TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İLYAS TÜREDİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/1267)
Karar Tarihi: 13/6/2013
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Mehmet ERTEN
Zehra Ayla PERKTAŞ
Burhan ÜSTÜN
Nuri NECİPOĞLU
Raportör
:
Selami TURABİ
Başvurucu
:
İlyas TÜREDİ
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, kasten insan öldürme, yağma ve mala zararverme suçlarından yargılandığı davada, delillerin eksik ve hatalıdeğerlendirilmesi sonucu mahkûmiyetine karar verilmesi nedeniyle adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 31/1/2013 tarihindeSakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerininidari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bireksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 11/6/2013tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararıalınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucunun kasten insan öldürme, yağma ve mala zararverme suçlarını işlediği konusunda yeterli şüpheye ulaşan Sakarya CumhuriyetBaşsavcılığı, cezalandırılması talebiyle aynı yer Ağır Ceza Mahkemesine hitaben11/9/2007 tarih ve E.2007/4199 sayılı iddianamedüzenlemiştir.
6. Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin iddianameyi kabulü ilebaşvurucu hakkında kamu davası açılmış ve Mahkemenin 20/2/2008tarih ve E.2007/227, K.2008/60 sayılı kararıyla başvurucunun, kasten insanöldürme suçundan 20 yıl hapis, yağma suçundan 6 yıl hapis ve mala zarar vermesuçundan 6 yıl hapis cezaları ile mahkûmiyetine karar verilmiştir.
7. Başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 23/11/2010 tarih ve E.2008/10919, K.2010/7490 sayılıilamıyla anılan mahkeme kararı mala zarar verme suçu yönünden bozulmuş, diğersuçlar yönünden onanmış ve onanan suçlar yönünden karar aynı tarihtekesinleşmiştir.
8. Mala zarar verme suçu yönünden bozma sonrası yapılanyargılamada Mahkeme, 4/4/2011 tarih ve E.2011/15 veK.2011/62 sayılı kararıyla başvurucunun mahkûmiyetine karar vermiş,başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 8/11/2012 tarih veE.2012/3138 ve K.2012/8035 sayılı kararla anılan Mahkeme kararını onamış vekarar aynı tarihte kesinleşmiştir.
9. Başvuru formunda nihai kararın tebliğ veya öğrenme tarihi15/11/2012 olarak belirtilmiştir.
B. İlgili Hukuk
10. 23/3/2005 tarih ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi KanunununYürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 8. maddesi, 4/4/1929 tarih ve 1412sayılı mülga Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305 ila 326. maddeleri,26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 82.,149.ve 152. maddeleri .
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
11. Mahkemenin 13/6/2013 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 31/1/2013 tarih ve 2013/1267 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, kasten insan öldürme,yağma ve mala zarar verme suçlarından yargılandığı davada delillerin eksik vehatalı değerlendirilmesi sonucu mahkûmiyetine karar verildiğini, kendisinin busuçları işlemediğini, suçu işleyenlerin başkaları olduğunu, kendisinin asılfaillere yardım etmesi sebebiyle cezalandırıldığını ancak yardım etmeksuçlaması sebebiyle 35 yıl hapis cezası verilmesinin adaletsizlik olduğunubelirterek Anayasa’nın 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüş ve yeniden yargılanma talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Kasten İnsan Öldürme ve YağmaSuçları Yönünden Adil Yargılanma Hakkının İhlali İddiası
13. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceler.”
14. Anılan kanun hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihiolup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlaraleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilir. Niteliği itibarıyla kamudüzenine ilişkin olan bu başvuru şartını taşımayan bireysel başvurularınincelenebilmesi mümkün değildir.
15. Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesinbir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekildeuygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B. No: 2012/51, § 22, 25/12/2012).
16. Başvuru konusu olayda, Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 20/2/2008 tarih ve E.2007/227, K.2008/60 sayılı kararı,Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 23/11/2010 tarih ve E.2008/10919, K.2010/7490sayılı kararı ile onanmış ve hüküm aynı tarihte kesinleşmiştir. Bu durumdabaşvuru, zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisi dışında kalmaktadır.
17. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığındanbaşvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir
2. Mala Zarar Verme Suçu Yönünden AdilYargılanma Hakkının İhlali İddiası
18. 6216 sayılı Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.…”
19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün“Başvuru süresi ve mazeret”başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarınıntüketildiği ve buna ilişkin kararın kesinleştiği tarihten, başvuru yoluöngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmasıgerekir.”
20. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47.maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64.maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurtdışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir.
21. Başvuru konusu Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 4/4/2011 tarih ve E.2011/15 ve K.2011/62 sayılı kararı,Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 8/11/2012 tarih ve E.2012/3138 ve K.2012/8035 sayılıkararı ile onanarak kesinleşmiştir. Başvurucu nihai karardan haberinin 15/11/2012 tarihinde olduğunu belirtmiştir.
22. Ceza muhakemesinde tüketilmesi gereken son başvuru yolukural olarak temyizdir. Somut olayda başvuru yolları 8/11/2012tarihinde Yargıtay 1. Ceza Dairesinin Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesininkararını onaması ile birlikte tüketilmiştir. Dosya kapsamından bu kararınbaşvurucuya tebliğ tarihi anlaşılmamakla birlikte, başvurucunun karardan en geçbeyan ettiği 15/11/2012 tarihinde öğrendiği kabuledilmiştir. Dolayısıyla başvuru yolunun tüketildiği tarihin, nihai kararınöğrenme tarihi olan 15/11/2012, bireysel başvurutarihinin de 31/1/2013 olduğu gözetildiğinde bireysel başvuru için öngörülen 30günlük sürenin geçtiği anlaşılmaktadır.
23. Açıklanan nedenlerle, başvuru yollarının tüketildiğitarihten itibaren otuz gün içinde yapılmayan bireysel başvurunun, diğer kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabuledilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
A. Başvurunun,
1. Kasten insan öldürme ve yağma suçları yönünden adilyargılanma hakkının ihlali iddiasının “zamanbakımından yetkisizlik”,
2. Mala zarar verme suçu yönünden adil yargılanma hakkınınihlali iddiasının “süre aşımı”
nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılamagiderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
13/6/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.