TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MAHMUT SİNAN ABİT BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/19431)
Karar Tarihi: 20/3/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucu
:
Mahmut Sinan ABİT
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, tutuklu olarak bulunan başvurucunun yakınıtarafından getirilecek ders kitaplarının ceza infaz kurumuna kabul edilmesitalebinin reddedilmesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiğine ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/3/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, başvuru tarihinde FetullahçıTerör Örgütü/Paralel Devlet yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olma suçundan tutukluolarak Sincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) bulunmaktadır.
7. Başvurucu 26/12/2016 tarihinde İnfaz Kurumu Müdürlüğüneverdiği dilekçede, Hacettepe Üniversitesi Nanotıp ve Nanoteknoloji bölümünde doktora öğrencisi olduğunu,alanıyla ilgili bir ders kitabı yazdığını ve mesleki yeterlilik sınavınahazırlandığını belirtmiş; bu nedenle eşi tarafından İnfaz Kurumuna getirilecekolan orijinal akademik kitapların kendisine ulaştırılmasını talep etmiştir.Başvurucunun dilekçede kendisine ulaştırılmasını istediği kitaplar "Amerikan Oftalmoloji Akademisi Serisi","Snell's Clinical Anatomy of the Eye", "Gözün Anatomisi" ve "Janoff Ophthalmology" isimliakademik kaynaklar olarak belirtilmiştir.
8. Başvurucunun söz konusu talebi, İnfaz Kurumu İdare ve GözlemKurulunun (Kurul) 13/1/2017 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Kurul 22/11/2016tarihli ve 29896 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan677 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KanunHükmünde Kararname'nin (KHK) 4. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarıncahükümlü ve tutuklular öğrenci olduklarını belgelendirseler dahi yakınlarıtarafından getirilen ya da posta yoluyla gönderilen ders kitaplarınınkendilerine verilmemesine karar vermiştir. Anılan kuralda, terör örgütü üyeliğiveya bu örgütlerin faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar sebebiyle tutuklu veyahükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunanların olağanüstü hâlin devamı vekurumda barındırıldıkları süre zarfında ülke genelinde uygulanan merkezîsınavlar ile örgün veya yaygın her türlü eğitim ve öğretim kurumları ile kamukurum ve kuruluşları tarafından ceza infaz kurumu içinde veya dışında yapılanya da yaptırılan sınavlara giremeyecekleri öngörülmüştür.
9. Başvurucu, Kurulun kararına itiraz etmiştir. Ankara Batıİnfaz Hâkimliği (Hâkimlik), Kurul kararının hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyleitirazı reddetmiştir.
10. Başvurucu, Hâkimlik kararına itiraz etmiştir. Ankara Batı 2.Ağır Ceza Mahkemesi, Hâkimlik kararının usul ve yasaya uygun olduğugerekçesiyle itirazı reddetmiştir. Nihai ret kararı başvurucuya 1/3/2017tarihinde tebliğ edilmiştir.
11. Başvurucu 24/3/2017 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK
A. Ulusal Hukuk
12. 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve GüvenlikTedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 62. maddesi şu şekildedir:
"(1) Hükümlü,mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardanbedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir.
(2)Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ilemahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla Cumhurbaşkanınca vergi muafiyetitanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılangazete, kitap ve basılı yayınlar, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçeverilir. Eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetimetâbi tutulamaz.
(3)Kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber, yazı, fotoğraf veyorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez. "
13. 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim TemelKanunu'nun 55. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Derskitaplarının kabulü, uygunluk süresi, telif hakkı ve ücretlerle ilgili esaslar;inceleme işlemleri ve alınacak inceleme ücreti miktarı; Millî EğitimBakanlığınca incelettirilecek eserler için ödenecek ücret miktarı; derskitaplarının hazırlanması ve incelenmesinde aranacak kriterler ile ders kitabıüreten yayın evlerinde aranacak kriterler; ders kitabı dışındaki diğer kitap veeğitim araçlarının kullanımı ve bunlardan hangileri için inceleme ücretialınacağı ve ödeneceği ile ilgili esas ve usuller Millî Eğitim Bakanlığıncaçıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
14. 12/9/2012 tarihli ve 28409 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve EğitimAraçları Yönetmeliği'nin "Kapsam"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
“BuYönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarındaokutulacak ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı, öğretmen kılavuz kitapları ileBakanlıkça hazırlanacak, satın alınacak veya hibe yoluyla sağlanacak diğereğitim araç-gereçlerinin niteliklerinin belirlenmesi, hazırlanması,hazırlatılması, incelenmesi, inceletilmesi, değerlendirilmesi, kabulü, uygunluksüresi, ilanı, yayımlanması, dağıtımı, inceletme ve inceleme ücretleri ve derskitabı üreten yayınevlerinde aranacak kriterlerle ilgili hususları kapsar.”
15. Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim AraçlarıYönetmeliği'nin "Tanımlar"başlıklı 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları şöyledir:
" (1) Bu Yönetmeliktegeçen;
...
e) Ders kitabı: Kurulca, örgün ve yaygıneğitim ve öğretim kurumlarında okutulması uygun bulunan kitabı,
...
l) Kurul: Talim ve Terbiye Kurulunu,
...
ifade eder."
16. 3/2/1984 tarihli ve 18301 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren Üniversiteler Yayın Yönetmeliği'nin 1. maddesişöyledir:
"Üniversiteler ilebunlara bağlı birimlerde yapılacak (ders aracı olarak kullanılan kitaplar veteksirlerle yardımcı ders kitapları ile ilgili) yayınlar, 2547 sayılıYükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca hazırlanan bu yönetmeliğetabidir. Bunların dışındaki yayınlarla ilgili esaslar ÜniversitelerarasıKurulca tespit edilir."
17. Üniversiteler Yayın Yönetmeliği'nin 4. maddesi şöyledir:
"Başka üniversitelerdeki veya üniversitedışındaki kişiler tarafından hazırlanmış ders kitabı niteliğindeki telif veyatercüme eserlerin üniversitelerce basılması mümkündür. Bunun için yazarın, buyönetmelik koşullarına uygun olarak eserinin basılmasını kabul ettiğine ilişkinyazılı beyanı ve eserin konusu ile ilgili dersin verildiği bölümün görüşü gözönünde bulundurularak yayın komisyonunun kararı gereklidir."
18. Hacettepe Üniversitesi Yayın Yönergesi'nin"Yayın Tanımları"başlıklı 6. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Ders Kitabı: HacettepeÜniversitesi yabancı dil hazırlık, ön lisans/lisans/lisansüstü eğitimprogramlarında zorunlu/seçmeli ders olarak okutulan ve ilgili kurullarcabelirlenmiş eğitim programını kapsayan telif veya çeviri özgün eserlerdir. Bukitapların adları, genel olarak ilişkili oldukları derslerin adlarıylaörtüşmelidir."
B. Uluslararası Hukuk
19. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan HaklarıSözleşmesi'ne (Sözleşme) ek 1 No.lu Protokol'ün 2. maddesinde öngörülen eğitimhakkının ilke olarak belli bir zamanda mevcut olan eğitim imkânlarındanyararlanılabilmesini garanti ettiğini belirtmiştir. Bununla birlikte Sözleşme'de, bu imkânların kapsamı ile organizasyonu ya dateşvikinin ne şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğine dair belli bir yükümlülüköngörülmediğini de ifade etmiştir (Georgiou/Yunanistan (k.k.), B. No:45138/98, 13/1/2000, "HukukiDeğerlendirme", § 7).
20. Bu kapsamda AİHM, hukuka uygun olarak bir mahkeme kararıylamahkûmiyetine hükmedilen başvurucunun on dört ay gibi kısa bir süre boyuncahükümlülüğü nedeniyle öğrenci olduğu üniversitede bir sınava girememesinineğitim hakkını ihlal etmediğine karar vermiş ve başvuruyu açıkça dayanaktanyoksun olarak nitelendirmiştir (Georgiou/Yunanistan,§ 7). AİHM, bir mahkeme kararıyla mahkûmiyetlerine hükmedilen başvurucularınlise ve üniversite eğitimlerine devam edememeleri nedeniyle eğitim haklarınınihlal edildiği iddialarını da açıkça dayanaktan yoksun bulmuştur (Durmaz, Isık, Unutmaz veSezal/Türkiye (k.k.), B. No: 46506/99,46569/99,46570/99 ve 46939/99, 4/9/2001, "HukukiDeğerlendirme", § 4; Arslan/Türkiye(k.k.), B. No: 31320/02, 1/6/2006, "Hukuki Değerlendirme", § 8).
