Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - MEHMET ÖZCAN Başvurusuna İlişkin Karar - 15/1/2020

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucu

:

Mehmet ÖZCAN

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, derece ve kademe hesabının daha önceki çalışmasüreleri dikkate alınmadan yapılması nedeniyle eşitlik ilkesini ihlal ettiğiiddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 15/2/2019 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:

6. Başvurucu, çalışmakta olduğu Ayancık Kereste Fabrikasınınözelleştirilmesi üzerine ilgili kanun uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğündeişe başlatılmış fakat özlük haklarının hesabında başvurucunun daha önce anılanFabrikadaki kıdemi dikkate alınmamıştır.

7. Başvurucu daha önce çalıştığı süreler dikkate alınarakintibakının yapılmaması nedeniyle dava açmıştır. Başvurucunun davası Kastamonuİş Mahkemesi tarafından reddedilmiş ve ret kararı Yargıtay 22. Hukuk Dairesitarafından 24/12/2018 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.

8. Yargıtay onama ilamı başvurucunun avukatına elektroniktebligat (e-tebligat) usulüyle tebliğ edilmiştir. Söz konusu e-tebliğmazbatasında 15/1/2019 tarihinde ilgili tebligatın alıcı için ayrılmış tebligathesabına başarılı bir şekilde konduğu ve aynı tarihte tebligatın alıcısı tarafındanaçıldığı, 20/1/2019 tarihinde ise tebligatın alıcının hesabına iletilmesinimüteakip mevzuat gereği belirlenen süre sonunda otomatik olarak okunmuşsayıldığı bilgisi yer almaktadır.

9. Başvuru konusu yargılama dosyasına eklenen,Posta ve Telgraf Teşkilatı(PTT) veri tabanından söz konusu tebligata dair yapılan sorgulama raporunda datebligatın 15/1/2019 tarihinde alıcısı tarafından açıldığı bilgisi yeralmaktadır.

10. Başvurucu bireysel başvuru formunda, başvuru konusuyargılama sürecine ilişkin nihai karar olan Yargıtay onama ilamından 20/1/2019tarihinde haberdar olduğunu beyan etmiştir.

11. Başvurucu 15/2/2019 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

12. 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik Tebligat" başlıklı 7/amaddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"...

Elektronik yolla tebligat, muhatabınelektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmışsayılır.

 ...

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul veesaslar yönetmelikle belirlenir.”

13. 6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin 3. maddesininilgili kısımları şöyledir:

" Bu Yönetmelikte geçen;

...

b) Delil kaydı: Tebligatın; tebligat çıkarmayayetkili makam ve merciden Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) tarafındanteslim alındığına, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığına,okunduğuna ve usulen tebliğ edilmiş sayıldığına dair üretilen ve elektroniksertifika ile imzalanmış kayıtları,

...

ifade eder."

14. Anılan Yönetmelik'in "Elektroniktebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması" kenarbaşlıklı 9. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"...

(4) Gerek UETS içi ve gerekse sistemler arasıentegrasyon yoluyla yapılan tebligata ait delil kayıtları, elektronik tebligatmesajının tamamının ulaştığı anda üretilir.

...

(6) Elektronik yolla tebligat, muhatabınelektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonundayapılmış sayılır."

15. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) tarafından anılan Yönetmelikuyarınca hazırlanan "Ulusal ElektronikTebligat Sistemi ile İlgili Teknik Kriterlere İlişkin Usul ve Esaslar"düzenlemesinin "Deliller"başlıklı 5. maddesinin ilgili kısımları şu şekildedir:

" (1) UETS süreciişleyişi içerisinde aşağıdaki deliller oluşturulacaktır.

a. Tebligat kabul edildi(SubmissionAcceptanceRejection:Acceptance): Gelen iletinin gerekli kontrollersonrası muhatap hesabına teslim edilmek üzere UETS tarafından teslimalındığının delilidir.

b. Tebligat kabul edilmedi(SubmissionAcceptanceRejection:Rejection): Gelen tebligatın içinde virüsolması, gönderici tarafından hazırlanan paketteki özet değerinin UETS’ye gelenpaketin özet değeri ile tutarsız olması, gönderilebilecek ileti büyüklüğündendaha büyük değerde ileti gönderilmiş olması gibi durumlarda, UETS tarafındangönderinin kabul edilmediğine dair üretilen delildir.

