TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ATİK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/574)
Karar Tarihi: 29/9/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör
:
Akif YILDIRIM
Başvurucu
:
Mehmet ATİK
Vekili
:
Av. Barış DURAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ceza davasında katılan sıfatıyla yer alınmasınarağmen beraat kararıyla birlikte aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyleadil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilkişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/1/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine Görele AsliyeHukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idariyönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engelteşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 27/2/2015 tarihinde,başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına kararverilmiştir.
4. Bölüm Başkanı tarafından 25/5/2015 tarihinde, başvurununkabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlığın 24/6/2015 tarihli yazısında, AnayasaMahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfenbaşvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu kendisine karşı hakaret ve tehdit iddiasıyla üçsanık hakkında Görele Sulh Ceza Mahkemesinde açılan ceza davasına müdahilolmuştur.
8. Mahkeme, 18/2/2010 tarihinde atılı suçların işlendiğininsabit olmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatinekarar vermiştir. Beraat kararı ile birlikte sanıklar lehine ve başvurucualeyhine vekâlet ücretine de hükmedilmiştir.
9. Başvurucu 17/3/2010 tarihinde söz konusu kararı temyiz etmişve beraat kararı ile birlikte vekâlet ücretine ilişkin kararın da bozulmasınıtalep etmiştir.
10. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 19/9/2013 tarihinde kararı usul veyasaya uygun bularak onamıştır.
11. Yargıtayın onama kararıbaşvurucuya 17/12/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.
12. Başvurucu 14/1/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 29/9/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, hakaret ve tehdit iddialarıyla açılan bir cezadavasında katılan sıfatıyla yer almasına rağmen beraat kararıyla birliktealeyhine vekâlet ücretine hükmedildiğini ve itirazlarına rağmen bu konuyla ilgiliherhangi bir gerekçe gösterilmediğini belirterek Anayasa’nın 36. maddesininihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralıfıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafındanihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasınınyanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin tarafolduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına dagirmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalanhak ihlali iddiasını içeren başvurular bireyselbaşvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz,B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).
16. Sözleşme’nin 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkingüvencelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suçisnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerekhakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâllerdışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konuolamaz. Bir ceza davasında üçüncü kişilerin cezalandırılmasını talep edenmağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişilerSözleşme’nin 6. maddesinin koruma alanı dışında kalmaktadır (Onurhan Solmaz, §§ 23, 24).
17. Bu kuralın istisnaları, ceza davasında medeni hak talebineimkân veren bir sistemin benimsenmiş olması veya ceza davası sonucunda verilenkararın hukuk davası açısından etkili ya da bağlayıcı olması hâlleridir (Perez/Fransa, B. No: 47287/99,12/2/2004, § 70).4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun yürürlüğe girmesiile ceza muhakemesinde şahsi hak iddiasında bulunma imkânı ortadan kalkmıştır.Dolayısıyla başvurucunun ceza muhakemesi sürecinde medeni haklarını ileri sürmeimkânı bulunmamaktadır. Ayrıca bu sebeple verilen beraat kararlarının etkilericeza muhakemesi süreci ile sınırlı olup hukuk mahkemeleri açısından bağlayıcıbir etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle bir ceza davasında mağdur, suçtan zarargören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişilerin yargılama masraflarınailişkin ihlal iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmesimümkün değildir.
18. Somut olayda başvurunun adil yargılanma hakkı kapsamınagirmediği anlaşılmaktadır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin konubakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun konu bakımındanyetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA29/9/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.