21. Avrupa İnsan Hakları Komisyonu, X/Birleşik Krallık ([GK],B. No: 5962/72, 13/3/1975) kararında hükümlü olarak bulunanbaşvurucunun ceza infaz kurumunda gerekli imkân ve şartların sağlanmamasınedeniyle teknoloji alanındaki akademik çalışmalarını devam ettirememesinineğitim hakkını ihlal ettiği iddiasını incelemiştir. Bu kararda Avrupa İnsanHakları Komisyonu; Sözleşme'ye ek 1 No.lu Protokol'ün2. maddesinin öncelikle ve özellikle ilköğretim hakkına ilişkin olduğunu, herdurumda teknoloji gibi ileri düzey bir akademik alana ilişkin garantileriçermesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Bu nedenle ceza infaz kurumununteknoloji alanında akademik çalışma yapılabilmesi için gerekli imkânlara sahipolmamasının yetkili otoritelerin eğitim hakkından doğan yükümlülüklerine aykırıdavrandıkları anlamına gelmeyeceğini belirtmiş ve başvurunun açıkça dayanaktanyoksun olduğuna karar vermiştir.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
22. Mahkemenin 20/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli Yardım TalebiYönünden
23. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılamagiderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkçadayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesigerekir.
B. Eğitim Hakkının İhlalEdildiğine İlişkin İddia
1. Başvurucunun İddiaları
24. Başvurucu, kendi kategorisinde bulunan tutuklu vehükümlülerin sınavlara giremeyeceğine ilişkin KHK hükmü nedeniyle eşitarafından kuruma getirilecek ders kitaplarının kendisine teslim edilmesitalebinin reddedilmesinin keyfî olduğunu belirtmiştir. Doktora öğrencisiolduğunu belirten ve anılan kitaplara ulaşamaması nedeniyle akademikçalışmasını devam ettirmesinin engellendiğini ifade eden başvurucu, bu sebepleeğitim hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
2. Değerlendirme
25. Anayasa Mahkemesi 5275 sayılı Kanun'un 62. maddesinin (2)numaralı fıkrasında eğitim ve öğretimine devam eden mahpusların diğeryayınlardan farklı olarak ders kitaplarının denetime tabi tutulamayacağınailişkin hükmün öngörülmesiyle öncelikli olarak korunmak istenen değerin eğitimhakkı olduğunu belirtmiş ve ders kitaplarının teslim edilmediği şikâyetibulunan başvurunun ifade özgürlüğü ışığında eğitim hakkı kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir (HalilÖzhan Koral, B. No: 2017/18895, 9/1/2019, § 28).
26. Somut olayda doktora öğrencisi olduğunu belirten başvurucu,akademik çalışmalarını devam ettirmek için ihtiyaç duyduğu ders kitaplarınınkendisine teslim edilmemesinden şikâyet etmektedir. Bu nedenle başvurucunun eşitarafından getirilecek ders kitabı mahiyetindeki kaynakların kendisine teslimedilmediğine ilişkin şikâyeti ifade özgürlüğü ışığında eğitim hakkı kapsamındaincelenecektir.
27. Anayasa’nın “Eğitim veöğrenim hakkı ve ödevi” kenar başlıklı 42. maddesinin
birinci ve ikinci fıkraları şöyledir:
“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tesbit edilir ve düzenlenir.”
a. Eğitim Hakkına İlişkinİlkeler
28. Anayasa Mahkemesi, önceki kararlarında eğitim hakkınınyükseköğrenim seviyesini de kapsadığına (HikmetBalabanoğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013,§ 28), belli bir zamanda mevcut olan eğitim kurumlarına etkili bir biçimdeerişimin sağlanmasını güvence altına aldığına (MehmetReşit Arslan ve diğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, § 68) vekamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenim almasını engellememe şeklinde birnegatif ödev yüklediğine (Adem Öğüt vediğerleri, B. No: 2014/20527, 22/11/2017, § 44; Yüksel Baran, B. No: 2012/782, 26/6/2014,§ 36) karar vermiştir.
29. Anayasa’nın eğitim hakkını düzenleyen 42. maddesinin cezainfaz kurumlarında tutuklu ve hükümlülere eğitim ve öğrenim faaliyeti imkânlarısağlanması için bir düzenleme yapılmasını güvence altına aldığı söylenemez (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri, § 71).Başka bir ifadeyle Anayasa’nın 42. maddesi devlete ceza infaz kurumlarındatutuklu ve hükümlülere eğitim öğrenim imkânı sağlanması yönünde pozitif biryükümlülük yüklememiştir (Mehmet Ali Eneze,B. No: 2017/35352, 23/5/2018, § 27).