c. Tebligat teslim edildi(DeliveryNonDeliveryToRecipient:Rejection): Tebligatın alıcı için ayrılmıştebligat alanına (hesabına)başarılı bir şekilde konulduğuna veya sadece PTTUETS Bilişim sistemi ile hesap sahibinin bilişim sistemi arasındaki entegrasyonile tebligatlarını alan hesap sahiplerine başarılı bir şekilde aktarıldığınadair oluşturulan delildir.

d. Tebligat teslimedilmedi(DeliveryNonDeliveryToRecipient:NonDelivery): Tebligatın alıcı içinayrılmış tebligat alanına (hesabına) konulamadığına veya sadece entegrasyon iletebligatlarını alan hesap sahiplerine 24 saat içinde başarılı bir şekildeaktarılamamasına dair oluşturulan delildir.

e. Tebligat okundu(RetrievalNonRetrievalByRecipient:Retrieval): Tebligatın, alıcısı tarafındanaçıldığında oluşturulan delildir.

f. Tebligat okundu kabuledildi(RetrievalNonRetrievalByRecipient:RetrievalTimeout): Tebligatın, alıcınınhesabına iletilmesini müteakip mevzuat gereği belirlenen süre sonunda otomatikoluşturulan delildir."

V. İNCELEME VE GEREKÇE

16. Mahkemenin 15/1/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu; çalıştığı Fabrikanın özelleştirilmesinden sonrabaşka bir kamu kurumunda işe başlatıldığını, emsallerinden farklı olarak dereceve kademe hesabının daha önceki çalışma süreleri dikkate alınmadan yapılmasınıneşitlik ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru usulü" kenarbaşlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun,başvuru yollannın tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı birmazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayan/ar, mazeretin kalktığı tarihtenitibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birliktebaşvurabilirler ... "

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Başvuru süresi ve mazeret" kenarbaşlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bireysel başvurunun,başvuru yollannın tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir."

20. Bireysel başvurunun ön şartlarından biri de otuz günlük sürekuralıdır. Sürenin başvurunun her aşamasında dikkate alınması gerekir (DenizBaykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013, § 32). Ayrıca otuz günlük sürenin başlangıcındakanun hükmü gereği öğrenme tarihi esas alınmalıdır.

21. Bireysel başvurunun süre koşuluna bağlanmasıyla hukukibelirlilik de sağlanmaktadır. Dolayısıyla dava açma ya da kanun yollarınabaşvuru için belli sürelerin öngörülmesi -bu süreler dava açmayı imkânsızkılacak ölçüde kısa olmadıkça- hukuki belirlilik ilkesinin bir gereğidir vemahkemeye erişim hakkına aykırılık oluşturmaz (RemziDurmaz, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, § 27).

22. Bireysel başvuruların 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin(5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrasıuyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş iseihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir.Anılan düzenlemelerde başvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel başvurusüresinin başlangıcına ilişkin olarak başvuruyollarının tüketildiği tarihten söz edilmekte ise de haberdarolunmayan bir hususta başvuru yapılamayacağı dikkate alınarak bu ibarenin nihai kararın gerekçesinin öğrenildiği tariholarak anlaşılması gerekir (A. C. vediğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, § 25).

23. Bireysel başvuru süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliği,öğrenme şekillerinden biridir (Mehmet AliKurtuldu, B. No: 2013/5504, 28/5/2014, § 27). Ancak öğrenme,gerekçeli kararın tebliği ile sınırlı olarak gerçekleşmez; başka şekillerde deöğrenme söz konusu olabilir. Başvurucunun nihai kararın gerekçesini davadosyasını incelemek suretiyle öğrenmesi mümkündür. Bu doğrultuda dosyadan suret alınması gibi hâllerdebaşvurucunun gerekçeli kararı öğrendiği kabul edilebilir. Başvurucuların nihaikararın gerekçesini öğrendiklerini beyanettikleri tarih de bireysel başvuru süresinin başlangıcı olarak elealınabilir (İlyas Türedi, B. No:2013/1267, 13/6/2013, §§ 21, 22).

