TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ŞEN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13552)
Karar Tarihi: 22/3/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Murat ŞEN
Başvurucu
:
Mehmet ŞEN
Vekili
:
Av. Tahsin ŞAHİN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, izin tecavüzü suçundan yakalanarak askerî cezaevinekonulan başvurucunun görevli personel tarafından ayağının kırıldığına dairşikâyetinin sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamaleyasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 13/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu, zorunlu askerlik hizmetini yerine getirirken izintecavüzü suçunu işlediği iddiası ile açılan soruşturma kapsamında hakkındayakalama emri çıkarılmıştır. Anılan yakalama emri uyarınca başvurucu ikametettiği Almanya'dan Türkiye'ye giriş yaptığı esnada 30/6/2012 tarihindeyakalanarak Mamak Askerî Cezaevine konulmuştur.
10. Cezaevinde bulunan görevli personel ile başvurucu arasındameydana gelen olay esnasında başvurucunun ayağı kırılmıştır. Ayrıca görevliaskerî personelden bir kişi de basit tıbbi müdahale ile giderilebileceknitelikte yaralanmıştır.
11. Anılan olay nedeniyle Kara Kuvvetleri Komutanlığı AskerîSavcılığı başvurucu hakkında kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniylekasten yaralama suçundan, diğer askerî personel hakkında ise zor kullanmayetkisine ilişkin sınırın aşılması suçundan soruşturma başlatmıştır. AskerîSavcılık, dosyadaki tarafların terhis olması gerekçesine dayanarak 7/3/2013tarihinde verdiği görevsizlik kararı ile dosyayı Ankara CumhuriyetBaşsavcılığına göndermiştir.
12. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonunda15/4/2013 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.
13. Başvurucunun bu karara karşı yapmış olduğu itiraz, Sincan 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararı ile kesin olarakreddedilmiştir. Bu karar 28/8/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.
14. Başvurucu 29/8/2013 tarihinde anılan olaya ilişkin olaraktekrar Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyetçi olmuştur. Şikâyet dilekçesiKara Kuvvetleri Askerî Savcılığına gönderilmiş ve Askerî Savcılık 25/12/2013tarihli kararıyla başvurucunun şikâyetine ilişkin 7/3/2013 tarihinde vermişolduğu görevsizlik kararını hatırlatarak tekrar görevsizlik kararı vermiş,dosyayı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir.
15. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 5/2/2014 tarihindekovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:
''... UYAP kayıtlarında yapılan incelemedeyukarıda belirtilen Görevsizlik Kararı üzerine Cumhuriyet Başsavcılığımızın2013/54047 numarasına kayden yapılan soruşturmasonunda 15/4/2013 tarih 2013/23737 sayı ile aynı olayla ilgilikovuşturmayayer olmadığına dair karar verildiği,
Bu itibarla aynı konu ile ilgili daha öncesoruşturma yapılarak karara bağlandığı anlaşıldığından CMK 223/7. maddesigereğince Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına ... karar verildi.''
16. Anılan karara itiraz, Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin26/5/2014 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Nihai kararbaşvurucuya 23/7/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
17. Başvurucu 13/8/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
18. Mahkemenin 22/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddialarıve Bakanlık Görüşü
19. Başvurucu, işçi olarak çalıştığı Almanya'dan iznini geçirmeküzere Türkiye'ye geldiğinde askerî izin tecavüzü suçu işlediği gerekçesi ilehavaalanında yakalanılarak gönderildiği Mamak Askerî Cezaevinde görevlilertarafından dövüldüğünü, bu esnada bacağının kırıldığını ve burada insanlık dışımuamelelere maruz kaldığını, haksız olarak konulduğu cezaevinde bacağınınkırılmasından dolayı tekrar Almanya'ya dönemediği için maddi kayba uğradığınıve kendisine işkence yapan kişiler hakkında şikâyetçi olmasına rağmen ilgililerhakkında kamu davası açılmadığını belirterek Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncüfıkrasında ve 36. maddesinde düzenlenen işkence ve kötü muamele yasağı ile adilyargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş; ihlalin tespiti ile maddi vemanevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Bakanlık, başvurucunun iddialarının bireysel başvuruda ilkkez Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararıyla ilerisürülebilir hâle geldiğini belirtmiştir. Bu nedenle Bakanlık tarafından,başvurucunun anılan karar yerine herhangi bir açıklama getirmeden ikinci kezyaptığı şikâyetin sonuçsuz kalması üzerine bireysel başvuruda bulunduğugözetilerek otuz günlük başvuru süresinin başlangıç tarihinin Sincan 1. AğırCeza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararının öğrenildiği tarihin kabuledilmesi ve bu nedenle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez bulunmasıgerektiği ileri sürülmüştür.
21. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvurununsüresinde yapıldığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64.maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği başvuru yollarının tüketildiği, başvuruyolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindebireysel başvuru yapılması gerekir.
23. Daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılıolunmayacağı belli olan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin farklızamanlarda başvurulmasının bireysel başvuru süresinin yeniden canlandırılmasınoktasında herhangi bir etkisi ve işlevi olmayacaktır (İbrahim Oğuz Yapar, B. No: 2012/829,5/3/2013, § 32; Seyithan Akgül,B. No: 2013/5869, 7/1/2016, § 38).
24. Somut olayda, başvuru yolları Kara Kuvvetleri KomutanlığıAsker Savcılığının 7/3/2013 tarihli görevsizlik kararı ile dosyayı AnkaraCumhuriyet Başsavcılığına göndermesi üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıncayapılan soruşturma sonunda 15/4/2013 tarihli ilk kovuşturmaya yer olmadığınadair karara yapılan itirazın Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihlikararı ile kesin olarak reddedilmesi ile tüketilmiştir. Dosya kapsamından bukararın başvurucu vekiline tebliğ tarihinin 28/8/2013 olduğu görülmektedir.
25. Daha önce başvurulduğu ve kovuşturmaya yer olmadığına dairkarar verildiği için başarılı olunmayacağı belli olan başvuru yoluna, yeni birdelil ileri sürmeksizin tekrar verilen şikâyet dilekçesi ile soruşturmabaşlatılmasının bireysel başvuru süresine bir etkisi bulunmamaktadır. NitekimAnkara Cumhuriyet Başsavcılığı 5/2/2014 tarihli kavuşturmaya yer olmadığıkararında (bkz. § 15) şikâyet konusunun daha önce soruşturulduğunu ve kararabağlandığını hatırlatmıştır. Dolayısıyla başvuru yolunun tüketildiği tarihinnihai karar olan Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararınınöğrenme tarihi olan 28/8/2013 olduğu kabul edilmelidir.
26. Bu kapsamda başvurucunun en geç 27/9/2013 tarihine kadarbireysel başvuruda bulunması gerekirken 13/8/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunduğu anlaşılmış olup bireysel başvuru için öngörülen otuz günlük süreningeçtiği sonucuna varılmıştır.
27. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin süreaşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA22/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.