Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - MEHMET ALİ DÜNDAR VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 22/3/2017

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin GÖKCAN

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. Mehmet Ali DÜNDAR

2. Abdulkadir DÜNDAR

3. Davut DÖNDER

4. İsmail DÖNDER

5. Mehmet DÜNDAR

6. Sait DÜNDAR

7. Şemsettin DÖNDER

8. Abdulhakim DÜNDAR

9. İbrahim DÜNDAR

10. Beşir DÖNDER

11. Beşir DÜNDAR

12. Mehmet Selim DÜNDAR

13. Melesi DÖNDER

14. Ramazan DÜNDAR

15. Ahmet DÜNDAR

16. Halis DÖNDER

17. Selanik DÜNDAR

18. Mahmut DÜNDAR

19. Lokman DÜNDAR

20. Mahmut DÜNDAR

Vekili

:

Av. İsmail DOĞAN

21. Şeyhmus AKSOY

Vekili

:

Av. Ali AYDEMİR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 29/5/2014 tarihinde ve devamında yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilir olduğuna kararverilmiştir.

5. 2014/9900 ve 2014/13482 sayılı bireysel başvuru dosyalarınınkonu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7695 sayılı dosya üzerindebirleştirilmesine karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu Şeyhmus Aksoy'un31/7/2001 tarihinde Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde diğer başvurucularaleyhine açtığı tapu iptali ve tescil davası hakkında 5/3/2014 tarihindedavanın takipsiz bırakılması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına kararverilmiş, dava dilekçesinin süresinde yenilenmesi üzerine devam eden davahakkında 2/10/2015 tarihinde tekrar davanın takipsiz bırakılması üzerine ikincikez dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Dava dosyasınınişlemden kaldırıldığı tarihten itibaren süresinde davanın yenilenmediğianlaşıldığından 7/3/2016 tarihinde davanın açılmamış sayılması kararıverilmekle dosya söz konusu yerel Mahkeme kararının taraflara tebliğiaşamasındadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 22/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.

A. Başvurucu Abdulhakim Dündar Yönünden

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşuve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48. maddesinin (1)ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilenihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındakihakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delilleraçıklanmalıdır (Veli Özdemir, B.No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

12. Somut olayda bireysel başvuru dosyasına sunulan bilgi vebelgelerden başvurucu Abdulhakim Dündar'ın şikâyetkonusu yargılama sürecinde taraf olup olmadığının anlaşılamadığı, dolayısıylaihlal iddiasına ilişkin delillerini sunma ile temel hak ve özgürlüğünün ihlaledildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüklerini yerinegetirmeyen başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığısonucuna ulaşılmıştır.

13. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvurucu Abdulhakim Dündar yönünden diğer kabul edilebilirlikkoşulları bakımından incelenmeksizin açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 7 aylıkyargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

18. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”

19. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

20. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiği sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında şikâyet konusu yargılama sürecinde davacı olan başvurucu Şeyhmus Aksoy'a; davasını takipsiz bırakması nedeniyle ikidefa dava dosyasının işlemden kaldırıldığı ve bu suretle yargılamanınuzamasında anılan başvurucuya atfedilebilecek bir gecikme döneminin olduğu,ayrıca söz konusu davadaki taraf sayısı ile dava konusu hukuki menfaat de gözönüne alındığında net 9.500 TL; diğer başvurucular Mehmet Ali Dündar,Abdulkadir Dündar, Davut Dönder, İsmail Dönder, Mehmet Dündar, Sait Dündar, Şemsettin Dönder, İbrahim Dündar, Beşir Dönder,Beşir Dündar, Mehmet Selim Dündar, Melesi Dönder,Ramazan Dündar, Ahmet Dündar, Halis Dönder, SelanikDündar, Mahmut Dündar (18 numaralı), Lokman Dündar ve Mahmut Dündar'a (20numaralı) ise yine şikâyet konusu yargılama sürecindeki taraf sayısı ve davakonusu hukuki menfaat dikkate alındığında ayrı ayrı net 13.500 TL manevitazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu Şeyhmus Aksoy'a münferiden, başvurucular Mehmet Ali Dündar,Abdulkadir Dündar, Davut Dönder, İsmail Dönder, Sait Dündar, İbrahim Dündar, Beşir Dönder, Beşir Dündar, Mehmet Selim Dündar, Melesi Dönder, Ramazan Dündar, Ahmet Dündar, Halis Dönder, Selanik Dündar, Lokman Dündar ve Mahmut Dündar'a(20 numaralı) müştereken, yine başvurucular Mahmut Dündar (18 numaralı), MehmetDündar ve Şemsettin Dönder'e de müşterekenödenmesinekarar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvurucu AbdulhakimDündar yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmasınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesindegüvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Şeyhmus Aksoy'a net 9.500TL, diğer başvurucular Mehmet Ali Dündar, Abdulkadir Dündar, Davut Dönder, İsmail Dönder, MehmetDündar, Sait Dündar, Şemsettin Dönder, İbrahimDündar, Beşir Dönder, Beşir Dündar, Mehmet SelimDündar, Melesi Dönder, Ramazan Dündar, Ahmet Dündar,Halis Dönder, Selanik Dündar, Mahmut Dündar (18 numaralı),Lokman Dündar ve Mahmut Dündar'a (20 numaralı) ise ayrı ayrı net 13.500 TLmanevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu ŞeyhmusAksoy'a MÜNFERİDEN, başvurucular Mehmet Ali Dündar, Abdulkadir Dündar, Davut Dönder, İsmail Dönder, SaitDündar, İbrahim Dündar, Beşir Dönder, Beşir Dündar,Mehmet Selim Dündar, Melesi Dönder, Ramazan Dündar,Ahmet Dündar, Halis Dönder, Selanik Dündar, LokmanDündar ve Mahmut Dündar'a (20 numaralı) MÜŞTEREKEN, yine başvurucular MahmutDündar (18 numaralı), Mehmet Dündar ve Şemsettin Dönder'ede MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2001/269, K.2016/425) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE22/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy