TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
M. A. G. J. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/1832)
Karar Tarihi: 1/2/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör
:
M. Serhat MAHMUTOĞLU
Başvurucu
:
M. A. G. J.
Vekili
:
Av. Sadık Onur GELBAL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riskibulunan ülkeye sınır dışı kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağınınihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı edilme işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölümtarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından ilk olarak 13/2/2015 tarihinde tedbirtalebinin reddine karar verilmiştir.
6. Bölüm tarafından 10/6/2015 tarihinde, dosyaya sonradaneklenen bilgi ve belgeler dikkate alınarak tedbir talebinin kabulüne ve sınırdışı işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.
7. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
8. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.
9. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
10. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
11. Başvurucu, 1980 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyetivatandaşıdır.
12. Başvurucu, ülkesinde görülmekte olan bir davada yasa dışıörgütler aleyhine tanıklık yaptığı gerekçesiyle yaşamının tehdit altındaolduğunu ileri sürerek 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmıştır.
13. Başvurucu, aynı gerekçeyle 12/11/2013 tarihinde AnkaraValiliğine başvurarak uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.
14. Adıyaman Valiliği Göç İdaresi Müdürlüğünün (Adıyaman Göçİdaresi) 17/7/2014 tarihli kararıyla uluslararası koruma talebi sonuçlanıncayakadar bulunması gereken adresi terk ettiği gerekçesiyle başvurucunun sınır dışıedilmesine karar verilmiştir.
15. Anılan sınır dışı kararının iptali için başvurucu tarafındanaçılan dava, Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin 19/12/2014 tarihli kararıylareddedilmiştir.
16. Bu karar başvurucuya 15/1/2015 tarihinde tebliğ edilmiş ve29/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
17. Anayasa Mahkemesi tarafından 13/2/2015 tarihindebaşvurucunun sınır dışı işleminin durdurulmasına ilişkin tedbir talebireddedilmiştir (M.A.G.J. [TK], B.No: 2015/1832, 13/2/2015).
18. Anayasa Mahkemesi tarafından sonradan ortaya çıkangelişmelerle Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK)tarafından 20/4/2015 tarihinde başvurucuya mülteci statüsü verilmesi birliktedeğerlendirilerek 10/6/2015 tarihinde sınır dışı işleminin tedbirendurdurulmasına karar verilmiştir (M.A.G.J).
19. BMMYK tarafından başvurucunun güvenli üçüncü ülke olarakdeğerlendirilen Amerika Birleşik Devletlerine (ABD)yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bu gelişme sonrasında başvurucu 23/11/2016tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat etmiştir.
20. Başvurucu; anılan dilekçesinde Adıyaman Göç İdaresineTürkiye'den ayrılmak üzere başvuru yaptığını, ABD'ye gidiş uçak biletininalındığını ve çıkış işlemlerinin tamamlanabilmesi ve ülkeden ayrılabilmesiamacıyla başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
21. Mahkemenin 1/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
22. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde ülkesi İran'da yaşamıile maddi ve manevi varlığının tehlikeye düşebileceğini belirterek yaşamhakkının, işkence ve kötü muamele yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlaledileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması ve sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbirendurdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
23. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrasışöyledir:
“Davadanferagat hâlinde, düşme kararı verilir.”
24. İçtüzük'ün “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1)ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“(1) Bölümler ya dakomisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararıverilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devamedebilir."
25. Başvuru konusu olayda başvurucunun sınır dışı edilmesihâlinde yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye düşeceği ilerisürülmüştür. Anayasa Mahkemesi tarafından, başvurunun değerlendirme sürecindesınır dışı etme işleminin gerçekleştirilmesi,telafisiimkânsız sonuçlara neden olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir kararverilene kadar sınır dışı etme işleminin tedbirendurdurulmasına karar verilmiştir (bkz. § 6).
26. Başvurucu 23/11/2016 tarihinde, Anayasa Mahkemesine yaptığıbireysel başvurudan feragat etmiş (bkz. § 19) ve Türkiye'den kendi rızasıylaayrılarak BMMYK tarafından yerleştirilmesine karar verilen ABD'ye gideceğinibelirtmiştir (bkz. § 20). Başvurucunun BMMYK tarafından güvenli üçüncü ülkeolarak değerlendirilen ABD'ye yerleştiriliyor olması karşısında başvuruya konusınır dışı etme kararının uygulanma ihtimali ortadan kalkmıştır. Somut olayda başvurudanferagat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektirenbir husus da bulunmamaktadır.
27. Açıklanan nedenlerle başvurucunun başvurudan feragat ettiğianlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizinferagat nedeniyle düşmesine kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizlitutulması talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun bireysel başvurudan feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,
C. Başvuru kapsamında uygulanan tedbirin SONLANDIRILMASINA,
D. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetineneden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılamagiderlerini ödemekten tamamen MUAF TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi GenelMüdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 1/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.