30. Bunun yanında tutuklu ve hükümlülerin temel hak vehürriyetlere genel olarak sahip olmaları, bu hakların tutuklu ve hükümlüleriçin ceza infaz kurumu dışındaki bireyler kadar güvence altına alındığı anlamındada değerlendirilmemelidir. Ceza infaz kurumlarının işlevi ve amacı kapsamındatutuklu ve hükümlülerin hakları ceza infaz kurumuna girmekle zatensınırlanmıştır. Eğitim hakkı için de aynı değerlendirme mümkündür (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri, § 73).
b. Posta Yoluyla ya daZiyaretçi Aracılığıyla Ceza İnfaz Kurumuna Gönderilen Yayınlara İlişkin AnayasaMahkemesi İçtihadı
31. Anayasa Mahkemesi 5275 sayılı Kanun'un 62. maddesidoğrultusunda öğretimine devam edenlere gelen ders kitapları hariç olmak üzerekargo yoluyla ya da yakınları aracılığıyla gelen hiçbir dokümanın teslimedilmemesi şeklinde belirlenen uygulamanın mahpusların ifade özgürlüğünü ihlaletmediğine karar vermiştir (İbrahim Kaptan(2), B. No: 2017/30723, 12/9/2018,§ 37).
32. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumlarına posta yoluylagönderilen ya da aileleri tarafından getirilen tüm yayınların ceza infazkurumunun düzeni ve güvenliği açısından bir sakıncası olup olmadığı yönünde birinceleme yapılarak mahpuslara verilmesini istemenin ceza infaz kurumu idareleriüzerinde kurum düzeni ve güvenliği ile suç işlenmesinin önlenmesi görevlerinilayıkıyla yerine getirmelerine engel olacak derecede ağır bir iş yüküne yolaçabileceğini ifade etmiştir. Anayasa Mahkemesi ayrıca, söz konusu uygulamanedeniyle mahpusların bilgiye ulaşma ve dolayısıyla ifade özgürlüklerinin adilolmayan bir şekilde kısıtlandığından da bahsedilemeyeceğini, nitekim hükümlü vetutukluların emanet hesabına ücretinin yatırılması hâlinde kurum idaresiaracılığıyla süreli ve süresiz yayın talep etme hakları olduğu gibi kurumkütüphanesinden yararlanma haklarının da bulunduğunu belirtmiştir (İbrahim Kaptan (2), §§ 33, 34).
33. Anayasa Mahkemesi tutuklu ve hükümlülerin mensup olduğudinin bayram günlerinde, yılbaşında ve nüfus kaydında belirtilen doğumgünlerinde dışarıdan kargo yoluyla gönderilen ya da ziyaretçileri tarafındanhediye olarak getirilen kitapları da kabul etme hakkına sahip olduğunu kabuletmiştir (İbrahim Kaptan (2), §31).
c. Posta Yoluyla ya daZiyaretçi Aracılığıyla Ceza İnfaz Kurumuna Gönderilen Ders Kitaplarına İlişkinAnayasa Mahkemesi İçtihadı
34. 5275 sayılı Kanun'un 62. maddesinin (2) numaralı fıkrasınınikinci cümlesi uyarınca eğitim ve öğrenimine devam eden hükümlülerin derskitaplarının denetime tabi tutulamayacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda AnayasaMahkemesi, ceza infaz kurumu idarelerinin tutuklu ve hükümlülerin eğitim hakkıkapsamında ders kitabı mahiyetinde olduğunu tespit ettikleri yayınları-yakınları tarafından getirilmiş ya da posta yoluyla gönderilmiş olsa dahi-anılan hükmün (3) numaralı fıkrası yönünden yapılacak bir değerlendirmesonucunda da sakıncalı bulunmaması hâlinde başvuruculara teslim etmeyükümlülükleri bulunduğu sonucuna varmıştır (HalilÖzhan Koral, § 29).
35. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumu idareleri üzerindeki buyükümlülüğün KHK uyarınca terör örgütü üyeliği veya bu örgütlerin faaliyeti çerçevesindeişlenen suçlar sebebiyle tutuklu veya hükümlü olarak ceza infaz kurumundabulunanların olağanüstü hâlin devamı ve kurumda barındırıldıkları süre zarfındaülke genelinde uygulanan merkezî sınavlar ile örgün veya yaygın her türlüeğitim ve öğretim kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ceza infazkurumu içinde veya dışında yapılan ya da yaptırılan sınavlara girememelerinerağmen devam ettiğini de vurgulamıştır (HalilÖzhan Koral, § 30).
d. İlkelerin OlayaUygulanması
36. 5275 sayılı Kanun sistematiği uyarınca belli özel günler(bkz. § 32)dışında, kuruma posta yoluyla ya da ziyaretçi aracılığıyla yayıngetirilebilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte kanun koyucu, ders kitaplarıyönünden bir istisna getirmiş ve bunların posta yoluyla ya da ziyaretçiaracılığıyla getirilse dahi hükümlü ve tutuklulara teslim edilmesi gerektiğiniöngörmüştür. Bu bağlamda söz konusu istisnanın Anayasa'nın eğitim hakkınıdüzenleyen 42. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca ceza infaz kurumuidareleri yönünden posta yoluyla ya da ziyaretçi aracılığıyla getirilenyayınların ders kitabı niteliğinde olup olmadıklarını değerlendirmeleri gerekenbir pozitif yükümlülük şeklinde öngörüldüğü kabul edilmelidir.
