TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET AYDIN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/9803)
Karar Tarihi: 10/3/2015
R.G. Tarih- Sayı: 9/6/2015-29381
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucu
:
Mehmet AYDIN
Vekili
:
Av. Bedrettin AKGÜL
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu,“bilişim sistemlerinin kullanılmasısuretiyle hırsızlık” suçunu işlediği iddiasıyla hakkında açılan kamudavasında makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanmahakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminat talep etmiştir.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru,16/6/2014 tarihinde Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıylayapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyonasunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 30/9/2014 tarihinde, kabuledilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölümegönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuruformu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgive belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. 30/6/2006 tarihinde Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınayapılan şikâyet üzerine başvurucu hakkında “bilişimsistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık” suçundan soruşturmabaşlatılmıştır.
6. Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı, 11/6/2008 tarih ve2006/12812 Soruşturma sayılı kararı ile Başsavcılığın yetkisizliğine vedosyanın Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar vermiştir.
7. Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı, 30/7/2008 tarih ve2008/2042 Soruşturma sayılı kararı ile Başsavcılığın yetkisizliğine ve dosyanınDenizli Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar vermiştir.
8. Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı, 10/9/2008 tarih ve2008/18128 Soruşturma sayılı kararı ile Başsavcılığın yetkisizliğine vedosyanın yeniden Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine kararvermiştir.
9. Başvurucu hakkında, Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı,18/11/2008 tarih ve E.2008/1063 sayılı iddianamesi ile “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiylehırsızlık” suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır.
10. Kızıltepe 1. Asliye Ceza Mahkemesi, 20/3/2014 tarihinde,başvurucu müdafiinin bulunduğu duruşmada, E.2008/504,K.2014/184 sayılı karar ile başvurucunun beraatinekarar vermiştir.
11. Temyiz edilmeyen karar, Mahkemece 15/5/2014 tarihindekesinleştirilmiştir.
12. Başvurucu, 16/6/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
B. İlgiliHukuk
13. 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142.maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi, 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılıCeza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (e) bendi.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
14. Mahkemenin 10/3/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,başvurucunun 16/6/2014 tarih ve 2014/9803 numaralı başvurusu incelenip gereğidüşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu, “bilişimsistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık” suçunu işlediği iddiasıylahakkında açılan kamu davasında makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek,adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireyselbaşvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun,başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.”
17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün“Başvuru süresi ve mazeret”başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekir.”
18. Bireysel başvurunun ön şartlarındanbirisi de başvuru süresidir. Süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınmasıgereken bir usul hükmüdür.
19. Bireysel başvuruların, 6216 sayılıKanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiğitarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibarenotuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurtdışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir (B. No: 2012/1075,12/2/2013, §§ 18-19).
20. Başvuru konusu olayda başvurucu, “bilişim sistemlerinin kullanılması suretiylehırsızlık” suçunu işlediği iddiasıyla hakkında açılan kamu davasındamakul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
21. Başvurucu hakkında Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca30/6/2006 tarihinde “bilişim sistemlerininkullanılması suretiyle hırsızlık” suçundan soruşturmabaşlatılmıştır. Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca yetkisizlik kararı verilereksoruşturma dosyasının Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesindensonra soruşturmaya devam eden Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığınca, 18/11/2008tarihinde, başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye CezaMahkemesince yapılan yargılama sonunda 20/3/2014 tarihinde, başvurucu müdafiinin bulunduğu duruşmada başvurucunun beraatine karar verilmiştir. Karar temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir.
22. 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrasıile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 64. maddesinin (1)numaralı fıkrasına göre, bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiğive başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiğitarihten itibarenotuz gün içinde yapılması gerekir.
23. Temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik olarak, etkiligörmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola başvurmayanbaşvurucular, Mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale nedenolduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup, temyiz yoluna başvurmayarak,Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa, buna ilişkinsüreye riayet etmeleri beklenir. Her ne kadar derece mahkemesi kararı, temyizbaşvuru süresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yolabaşvurmadığında, Mahkemece verilen kararın tefhimi veya tebliği ile ihlaleneden olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrendiklerine göre, bu tarihtenitibaren otuz gün içinde bireysel başvuruda bulunmaları gerekir. Temyiz yolunuetkili bir yol olarak görmeyen veya hukuki yararları olmadığı için bu yolabaşvurmayan başvurucular bireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlersebireysel başvuruya ilişkin süreye riayet etmelidirler (B. No: 2013/1936,17/9/2013, § 23).
24. Başvurucunun, Kızıltepe 1.Asliye Ceza Mahkemesince verilen beraat kararını 20/3/2014 tarihinde öğrendiği,zira anılan tarihte yapılan duruşmada başvurucu müdafiininhazır olduğu, başvurunun ise 16/6/2014 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.Dolayısıyla 20/3/2014 tarihinden itibaren otuz günlük sürede bireysel başvurudabulunulması gerekirken bu sürenin geçmesinden sonra 16/6/2014 tarihinde başvuruda bulunulduğu belirlenmiştir. Buitibarla başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
25. Açıklanan nedenlerle, ihlaleneden olduğu iddia edilen karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonrayapılan başvurunun, diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Başvurunun “süre aşımı” nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
10/3/2015 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.