparken porno içerikli ilişki halinde yüzü görünmeyen şahsın kimolduğunu da merak konusu oldu, Denizli Kamuoyu aynı zamanda pazarlığa giren buşahsın kim olduğunu da merak ediyor, tabldot firmasının farklı şekilde pazarlıkyapan bazı müşterilerinin ise yemekleri çok beğendikleri için mi yoksa farklıbir nedenle mi bu firmayı seçtikleri kamuoyu tarafından merak ediliyor, DenizliSallanıyor, dün gazetemizin sür manşetinden yer verdiğimiz, 'Denizliyi sarsan ogörüntüler' başlıklı haberimiz büyük yankı uyandırdı”
12. Söz konusu haberler nedeniyle müştekiler, F.yitanıyanların ilgili haberi görünce işyerinin K.ya ait olduğunu anladıklarını,hem F.nin hem de K.nın kişisel itibarlarının zarar gördüğünü belirterekbaşvurucunun cezalandırılması talebiyle Cumhuriyet savcılığına suç duyurusundabulunmuşlardır.
13. Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurucuhakkında hakaret ve özel hayatın gizliliğini ihlal etme suçlarındancezalandırılması talebiyle 22/11/2012 tarihinde iddianame düzenlenmiştir.
14. Yargılamayı yapan Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesibaşvurucunun hakaret suçundan 1 yıl 16 ay hapis cezası ile, özel hayatıngizliliğini ihlal etme suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasınakarar vermiştir.
15. Başvurucu ilgili kararı temyiz etmiştir. Temyizüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kararın bozulmasını talep etmiştir.Hüküm, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 11/11/2015 tarihli ilamıyla onanarakkesinleşmiştir.
16. Nihai karar başvurucuya 19/2/2016 tarihinde tebliğedilmiştir.
17. Başvurucu 10/3/2016 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İLGİLİHUKUK
18. 16/9/2014 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun"Hakaret" kenar başlıklı 125. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
“(1) Bir kimseye onur, şeref vesaygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edenveya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi,üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır...
(2)Fiilin, mağduru muhatap alan sesli,yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkradabelirtilen cezaya hükmolunur.
(4) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/15 md.)Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır."
19. 16/9/2014 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun"Özel hayatın gizliliğini ihlal" kenar başlıklı 134. maddesininikinci fıkrası şöyledir:
"(2) (Değişik: 2/7/2012-6352/81md.) Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarakifşa eden kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İfşaedilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezayahükmolunur."
V. İNCELEME VEGEREKÇE
20. Mahkemenin 3/11/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
21. Başvurucu, müşteki F.ye ait görüntüleri kendisininçekmediğini, internet ortamında yayılmış olan görüntüleri haberleştirdiğini,yaptığı haber nedeniyle iki ayrı suçtan kendisine ceza verildiğini, YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen tebliğnamedeki bozma sebeplerinindikkate alınmadığını belirterek adil yargılanma hakkı ile ifade ve basın özgürlüklerininihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Genel İlkeler
22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3) numaralı,48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün(İçtüzük) 59. maddesinin (2), (3) ve (4) numaralı fıkraları uyarınca AnayasaMahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylarhakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlaledildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamakbaşvurucuya düşer. Anılan kurallara göre başvurucunun kamu gücünün işlem, eylemya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük iledayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayanılan deliller ileihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinibaşvuru dilekçesine eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlaleneden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarihsırasına göre özeti yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardanhangisinin hangi nedenle ihlal edildiği, buna ilişkin gerekçeler ve delilleraçıklanmalıdır (Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20; ÜnalYiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, §§ 18, 19; Sabah Yıldızı Radyo veTelevizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, [GK], B.No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).
23. Yukarıda belirtilen koşullar yerine getirilmediğitakdirde Anayasa Mahkemesi, başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun olduğugerekçesiyle kabul edilemez bulabilir. İddiaların dayanaktan yoksun olmadığıkonusunda Anayasa Mahkemesinin ikna edilmesi, başvurucu tarafından ortayakonulan somut bilgi ve belgelerin niteliğine bağlıdır. Başvurucunun önceliklebaşvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesini önlemek için başvuruformu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgeleri sunması ve gerekliaçıklamaları yapması zorunludur (Veli Özdemir, § 23; Ünal Yiğit,§ 22).
24. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurulardabaşvurucunun başvurusunu titizlikle hazırlaması ve takip etmesi yükümlülüğüvardır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun soyut şekilde Anayasa hükümlerineatıfta bulunmasının iddiaları ispatladığı anlamına gelmeyeceğini birçok kezvurgulamıştır. Başvurucu; başvuru formunu özenle doldurmak, ihlal iddiasınındayanağı olan tüm olayları göstermek, başvuruyu aydınlatacak ve hükmün esasınıetkileyecek argümanları destekleyici tüm belgeleri başvuru dilekçesine eklemek,bir bilgi veya belge elde edilememişse bunun da nedenlerini açıklamakzorundadır (şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasınınkanıtlanamadığına ilişkin karar için bkz. Ünal Yiğit, §§ 25, 26; ifadeözgürlüğünün ihlal edildiği iddiasının kanıtlanamadığına ilişkin karar içinbkz. Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi veTicaret Anonim Şirketi, §§ 22-26).
2. İlkelerinOlaya Uygulanması
25. İlk derece mahkemesi F.nin özel hayatı kapsamındakicinsel ilişki görüntülerinin kamuoyunun bilgilenmesi gereken hususlardanolmadığını, ayrıca bu görüntülerin kişinin çalıştığı işyeri ileilişkilendirilmesi, işyerinin her iki haberde de bu olaydan daha önemliymişgibi ön plana çıkarılmış olması, yazıların sadece F.ye yönelik olarak değilK.yı da hedef alan, küçük düşüren, ona zarar vermeye yönelen yazılar olduğunubelirtmiştir. Mahkeme, ilgili yazıların haber niteliğinde olmadığı ve tahkirkastının bulunduğu sonucuna vararak başvurucuyu cezalandırmıştır.
26. Başvurucu verilen karar nedeniyle ifade ve basınözgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüş ise de ihlal iddiasını kanıtlamakonusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirebilmiş değildir. Başvurucu,başvuru formunda yalnızca iki ayrı suçtan cezalandırılmasına ve lehe indirimhükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesi nedeniyle ifade ve basınözgürlüklerinin ihlal edildiğini soyut bir şekilde ileri sürmekle yetinmiştir.Başvurucu; yaptığı haberin daha önce kamuoyunda yer alıp almadığını, bu haberinyaygınlık kazanıp kazanmadığını gösterememiş, habere ilişkin arka planbilgisini, haberde yer alan ifadelerin kime karşı yazıldığı da dâhil olmaküzere yazılma şekli ve nedenini, haberi yapmasında kamu yararı bulunupbulunmadığını, yaptığı haberin genel yarara ilişkin bir tartışmaya katkısağlayıp sağlamadığını, kamuoyu ile diğer kişilerin düşünce açıklamalarıkarşısında bir hakka sahip olup olmadığını izah etmemiştir. Başvurucu,müştekiler hakkında Türk toplumunca son derece ağır sayılan isnatlarındabulunmuş; müştekilerin kimliklerini açık etmiş ve kadın müştekinin resminigazetede yayımlamıştır. Başvurucu, anayasal haklarının müştekilerin haklarıkarşısında neden daha baskın geldiğine dair hiçbir temellendirme yapmamıştır.
27. Sonuç olarak başvurucu, ihlal iddiasına ilişkin delillerinisunma ve bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlaledildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğünü yerinegetirmemiş; bu bağlamda ileri sürdüğü ihlal iddialarını temellendirememiştir(benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Sabah Yıldızı Radyo ve TelevizyonYayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, § 25).
28. Önemle belirtilmelidir ki bireysel başvuruincelemesinde Anayasa Mahkemesinin görevi başvurucunun başvuru formunda ilerisürdüğü gerekçelerle sınırlı bir incelemeyi kapsamaktadır. Başvurucununbireysel başvuru formunda mağduriyetini gösteren açıklamalar yapmaması ve/veyamağduriyetine dayanak olarak ileri sürdüğü hususları delillendirmemesidurumunda Anayasa Mahkemesi, başvurucu yerine geçerek delil toplama ve ihlaliddialarını gerekçelendirme görev ve yükümlülüğüne sahip değildir (MustafaAkaydın, B. No: 2015/14800, 8/1/2020, § 27).
29. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksunolması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğineilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerindeBIRAKILMASINA 3/11/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.