TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ÇELİK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/7562)
Karar Tarihi: 8/5/2014
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör
:
Yunus HEPER
Başvurucu
:
Mehmet ÇELİK
Vekili
:
Av. Mehmet Sadık LİMAN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, resmi belgede sahtecilik suçundan yargılandığı AskeriYargıtay 4. Dairesinin 2013/1 esas sayılı dosyasında, Askeri YargıtayBaşsavcılığınca tebliğname düzenlenmeden AskeriYargıtay Daireler Kurulunca bozma kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 11/10/2013tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idariyönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasına engel bireksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm BirinciKomisyonunca, 28/2/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerindeifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu hakkında, resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddiasıylaGenelkurmay Başkanlığı Askeri Savcılığınca kamu davası açılmıştır.
6. Askeri Yargıtay 4.Dairesinin 18/1/2013 tarih ve E.2013/1, K.2013/1 sayılı kararıyla başvurucu, resmi belgede sahtecilik suçundan beraat etmiştir.
7. Anılan karar, AskeriYargıtay Daireler Kurulunun 31/5/2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/80 sayılıilamıyla bozulmuştur.
8. Başvurucunun Askeri YargıtayDaireler Kurulu kararına karşı itiraz yoluna başvurulmasına ilişkin 26/7/2013tarihli talebi, Askeri Yargıtay Başsavcılığının 19/9/2013 tarih ve 2013/1773sayılı kararı ile reddedilmiş ve karar başvurucuya 23/9/2013 tarihinde tebliğedilmiştir.
9. Başvurucunun 7/10/2013 tarihindetebliğname düzenlenmeksizin temyiz incelemesiyapılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle Askeri YargıtayBaşkanlığına yaptığı başvuru, Askeri Yargıtay Başkanlığının 10/10/2013 tarih ve78113 sayılı yazısıyla reddedilmiş ve ret kararı başvurucuya 11/10/2013tarihinde tebliğ edilmiştir.
10. Bozma üzerine yargılamahalen Askeri Yargıtay 4. Dairesinde devam etmektedir.
B. İlgiliHukuk
11. 23/3/2005 tarih ve 5320sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un8. maddesi, 4/4/1929 tarih ve 1412 sayılı mülga Ceza Muhakemeleri UsulüKanunu’nun 305 ilâ 326. maddeleri, 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk CezaKanunu’nun 204. maddesi.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 8/5/2014tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 11/10/2013 tarih ve 2013/7562numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucununİddiaları
13. Başvurucu, resmi belgedesahtecilik suçundan Askeri Yargıtay 4. Dairesinde yargılandığı davada beraatınakarar verildiğini, kararın temyiz incelemesini yapan Askeri Yargıtay DairelerKurulu tarafından beraat kararının bozulduğunu, tebliğnamedüzenlenmeksizin dava dosyasının Askeri Yargıtay Daireler Kuruluna gönderilmişolmasının Anayasa’nın 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkının ihlâliniteliğinde olduğunu ileri sürmüş ve ilgili daire kararının tedbirenortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
14. Anayasa’nın 148. maddesininüçüncü fıkrasının son cümlesi şöyledir:
“Başvurudabulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.”
15. 30/3/2011 tarih ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un45. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“İhlaleneden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüşidari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan öncetüketilmiş olması gerekir.”
16. Anılan Anayasa ve Kanunhükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, “ikincil nitelikte bir kanun yolu” olup buyola başvurulmadan önce kural olarak olağan kanun yollarının tüketilmiş olmasışarttır.
17. Temel hak ve özgürlükleresaygı, devletin tüm organlarının uyması gereken bir ilke olup bu ilkeye uygundavranılmadığı takdirde, ortaya çıkan ihlale karşı öncelikle yetkili idarimercilere ve derece mahkemelerine başvurulmalıdır.
18. Bireysel başvurunun ikincilniteliği gereği, başvurucunun, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğiiddialarını öncelikle yetkili idari mercilere ve derece mahkemelerine usulüneuygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtları zamanında bumercilere sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek içingerekli özeni göstermiş olması gerekir. Bu şekilde olağan denetim mekanizmalarıönünde ileri sürülüp takip edilmeyen temel hak ve özgürlüklerin ihlalineilişkin iddialar, Anayasa Mahkemesi önünde bireysel başvuru konusu yapılamaz(B. No: 2012/1049, 16/4/2013, § 32).
19. Başvuru konusu olayda, resmi belgede sahtecilik suçu yönünden Mahkemenin verdiğikararın, Askeri Yargıtay Daireler Kurulu tarafından bozulduğu ve yargılamanınhalen devam ettiği anlaşılmaktadır.
20. Açıklanan nedenlerle, derecemahkemeleri önünde devam eden başvuru yolları tüketilmeden temel hak veözgürlüklerin ihlal edildiği iddiasının bireysel başvuru konusu yapıldığıanlaşıldığından, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin “başvuru yollarınıntüketilmemiş olması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle,
Başvurunun,“başvuru yollarının tüketilmemiş olması”nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 8/5/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.