37. Başvuru konusu olayda İnfaz Kurumu idaresi istenilenkitapların ders kitabı olup olmadığına dair bir değerlendirme yapmamış,mahkemeler de idarenin gerekçesini hukuka uygun bularak başvurucunun şikâyetinireddetmiştir.
38. Öte yandan 5275 sayılı Kanun'un 62. maddesinin (2) numaralıfıkrasında öngörülen bu pozitif yükümlülüğün başvuru konusu olayda İnfaz Kurumuidaresi yönünden Anayasa'nın 42. maddesine uygun, güdülen amaçla orantılı vemakul bir yükümlülük olarak değerlendirilebilmesi için söz konusu hükmünuygulanmasına ve kapsamına dair bir yorum yapılması ihtiyacı bulunmaktadır.
39. Somut olayda başvurucu, Hacettepe Üniversitesi Nanotıp ve Nanoteknoloji alanındadoktora öğrencisi olduğunu belirtmiştir. Hacettepe Üniversitesi Yayın Yönergesiuyarınca ders kitabı; Hacettepe Üniversitesi yabancı dil hazırlık, ön lisans,lisans ya da lisansüstü eğitim programlarında zorunlu veya seçmeli ders olarakokutulan ve ilgili kurullarca belirlenmiş eğitim programını kapsayan telif veyaçeviri özgün eserler olarak tanımlanmıştır.
40. Dolayısıyla Anayasa'nın 42. maddesi uyarınca 5275 sayılıKanun'un 62. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen bu pozitifyükümlülüğün başvuru konusu olayda olduğu gibi ileri düzey akademik alanları dakapsayacak şekilde yorumlanması, somut olayda İnfaz Kurumu idaresininbaşvurucunun belirttiği kitapların (bkz. § 7) Nanotıpve Nanoteknoloji alanına ilişkin ders kitabımahiyetinde olup olmadığını değerlendirmeleri gerektiği anlamına gelir. Bununlabirlikte ceza infaz kurumu idarelerinden böyle bir değerlendirmedebulunmalarının beklenmesinin makul olmadığı açıktır. Nitekim budeğerlendirmenin sağlıklı olması beklenemeyeceği gibi böyle bir yükümlülük cezainfaz kurumu idareleri üzerinde kurum düzeni ve güvenliği ile suç işlenmesininönlenmesi görevlerini layıkıyla yerine getirmelerine engel olacak derecede ağırbir iş yüküne yol açar.
41. Bu bağlamda 5275 sayılı Kanun'un ders kitapları ile ilgiliöngördüğü söz konusu pozitif yükümlülüğün başvuru konusu olayda olduğu gibiileri düzey akademik alanlarla ilgili bir değerlendirme yapılmasınıgerektirecek durumları değil fakat Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilk veortaöğretim kurumları açısından geçerli olduğu üzere "ders kitabı"nın tanımına ilişkin (bkz. §§ 13-15 )ceza infaz kurumu idarelerinin kendilerinden beklenemeyecek bir değerlendirmeyükümlülüğü altına sokulmadığı hâlleri kapsadığının kabul edilmesi gerekir. Buyorum, başvurucunun emanet hesabına ücretinin yatırılması hâlinde istediğikitabı kurum idaresi aracılığıyla talep etme hakkı olduğu da dikkate alındığında5275 sayılı Kanun'un 62. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen pozitifyükümlülükle güdülen amaca aykırı bir yorum olarak nitelendirilemez.
42. Sonuç olarak eşi tarafından getirilen ve ders kitabı olduğuiddia edilen yayınların İnfaz Kurumu idaresince ders kitabı olup olmadığıdeğerlendirilmeksizin tutuklu olarak bulunan başvurucuya teslim edilmemesinedeniyle başvurucunun eğitim hakkının ihlal edilmediği açıktır.
43. Açıklanan gerekçelerle başvuru konusu olayda eğitim hakkınınihlal edilmediği açık olduğundan başvurunun açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Eğitim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, tahsil edilmesimağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemektenTAMAMEN MUAF TUTULMASINA 20/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.