TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
M.A.G.J. BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2015/1834)
Karar Tarihi: 2/2/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör
:
M. Serhat MAHMUTOĞLU
Başvurucu
:
M. A. G. J.
Vekili
:
Av. Sadık Onur GELBAL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağınınihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, tedbir talebinin Bölümtarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne kararverilmiştir.
6. Bölüm tarafından ilk olarak 19/2/2015 tarihinde tedbirtalebinin reddine karar verilmiştir.
7. Bölüm tarafından 10/6/2015 tarihinde, dosyaya sonradaneklenen bilgi ve belgeler dikkate alınarak tedbir talebinin kabulüne ve sınırdışı işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.
8. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
9. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.
10. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
11. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
12. Başvurucu, 1989 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyeti vatandaşıdır.
13. Başvurucu, ülkesinde görülmekte olan bir davada yaptığıtanıklık nedeniyle yaşamının tehdit altında olduğunu ileri sürerek kardeşiylebirlikte 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmıştır.
14.Başvurucu, aynı gerekçeyle 12/11/2013 tarihinde AnkaraValiliğine başvurarak uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.
15. Adıyaman Valiliği Göç İdaresi Müdürlüğünün (Adıyaman Göçİdaresi) 17/7/2014 tarihli kararıyla başvurucunun uluslararası koruma talebisonuçlanıncaya kadar bulunması gereken adresi terk ettiği gerekçesiyle sınırdışı edilmesine karar verilmiştir.
16. Başvurucu tarafından anılan sınır dışı kararının iptali içinaçılan dava , Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin19/12/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
17. Bu karar başvurucuya 31/12/2014 tarihinde tebliğ edilmişolup 29/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
18. Anayasa Mahkemesi tarafından 19/2/2015 tarihindebaşvurucunun sınır dışı işleminin durdurulmasına ilişkin tedbir talebireddedilmiştir (M.A.G.J. [TK], B.No: 2015/1832, 19/2/2015).
19. Anayasa Mahkemesi tarafından sonradan ortaya çıkangelişmeler ve Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği (BMMYK) tarafından20/4/2015 tarihinde başvurucuya mülteci statüsü verilmesi birliktedeğerlendirilerek 10/6/2015 tarihinde sınır dışı işleminin tedbirendurdurulmasına karar verilmiştir (M.A.G.J. [TK],B. No: 2015/1832, 10/6/2015).
20. BMMYK tarafından başvurucunun güvenli üçüncü ülke olarakdeğerlendirilen Amerika Birleşik Devletlerine (ABD)yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bu gelişme sonrasında başvurucu 23/11/2016tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat etmiştir.
21. Başvurucu; anılan dilekçesinde Türkiye'den ayrılmak üzereAdıyaman Göç İdaresine başvuru yaptığını, ABD'ye gidiş uçak biletininalındığını, çıkış işlemlerinin tamamlanabilmesi ve ülkeden ayrılabilmesiamacıyla başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
22. Mahkemenin 2/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
23. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde ülkesi İran'da yaşamıile maddi ve manevi varlığının tehlikeye düşebileceğini belirterek yaşamhakkının, işkence ve kötü muamele yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlaledileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması ve sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbirendurdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:
“Davadanferagat hâlinde, düşme kararı verilir.”
25. İçtüzük'ün “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1)ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."
26. Başvuru konusu olayda başvurucunun sınır dışı edilmesihâlinde yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye düşeceği ilerisürülmüştür. Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunun değerlendirme sürecindesınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisi imkânsız sonuçlara nedenolabileceğinden başvurunun esası hakkında bir karar verilene kadar sınır dışıişleminin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir(bkz. § 6).
27. Başvurucu 23/11/2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine yaptığıbireysel başvurudan feragat etmiş (bkz. § 19) ve Türkiye'den kendi rızasıylaayrılarak BMMYK tarafından yerleştirilmesine karar verilen ABD'ye gideceğinibelirtmiştir (bkz. § 20). Başvurucunun BMMYK tarafından güvenli üçüncü ülkeolarak değerlendirilen ABD'ye yerleştiriliyor olması karşısında başvuruya konusınır dışı kararının uygulanma ihtimali ortadan kalkmıştır. Somut olaydabaşvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesine devam edilmesinigerektiren bir husus da bulunmamaktadır.
28. Açıklanan nedenlerle başvurucunun başvurudan feragat ettiğianlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin feragat nedeniyledüşmesine karar verilmesi gerekir.
V.HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle,
A. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun bireysel başvurudan feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,
C. Tedbir kararının SONLANDIRILMASINA,
D. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetineneden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılamagiderlerini ödemekten tamamen MUAF TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 2/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.