TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET HANKUŞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/17065)
Karar Tarihi: 16/12/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Kadir ÖZKAYA
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Sinan ARMAĞAN
Başvurucular
:
1. Mehmet HANKUŞ
Vekili
:
Av. Nurali ÇİTİL
2. Ali Abbası ABRAZGEH
Vekili
:
Av. Azad METE
3. Ahmad ALSALEM
Vekili
:
Av. Halil AYGÜN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalmariski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi ve geri göndermemerkezindeki tutulma koşulları nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ve kötümuamele yasağının, idari gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle dekişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra başvurular Komisyonlara sunulmuştur.
3. Komisyonlarca başvuruların kabul edilebilirlikincelemesinin Bölümler tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
4. Başvurucular bireysel başvuru harç ve masraflarınıkarşılama imkânlarının bulunmadığını belirterek adli yardım talebindebulunmuştur.
5. Bölümler tarafından başvurucular hakkındaki sınır dışıetme işlemlerinin geçici olarak (tedbiren) durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
6. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyleilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucular hakkında farklı tarihlerde 4/4/2013tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. maddesikapsamında ilgili valilikler tarafından sınır dışı etme kararı tesis edilmiş,ayrıca başvurucuların bir kısmı idari gözetim altına alınarak geri göndermemerkezlerine konulmuştur.
8. Başvurucular sınır dışı etme işlemi yönünden etkilibir iç hukuk yolu bulunmadığını belirterek değişik tarihlerde bireyselbaşvurularda bulunmuşlardır.
9. Başvurucular gönderdikleri ayrı dilekçelerle bireyselbaşvurularından feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine dönmekistediklerini belirtmişlerdir.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
10. Mahkemenin 16/12/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli YardımTalepleri Yönünden
11. Başvurucuların başvuru giderlerini karşılayabilecekölçüde mal varlıklarının bulunmadığı ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmadığıanlaşılmış olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun334. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım taleplerinin kabulüile yargılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmalarına kararverilmesi gerekir.
B. İhlalİddiaları
1. Başvurucularınİddiaları
12. Başvurucular, sınır dışı etme ve idari gözetim altınaalma kararları nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği, aile hayatına saygı veyaşam hakları ile kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
2. Değerlendirme
13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenarbaşlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
“Davadan feragat hâlinde, düşme kararıverilir.”
14. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün “Düşme kararı”kenar başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı ve (2)numaralı fıkrası şöyledir:
“(1) Bölümler ya da komisyonlarcayargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragatetmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdakifıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya dainsan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
15. Başvurucular, Anayasa Mahkemesine yaptıkları bireyselbaşvurulardan feragat ettiklerini ve gönüllü olarak ülkelerine gitmekistediklerini belirtmiştir. Başvurulardan feragat edilmesine rağmenbaşvuruların incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvuruların kabuledilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyledüşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinde bulunan başvurucularıntaleplerinin KABULÜNE,
B. Başvuruların feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,
C. Sınır dışı etme işlemine ilişkin olarak verilen tedbirkararlarının SONLANDIRILMASINA,
D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk MuhakemeleriKanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesimağduriyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucularınyargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresiGenel Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 16/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE kararverildi.