24. Diğer yandan somut olayın koşullarında başvurucunun nihaikarardan daha erken bir tarihte haberdar olması gerektiğinin değerlendirilmesidurumunda Anayasa Mahkemesi, başvuru süresinin başlangıcı için bu tarihi deesas alabilir (Ögeday Akın, B.No: 2014/2345, 10/6/2015, § 38).

25. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi, henüz avukatına tebliğedilmemiş olmakla birlikte nihai karar olan gerekçeli Yargıtay ilamının ilkderece mahkemesine ulaştığı, başvurucunun avukatının ise bireysel başvuruformunda bu karardan haberdar olduklarını belirttiği tarihten daha önce ilkderece mahkemesine söz konusu ilamın tebliğe çıkarılması için birden fazlatalepte bulunduğunun anlaşıldığı bir bireysel başvuruda başvuru süresininavukatın ilk yazılı talep tarihinden itibaren işlemeye başladığını kabuletmiştir. Anılan kararda Anayasa Mahkemesi, gerekçeli nihai kararın ilk derecemahkemesine ulaştığından başvurucunun haberdar olduğu ve bu durumda UYAP AvukatBilgi Sistemi'ni kullandığı görülen başvurucu vekilinin nihai karar sonucunu vegerekçesini kesin olarak öğrenme olanağına sahip bulunduğu konusunda şüpheolmadığını ifade etmiştir (Suat Bircan[GK], B. No: 2014/16800, 1/12/2016, §§ 25-27).

26. Somut olayda şikâyet konusu yargılama sürecine ilişkin nihaikarar olan Yargıtay ilamı, başvurucunun avukatına e-tebligat yoluyla tebliğedilmiştir. İlgili mevzuat uyarınca (bkz. §§ 12, 14) e-tebligat yolunun kullanıldığıgönderiler, muhatabın hesabına ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonundatebliğ edilmiş sayılmaktadır (anılan hükmün vergi hukuku bağlamında mahkemeyeerişim hakkı ve eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmediğine dair AnayasaMahkemesi kararı için bkz. AYM, E. 2018/144, K.2019/72, 19/9/2019). Buna göresomut olayda tebliğ mazbatasında "Tebligatalıcının hesabına iletilmesini müteakip mevzuat gereği belirlenen süre sonundaotomatik olarak okundu sayıldı." şeklindeki delil kaydınınoluşturulduğu 20/1/2019 tarihi,tebliğ tarihidir.

27. Bununla birlikte başvuru konusu olayda başvurucu vekilinin15/1/2019 tarihinde gerekçeli nihai karar tebligatını açtığına dair delil kaydıoluşturulmuş ve bu kayıt e-tebligat mazbatası ile PTT sorgulama raporuna daişlenmiştir. Yukarıda yer verilen Bakanlık düzenlemesi uyarınca söz konusudelil kaydı, tebligatın alıcısı tarafından okunduğu anlamına gelmektedir (bkz.§ 15). İlgili Yönetmelik uyarınca elektronik mesajın tamamı iletilmeden delilkaydı oluşturulmadığı da dikkate alındığında (bkz. § 14) somut olaydabaşvurucunun e-tebligatın vekili tarafından açıldığı 15/1/2019 tarihindebireysel başvuruya ilişkin gerekçeli nihai karardan haberdar olduğunun ve budoğrultuda bireysel başvuru süresinin 15/1/2019 tarihinden itibaren işlemeyebaşladığının kabul edilmesi gerekir. Nitekim ilgili usul kuralları uyarıncasürenin münhasıran tebliğden itibaren işlemeye başlayacağının kabul edildiğiuygulamaların aksine bireysel başvuru yolunda başvuru süresi, ihlalinöğrenilmesi esasına bağlanmıştır (bkz. § 18).

28. Sonuç olarak bireysel başvuru konusu yargılama sürecineilişkin nihai karardan 15/1/2019 tarihinde haberdar olduğu anlaşılanbaşvurucunun otuz günlük bireysel başvurusu süresinden sonra, 15/2/2019tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurusunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun süre aşımınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 15/1/2020tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy