TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ŞERİF BAYINDIR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/16664)
Karar Tarihi: 4/10/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd.
:
Fatih ALKAN
Başvurucu
:
Mehmet Şerif BAYINDIR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, hükümlünün yaşlı ve hasta annesinin ikamet ettiğiyerdeki ceza infaz kurumuna nakledilmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle ailehayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/10/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü 23/6/2017 tarihinde AnayasaMahkemesine bildirmiştir.
7. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş28/6/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, Bakanlığıngörüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
9. Başvurucu hakkında (kapatılan) Diyarbakır 6. Ağır CezaMahkemesinin 9/11/2007 tarihli kararıyla anayasal düzeni zorla değiştirmeyekalkışma suçundan müebbet hapis cezası verilmiştir.
10. Başvurucu, Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundabulunmakta iken 31/3/2014 tarihinde Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli KapalıCeza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.
11. Başvurucu, 28/5/2014 tarihli dilekçe ile Kırıkkale F TipiYüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda can güvenliğinin bulunmadığını veusulüne uygun şekilde hapsedilmediğini belirterek yaşlı ve hasta olan annesininikamet ettiği Mardin ili Midyat ilçesine yakın bir ceza infaz kurumunanakledilme talebinde bulunmuştur. Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli KapalıCeza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 19/6/2014 tarihlikararıyla başvurucunun can güvenliğinin bulunmadığına dair herhangi bir bulguyarastlanılmadığı ve başvurucunun nakledilmeyi talep ettiği ceza infazkurumlarının söz konusu suç grubu açısından kapasitesinin dolu olduğugerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
12. Başvurucu, 10/7/2014 tarihinde Kırıkkale İnfaz Hâkimliğine(İnfaz Hakimliği) sunduğu başka bir dilekçe ile yirmi yıldır çeşitli ceza infazkurumlarında tutulduğunu, iyi hâlli olduğunu, yaşlı ve hasta annesinin seyahatengelinin bulunması nedeniyle kendisini ziyaret edemediğini belirterek Midyat MTipi Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmesini talep etmiştir.
13. İnfaz Hâkimliği, 1/8/2014 tarihli kararı ile kararverilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Kararın gerekçesinde, mevzuatgereğince şikâyet içeren talepler konusunda yetkili Cumhuriyet başsavcılığına,sevk ve nakil talepleri hakkında ise Bakanlık Ceza ve TevkifevleriGenel Müdürlüğüne (Genel Müdürlük) başvurulması gerektiği, bu nedenle nakiltalebi hakkında hâkimlikçe yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığıbelirtilmiştir.
14. Söz konusu karara karşı yapılan itiraz Kırıkkale Ağır CezaMahkemesinin 12/9/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Nihai karar 22/9/2014tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve 22/10/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunulmuştur.
15. Öte yandan başvurucu, anılan talepleri içeren 31/7/2014tarihli dilekçesi ile Genel Müdürlüğe başvurmuştur. Genel Müdürlüğün 12/8/2014tarihli yazısında nakil talebinde bulunulan Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinindolu olduğu, bu nedenle nakil talebinin uygun görülmediği belirtilmiştir. Sözkonusu karara karşı infaz hâkimliğine itirazda bulunulmamıştır.
16. Ayrıca başvurucu, Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundabulunduğu dönemdeki nakil taleplerinin Genel Müdürlük tetkik hâkimleri veDiyarbakır Cumhuriyet Savcısı tarafından değerlendirilmediğini ileri sürmüş vegörevliler hakkında işlem yapılması için Bakanlık Ceza İşleri Genel Müdürlüğünebaşvurmuştur. Başvurucu, talebi hakkında işleme konulmama kararı verilmesiüzerine hasımsız olarak idari yargıda iptal davası açmıştır. Ankara 15. İdareMahkemesi, 26/9/2012 tarihli kararıyla dilekçenin yenilenmemesi nedeniyledavanın reddine hükmetmiştir.
17. Başvurucu, annesinin hastalığına ilişkin sağlık raporlarısunarak çeşitli tarihlerde nakil talebinde bulunmaya devam etmiş ve GenelMüdürlüğün 19/10/2015 tarihli kararı ile başvurucunun Diyarbakır D Tipi YüksekGüvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakli uygun görülmüştür. Başvurucu 19/10/2015tarihinde anılan Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
18. Mahkemenin 4/10/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
19. Başvurucu, "Uzun yola gitmesi sakıncalıdır"şeklinde sağlık raporu bulunan hasta ve yaşlı annesinin ikamet ettiği Midyatilçesine yakın bir ceza infaz kurumuna nakledilme talebinin her defasındareddedildiğini, bu nedenle kendisini ziyaret edemeyen annesiyle uzun süredirgörüşemediğini ileri sürmüştür. Başvurucu, çeşitli kamu makamlarına çok sayıdanakil başvurusunda bulunduğunu, taleplerinin sürüncemede bırakıldığını, sonolarak Kırıkkale İnfaz Hâkimliği tarafından hukuka aykırı şekilde talebihakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, birinci derecedeakrabası olan annesiyle görüşebilmesi için devletin üzerine düşenyükümlülükleri yerine getirmediğini belirterek aile hayatına saygı hakkınınihlal edildiğini iddia etmiş ve tazminat talep etmiştir. Ayrıca başvurucu,bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânının bulunmadığınıbelirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.
20. Bakanlık görüşünde, sevk ve nakil talepleri hakkında GenelMüdürlükçe karar verildiği, talebin reddi kararına karşı ise 4675 sayılıKanun'un 4. ve 5. maddeleri gereğince infaz hâkimliklerinin görevli olduğu, sözkonusu başvuru yollarının usulüne göre tüketilmemesi nedeniyle başvurunun kabuledilemez bulunması gerektiği belirtilmiştir. Bakanlık görüşüne karşı verilencevapta, başvuru dilekçesinde yer alan hususlar tekrar edilmiştir.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
21. Anayasa Mahkemesinin MehmetŞerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkelerdikkate alınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılamagiderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkçadayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesigerekir.
2. Kabul Edilebilirlik Yönünden
22. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi gereği Anayasa Mahkemesi, ihlalinve sonuçlarının ortadan kalkmış olması ya da benzer nitelikteki başka birgerekçeden dolayı başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan birsebebin olmadığı kanaatine varması hâlinde başvurunun düşmesine karar verebilir(S.Ö., B. No: 2013/7087,18/9/2014, § 23).
23. Somut olayda bireysel başvuru tarihinden sonra başvurucununnakil talebinin kabul edildiği ve 19/10/2015 tarihinde Diyarbakır D Tipi YüksekGüvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiş olduğu anlaşılmıştır.
24. Bu durumda olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadankaldırılarak başvurucunun mağdurluk statüsünün sona erdiği ve başvurununincelenmesine devam edilmesini gerektiren bir husus bulunmadığıanlaşılmaktadır.
25. Açıklanan nedenlerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun DÜŞMESİNE,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetineneden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAFTUTULMASINA 4/10/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.