TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
LOBARKHAN MADOLOVA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/39006)
Karar Tarihi: 31/10/2024
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Fatih ALKAN
Başvurucu
:
Lobarkhan MADOLOVA
Vekili
:
Av. Mehmet Barış ÖZER
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; yurda giriş yasağı işleminin iptali talebiyle açılan davanın reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. 1983 doğumlu olan başvurucu, Kırgızistan vatandaşıdır. Kırgızistan'da İngilizce öğretmenliği lisans programını tamamladığını, evli ve üç çocuk annesi olduğunu, 2010 yılında yaşanan Kırgız-Özbek çatışmaları nedeniyle maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü belirten başvurucu, eşinin Hacettepe Üniversitesinde öğrenim gördüğü gerekçesiyle aynı yıl Türkiye'ye gelmiştir. Sığınma talebi 2011 yılında kabul edilen başvurucu, oturum izni aldığı Gaziantep'e yerleşmiştir.
3. Türkçe öğrendiğini, 2012 yılından itibaren çeşitli özel okullarda İngilizce öğretmeni olarak çalıştığını ve 2016 yılında gerçekleşen darbe teşebbüsünün ardından çalıştığı okulun kapatılması nedeniyle işsiz kaldığını ifade eden başvurucu hakkında 10/9/2016 tarihinde G-82 koduyla yurda giriş yasağı tahdit kaydı konulmuştur.
4. Başvurucu, millî güvenlik aleyhine faaliyette bulunan veya bulunduğu şüphesi taşıyan yabancılara yönelik olan söz konusu tahdit işleminin kaldırılması talebiyle Ankara 1. İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Dava dilekçesinde Türkiye'yi kendi vatanı gibi gördüğünü, çocuklarını Türk kültürü içinde yetiştirmek istediğini, çalıştığı okulun kapatılmasının ardından İl Millî Eğitim Müdürlüğüne başvurarak Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) ile herhangi bir iltisakının olmadığını açıkça beyan ettiğini, millî güvenliğe karşı herhangi bir yasa dışı faaliyetinin olmadığını ileri sürmüştür. Hakkındaki işlemin gerekçesinin soyut olduğunu, başka bir delilin bulunmadığını belirten başvurucu, işlemin keyfî ve hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Davalı idare; söz konusu tahdit kaydının sınır dışı işlemi olmadığını, yurda giriş yasağına yönelik bir tedbir içerdiğini, FETÖ/PDY iltisaklı bir işyerinde çalışması nedeniyle başvurucunun kamu güvenliği açısından sakıncalı olan yabancılar kapsamında değerlendirildiğini ve işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürmüştür.
5. İdare Mahkemesi; işlemin güvenlik birimlerinin raporları dikkate alınmak suretiyle hükümranlık yetkisi dâhilinde tesis edildiği, işlemde ulusal ve uluslararası metinlere aykırılık bulunmadığı ve uluslararası anlaşmalar gereğince yabancıların yurda giriş haklarının olmadığı gerekçeleriyle 21/10/2020 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. İstinaf istemi, kararın usule ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 7/6/2021 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
6. Başvurucu, nihai kararı 13/7/2021 tarihinde öğrenmiş ve 12/8/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
8. Başvurucu; hakkındaki yurda giriş yasağının Türkiye'ye girmesine engel olduğunu, aile birliğinin korunmasına engel teşkil ettiğini, hakkında herhangi bir adli soruşturma olmamasına ve somut bir delil bulunmamasına rağmen söz konusu işlemin tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. Adalet Bakanlığının (Bakanlık) görüşünde, İçişleri Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden temin edilen görüş ve ilgili belgelerin başvurucunun şikâyetlerine ilişkin olarak yapılacak incelemede dikkate alınmak üzere gönderildiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı sunduğu beyanda iddialarını yinelemiştir.
9. Başvuru dosyasına sunulan bilgi, belge ve açıklamalar çerçevesinde, öncelikle başvurunun aile hayatına saygı hakkı kapsamında ele alınabilecek nitelikte olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.
