TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET SATICIOĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11345)
Karar Tarihi: 19/1/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucu
:
Mehmet SATICIOĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru,makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 13/6/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru,başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyonasunulmuştur.
4. Komisyoncabaşvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
5. BölümBaşkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesininbirlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvurubelgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuruformu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
8.Başvurucu 31/7/2000 tarihinde gözaltına alınmış; DiyarbakırCumhuriyet Başsavcılığının 18/8/2000 tarihli iddianamesi ile dolandırıcılık,zimmet, görevi kötüye kullanma suçlarından hakkında kamu davası açılmıştır.
9.Diyarbakır 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/2/2008 tarihlikararı ile başvurucunun da aralarında bulunduğu bazı sanıklar hakkındazamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına hükmedilmiştir.
10. Kararıntemyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 30/5/2013tarihlikararı ile başvurucuya yüklenen dolandırıcılıksuçundan verilendüşme kararları onanmış, görevikötüye kullanma suçundan olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi nedeniylehüküm bozulmuştur.
11. Bozmakararı üzerine Diyarbakır 1. Ceza Mahkemesinin 27/2/2014tarihli kararı ile görevi kötüye kullanma suçunun da zamanaşımına uğradığıgerekçesiyle düşme kararı verilmiştir. Karar temyiz edilmiş olup inceleme devametmektedir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuruincelenip gereği düşünüldü:
13. Başvurucu,makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik Yönünden
14. Açıkçadayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesinigerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanmahakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kararverilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
15. Cezayargılamasının süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak birkişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veyaisnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerinuygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak, suç isnadına ilişkin nihaikararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise AnayasaMahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (B.E.,B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)
16. Cezayargılamasının süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (B.E.,§ 29).
17. Anılanilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkatealındığında somut olayda yaklaşık 16 yıl 7 ayı aşan yargılama süresinin makulolmadığı sonucuna varmak gerekir.
18. Açıklanangerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya daedilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin vesonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir…”
20. Başvurucu,manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
21. Somutolayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
22. İhlaltespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında -yargılamadakitaraf sayısı da dikkate alınarak- başvurucuya net 21.600 TL manevi tazminatödenmesine karar verilmesi gerekir.
23.Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtanoluşanyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanangerekçelerle;
A. Makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİROLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLALEDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuyanet 21.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinREDDİNE,
D. 206,10TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin,kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihindenitibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu süreninsona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZUYGULANMASINA,
F. Kararınbir örneğinin Yargıtay 5. Ceza Dairesine (2015/10534) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararınbir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/1/2017tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.