Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - MEHMET ALTUN Başvurusuna İlişkin Karar - 20/4/2017

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Gökçe GÜLTEKİN

Başvurucu

:

Mehmet ALTUN

Vekili

:

Av. Şeyhmüslüm KAYACAN

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 5/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:

8. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 10/5/2000 tarihliiddianamesi ile evrakta sahtecilik suçunu işlediği iddiasıyla başvurucuhakkında kamu davası açılmıştır. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itirazetmemesi üzerine karar kesinleşmiştir.

9. Başvurucu, denetim süresi boyunca kasıtlı bir suçişlemediğini ve denetim gereklerine uyduğunu belirterek 31/10/2014 tarihindedavanın düşmesine karar verilmesi istemiyle Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinebaşvurmuştur. Mahkemenin 12/11/2014 tarihli kararı ile 13/5/2009 tarihindeverilip kesinleşen hükmün ortadan kaldırılmasına ve sahtecilik suçundan açılansöz konusu kamu davasının başvurucu tarafından denetim süresi içinde başkacaherhangi bir suç işlenmemesi nedeniyle düşürülmesine, temyiz yolu açık olmaküzere karar verilmiştir. Karar 5/12/2014 tarihinde kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 20/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisininbaşlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B.No: 2012/51, 25/12/2012, § 17).

13. Somut olayda Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009tarihli kararıyla başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, anılan karar temyizedilmeyerek kesinleşmiştir. Başvurucu 31/10/2014 tarihinde Adana 1. Ağır CezaMahkemesine başvurarakdavanın düşmesine kararverilmesini talep etmiştir.

14. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilendurumlarda sanığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaatbulunmakta ve bu kanaat “kasten yeni bir suç” işlenmemesi ve öngörülmüşsedenetimli serbestlik tedbirlerine uyulması şartlarına bağlı olarak hüküm ifadeetmemektedir. HAGB, mahkûmiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemeninbuna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfındahükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişininbaşka suç işlememesi ve öngörülen tedbirlere uygun davranması hâlindeaçıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine kararverilmesini ifade eder (Kürşat Eyol, B. No: 2012/665, 13/6/2013, §§ 28, 29).

15. Yukarıda belirtildiği üzere (bkz. § 11) Anayasa Mahkemesininzaman bakımından yetkisinin başlangıç tarihi 23/9/2012 olup 6216 sayılıKanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile aynı Kanun'un geçici 1.maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesi 23/9/2012 tarihindensonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceleme yetkisine sahiptir. Belirtilen hükümlerin AnayasaMahkemesinin zaman bakımından yetkisini belirlerken olay ve olguların meydanageldiği tarihi değil hak ihlali oluşturan işlem ve eylemlere karşıbaşvurulabilecek kanun yollarının tüketildiği, yani işlem veya kararınkesinleştiği tarihi esas aldığı görülmektedir. Dolayısıyla bir hak ihlaliiddiasının Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamına giripgirmediği noktasında dikkat edilecek husus, başvuruya konu işlem veya eyleminmeydana geliş tarihi değil bu işlem veya eyleme karşı müracaat edilen kanunyollarından sonra verilen kararın kesinleşme tarihidir (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, § 51).

16. Bu durumda HAGB kararı verilen hâllerde makul süredeyargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyeti yönünden yapılan incelemelerdezaman bakımından yetkinin tespitinde, mahkemelerce verilen hükmünaçıklanmasının geri bırakılması kararı tarihinin veya bu karara karşı tüketilenkanun yolu sonucunda verilen karar tarihinin esas alınması gerekir.

17. Somut olayda, Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmünaçıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itirazetmemesi üzerine kararın 23/9/2012tarihinden önce kesinleştiği anlaşılmıştır.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin zamanbakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA20/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy