TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET YILMAZ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/15593)
Karar Tarihi: 12/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd.
:
Ceren Sedef EREN
Başvurucular
:
1. Mehmet YILMAZ
2. M.Eyyüp AY
3. Mehmet AY
4. İsmail AY
5. Hemi BAĞDAŞ
6. Abdulvahap BAĞDAŞ
7. Mustafa KÜÇÜKÇAY
8. Hasan ÇAYLAR
9. Mehmet Ali AY
10. Abdulkerim AY
11. Celal ÇAYLAR
12. Hamit YABIŞ
13. Güleser AY
14. Edul YILMAZ
15. Ali AY
16. Abdulkadir AY
17. Sinan KAYA
18. Kudret ÇAYLAR
19. Arap AY
20. Mehmet AY
21. Haci KAPÇAK
22. Mehmet KAPÇAK
23.Halil BAĞDAŞ
Vekilleri
:
Av. Resul AYDIN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna kararverilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucular Mehmet Yılmaz, HemiBağdaş, Abdulvahap Bağdaş, Mustafa Küçükçay, Hasan Çaylar, Mehmet Ali Ay, AbdulkerimAy, Hamit Yabış, Sinan Kaya, HaciKapçak, Mehmet Kapçak ve Halil Bağdaş'ın doğrudankendilerinin, başvurucu Kudret Çaylar'ın eşi vebaşvurucu Celal Çaylar'ın babası olan murislerinin,başvurucu M. Eyyüp Ay'ın babası olan murisinin vebaşvurucular Mehmet Ay (T.C. Kimlik No: ***********), İsmail Ay,Edul Yılmaz, Ali Ay, Abdulkadir Ay, Arap Ay, ve MehmetAy'ın (T.C. Kimlik No: ***********) babası, GüleserAy'ın ise eşi olan murislerinin 26/10/1989 tarihinde Siverek KadastroMahkemesinde açtıkları kadastro tespitine itiraz davası, anılan Mahkemeninkapatılmasıyla Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine gönderilmiş ve söz konusu davayerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
8. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Esas Yönünden
10. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkınınihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
11. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerindenintikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesibakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının yargılamayakatıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınansürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal vediğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
13. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıllık yargılamasüresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
14. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
16. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
17. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
18. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucular Mehmet Yılmaz, Hemi Bağdaş,Abdulvahap Bağdaş, Mustafa Küçükçay,Hasan Çaylar, Mehmet Ali Ay, Abdulkerim Ay, Hamit Yabış, Sinan Kaya, Haci Kapçak,Mehmet Kapçak ve Halil Bağdaş'a ayrı ayrı net 27.000TL; başvurucu M. Eyyüp Ay'a net 9.000 TL;başvurucular Celal Çaylar ve Kudret Çaylar'a ayrıayrı net 13.500 TL; başvurucular Mehmet Ay (T.C. Kimlik No:***********), İsmailAy,Edul Yılmaz, Ali Ay, Abdulkadir Ay, Arap Ay,Mehmet Ay (T.C. Kimlik No: ***********) ve GüleserAy'a ise ayrı ayrı net 2.700 TLmanevi tazminatödenmesine karar verilmesi gerekir.
19. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
B. Başvurucular Mehmet Yılmaz, HemiBağdaş, Abdulvahap Bağdaş, Mustafa Küçükçay, Hasan Çaylar, Mehmet Ali Ay, AbdulkerimAy, Hamit Yabış, Sinan Kaya, HaciKapçak, Mehmet Kapçak ve Halil Bağdaş'a ayrı ayrı net27.000 TL; başvurucu M. Eyyüp Ay'a net 9.000 TL;başvurucular Celal Çaylar ve Kudret Çaylar'a ayrıayrı net 13.500 TL; başvurucular Mehmet Ay (T.C. Kimlik No:***********), İsmailAy,Edul Yılmaz, Ali Ay, Abdulkadir Ay, Arap Ay,Mehmet Ay (T.C. Kimlik No:***********) ve GüleserAy'a ise ayrı ayrı net 2.700 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkindiğer taleplerin REDDİNE,
C. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine (E.2013/24)GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.