10. Ana Erpay (B. No: 2018/6254, 29/6/2021) kararında Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvurunun incelenebileceğini, başvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunluluğunun bulunduğunu vurgulamıştır. Buna göre başvurucuların yükümlülüğü, şikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak ve bunlara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmaktır. Başvurucuların hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamak olarak ifade edilmiştir (Ana Erpay, § 35). Ayrıca bir başvurucunun başvurusunun esasını ve bu kapsamda kamu makamları tarafından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialarını gerekçelendirmesinin, buna ilişkin olay ve olguları açıklamasının ve delillerini sunmasının zorunlu olduğu anılan kararda belirtilmiştir. Yine, başvurucuların anılan yükümlülüklere uymamaları hâlinde şikâyetlerini temellendiremedikleri için başvurularının açıkça dayanaktan yoksun bulunabileceği, temellendirmeye ilişkin incelemenin her başvurunun somut koşullarında yapılacağı vurgulanmıştır(Ana Erpay, §§ 37-39).
11. Somut başvuruda yurda giriş yasağı bulunan başvurucu, söz konusu kaydın aile bütünlüğünü etkileyebileceğini ve çocuklarından uzak kalmasına neden olabileceğini belirterek giriş yasağına ilişkin kararın iptalini istemiştir.
12. Söz konusu tahdidin başvurucunun aile hayatına saygı hakkını ne derecede etkilediği veya mevcut bir müdahalenin bulunup bulunmadığı konusunda başvurucu ile kamu makamları arasında ihtilaf bulunmaktadır. Bu durumda Anayasa Mahkemesinin bu başvurunun esasını inceleyebilmesi için başvurucunun aile hayatı hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmasının kritik önemde olduğu açıktır (Peri Kırık, B. No: 2015/19795, 9/1/2019, § 32). Zira başvurucunun ülkemizde güçlü ailevi bağlara sahip olup olmadığına ilişkin olarak vermesi gereken aile hayatına ilişkin bilgiler, aile hayatının korunması konusundaki bireysel menfaat ile yurda giriş yasağına ilişkin işlemin uygulanması bağlamında gözetilen kamusal menfaat arasında adil bir denge kurulup kurulmadığının saptanabilmesi açısından mutlak bir gerekliliktir.
13. Kırgızistan vatandaşı olan başvurucu, Türkiye'ye gelmeden önce evlendiğini ve üç çocuk sahibi olduğunu ifade etmektedir. Başvurucunun ülkemizde bulunduğu süre içinde eşi ve çocukları ile yaşadığı, dolayısıyla bir aileye sahip olduğu görülmekle eşi ve çocukları ile Kırgızistan'a ya da başka bir ülkeye gitmelerinde ve aile hayatlarını orada sürdürmelerinde ciddi engeller bulunduğuna dair bilgi ve bulgular başvuru dosyasına sunulmamıştır. Ayrıca çocukların ya da eşin Türk vatandaşı olup olmadıklarına ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı ve mevcut aile yaşantısına dair somut bilgilerin başvuru dosyasında mevcut olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla başvurucunun ailesiyle Türkiye'de ikamet etmelerinin neden zorunlu bir ihtiyaca dayandığı konusunda ikna edici bir gerekçenin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Yine başvurucu, devletin kamu düzenini korumak üzere yabancıların ülkeye girişini ve ikamet etmesini denetleme konusundaki takdir yetkisinin kötüye kullanıldığını gösteren ikna edici deliller de sunamamıştır.
14. Sonuç olarak başvurucu, şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ile bireysel başvuruya konu ettiği ve aile hayatına saygı hakkının hangi nedenlerle ihlal edildiğini açıklamak yönündeki yükümlülüğünü yerine getirmemiş, bu bağlamda ileri sürdüğü ihlal iddialarını temellendirememiştir.
15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle diğer kabul edilebilirlik koşulları incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
C. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 31/10/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.